Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көпір түрі
Type of bridge
Төменнен өтетін аркалы көпір, сонымен қатар аркалы типтес көпір деп те аталады, болат немесе темір бетон сияқты материалдардан жасалған, онда арка құрылымының табаны палубадан төмен орналасқан, ал жоғарғы бөлігі одан биікке көтеріледі. Ол төменгі тіреуге немесе орташа тіреуге ие болуы мүмкін. Осылайша, палуба арканың ішінде орналасады, ал керілген кабельдер немесе бағаналар палубаның орталық бөлігін аркадан іліп қояды.
A through arch bridge, also known as a through type arch bridge, is a bridge that is made from materials such as steel or reinforced concrete, in which the base of an arch structure is below the deck but the top rises above it. It can either be lower bearing or mid bearing. Thus, the deck is within the arch, and cables or beams that are in tension suspend the central part of the deck from the arch.
Функция
Белгілі бір құрылыс әдісі үшін, әсіресе тас аркалар үшін, арканың пропорциялары оның мөлшеріне қарамастан бірдей болады: сондықтан кең аркалар биік болуы тиіс. Жартылай дөңгелек арканың биіктігі, аралықтың жартысына тең. Тегіс жолдың астындағы тар, терең шатқалдардағы көпірлердің аркасы орналасуы мүмкін, бірақ жазық жердегі көпірлер жолға қарай көтеріледі. Кең көпірге арканың биіктігі соншалық, ол жол үшін маңызды кедергі мен көлбеуге айналуы мүмкін. Кішкентай көпірлер дөңгелек пішіндес болуы мүмкін, бірақ Понтиприд ескі көпірі сияқты үлкен көпірлер тым тік болуы мүмкін, бұл оларды дөңгелекті көліктер үшін пайдалануды қиындатады. Теміржолдар да аркалы көпірлерді қиын деп санайды, себебі олар көлбеуге төзімділігі аз. Егер тегіс жердегі теміржолдар үшін қарапайым аркалы көпірлер қолданылса, ұзын жол төсеу құны айтарлықтай болуы мүмкін. Көпірдің негізі де маңызды мәселе. Аркалы көпірлер негізіне үлкен бүйірлік қысым түсіреді, сондықтан оларға берік тас негіз қажет болуы мүмкін. Дөңес пішіннен аулақ болу үшін, Брунелдің Мейденхед көпірі сияқты, арка пішінін тегістеу осы бүйірлік қысымды арттырады. Негіздердің шектеулі болуына байланысты, әсіресе жазық жерде, жеткілікті тегіс аркаға қол жеткізу көбінесе мүмкін емес. Басқа көпірлерге Қытайдағы Чаотианмен көпірі, әлемдегі ең ұзын аркалы көпір; Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Тайн көпірі; Нью-Йорк пен Нью-Джерсиді байланыстыратын Байон көпірі, ол Сидней порты көпірінен ұзын; Ахваз ақ көпірі; Борн көпірі және Сагамор көпірі, Кейп-Код каналындағы шамамен екі бірдей көпір; Остин, Техастағы Пеннибеккер көпірі және Мемфис, Теннессидегі Эрнандо де Сото көпірі жатады. Уайлам теміржол көпірі – Тайн көпірінен жоғары орналасқан ерте аркалы көпір.
For a specific construction method, especially for masonry arches, the proportions of the arch remain similar no matter what the size: wider arches are thus required to be taller arches. For a semi circular arch, the height is half of the span. Bridges across deep, narrow gorges can have their arch placed entirely beneath a flat roadway, but bridges in flatter country rise above their road approaches. A wide bridge may require an arch so tall as to become a significant obstacle and incline for the roadway. Small bridges can be hump backed, but larger bridges such as the Old Bridge, Pontypridd may become so steep as to require steps, making their use for wheeled traffic difficult. Railways also find arched bridges difficult as they are even less tolerant of inclines. Where simple arched bridges are used for railways on flat terrain the cost of building long approach embankments may be considerable. Further issues are the foundations for the bridge. Arch bridges generate large side thrusts on their footings and so may require a solid bedrock foundation. Flattening the arch shape to avoid the humpback problem, such as for Brunel's Maidenhead bridge, increases this side thrust. It is often impossible to achieve a flat enough arch, simply owing to the limitations of the foundations – particularly in flat country. Other bridges include the Chaotianmen Bridge in China, the world's longest through arch bridge; Tyne Bridge of Newcastle upon Tyne; the Bayonne Bridge that connects New York City to New Jersey, which is longer than the Sydney Harbour Bridge; the Ahwaz White Bridge; the Bourne Bridge and Sagamore Bridge, smaller, near twin bridges over the Cape Cod Canal; the Pennybacker Bridge in Austin, Texas and as the Hernando de Soto Bridge in Memphis, Tennessee. Wylam Railway Bridge is an early through arch bridge upstream of the Tyne Bridge.
Қабырғаның бұрышты орналасуы
Аркалы көпір әдетте екі қабырғадан тұрады, бірақ Hulme Arch Bridge сияқты бір қабырғалы аркалы көпірлер де кездеседі. Екі арка параллель жазықтықта салынған болса, бұл құрылым параллель қабырғалы аркалы көпір деп аталады. Екі арка қабырғасы біріне-бірі еңкейіп, жоғарғы бөлігіндегі арақашықтықты қысқартса, ол себет тұтқалы аркалы көпір болып саналады.
The through arch bridge usually consists of two ribs, although there are examples like the Hulme Arch Bridge of through arches with a single rib. When the two arches are built in parallel planes, the structure is a parallel rib arch bridge. When the two arch ribs lean together and shorten the distance between the arches near the top, the span is a basket handle arch bridge.
Байланысты аркалы көпірлер
Көптеген байланған аркалы көпірлер сонымен қатар арқылы өтетін аркалы көпірлер болып табылады. Арканың бүйірлік жүктемелерін байлап қана қоймай, кернеу мүшесі де арқылы өтетін аркадағыдай, көпір палубасын құруға қолайлы биіктікте орналасқан. Алайда, арқылы өтетін аркалы көпірлер олар байланған аркалы көпірлер екенін білдірмейді, егер олар байланған арканың негізгі элементі болып табылатын қасақана кернеу мүшесін қамтамасыз етпесе. Сыртқы түрі ұқсас болғанымен, байланған және байланбаған арқылы өтетін аркалы көпірлер құрылымдық тұрғыдан мүлдем ерекшеленеді және жүктемелерді қалай таратуы жағынан байланыссыз. Атап айтқанда, Стэнли Ферри акведукы сияқты құйма темірден жасалған көпірлер байланған аркалы көпірлерге ұқсауы мүмкін, бірақ құйма темір кернеуге төзімсіз болғандықтан, олар құрылымдық жағынан байланған арка болып табылмайды.
Many tied arch bridges are also through arch bridges. As well as tying the side loads of the arch, the tension member is also at a convenient height to form the bridge deck, as for a through arch. The converse is not true: through arch bridges do not imply that they are tied arch bridges, unless they also provide the deliberate tension member that is the key to a tied arch. Although visually similar, tied and untied through arch bridges are quite distinct structurally and are unrelated in how they distribute their loads. In particular, cast iron bridges such as the Stanley Ferry Aqueduct may resemble tied arch bridges, but as cast iron is weak in tension they are not structurally a tied arch.
Құрылыс реті
Кейбір жерлерде құрылыс кезінде арканы төменнен қолдау іс жүзінде мүмкін болмайды. Қазіргі заманғы құрылыстарда уақытша мұнаралар орнатылып, жерге бекітілген кабельдермен тұрақтандырылады. Арка сегменттерін қолдау үшін әр жағынан уақытша кабельдер созылады. Аркалар дерлік толық аяқталған кезде, аралықтың үстінен немесе астынан көтергіш көпір орнатылып, аркаларды таратуға күш түсіріледі, содан кейін соңғы бөлік орнында салынады немесе орнына көтеріледі. Кейбір жағдайларда, мұндай арка екі жағынан консольдік конструкциялар арқылы салынады, олардың жағалау жақтары ауыр тіреулерге берік бекітіледі. Аяқталмаған бөліктер бір-біріне қарай салынып, құрылыс арқылы немесе дайын орталық бөлікті орнату арқылы толықтырылады. Осы құрылыс әдісі жоғарыда суреттелген Сидней порты көпірінің құрылысында қолданылды, онда аркалардың жоғары жағындағы көмекші кабельдер аяқталғаннан кейін алынып тасталды.
In some locations it is not practical to support the arch from beneath during construction. In modern construction, temporary towers are erected and supported by cables anchored in the ground. Temporary cables fly from each side to support arch segments as they are constructed. When the arches are almost complete a jacking bridge is placed over or beneath the gap to force the arches apart, whence the final section is constructed in place or lifted into position. In some cases, this type of arch has been created by constructing cantilevers from each side, with the shoreside ends bolted securely down into heavy piers. The incomplete channel ends are then constructed toward each other and either filled by construction or by lifting a prefabricated center section. This type of construction was used in the Sydney Harbour Bridge illustrated above, with the supporting cables to the higher side of the arches removed after completion.