Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Данияда 2005 жылғы оқиғалар.
Events from the year 2005 in Denmark.
Қаңтар
1 қаңтар Дания бойынша Жаңа жыл тойлаулары 2004 жылғы Үнді мұхитындағы цунамиден зардап шеккендерге арналған скандинавиялық еске алу рәсіміне құрмет көрсету мақсатында екі минутқа үнсіздікке толады. 8 қаңтар Данияны "Эрвин" деген дауыл шалады, бұл 1999 жылғы "Анатолий" дауылынан бергі ең күшті дауыл. Желдің салдарынан кейбір аймақтарда теңіз суының деңгейі көтеріліп, су тасқынына ұшырайды, бірақ жалпы зиян шектеулі. 15 қаңтар Жаңа Копенгаген опера театры салтанатты түрде ашылады. 18 қаңтар Премьер-министр Андерс Фог Расмуссен 8 ақпанға жоспарланған парламент сайлауын жариялайды.
1 January New Year's celebrations all over Denmark fall silent for two minutes as mark of respect for Scandinavian memorial service for those affected by the 2004 Indian Ocean tsunami. 8 January Denmark is hit by the storm called Erwin, the most powerful storm since the 1999 storm called Anatol. Some areas are flooded as the wind causes very high seawater levels, but overall the damage is limited. 15 January The new Copenhagen Opera House is inaugurated. 18 January Prime Minister Anders Fogh Rasmussen calls for parliamentary elections, scheduled for 8 February.
Ақпан
8 ақпан 2005 жылы Дания парламенті сайлауы: Либералдық партия мен Консервативтік халық партиясының коалициясы қайта сайланды. Данияның Социал-либералдық партиясы 9 орыннан 17 орынға жуық екі есеге өсті, ал Либералдық партия 4 орынды, Социал-демократтар 5 орынды жоғалтты. Жеңіліске ұшырағаннан кейін, Могенс Лыккетофт Социал-демократтардың төрағасы, Холгер К. Нильсен Социалистік халық партиясының төрағасы, ал Мими Якобсен Орталық демократтардың төрағасы лауазымынан кетті. Орталық демократтар мен Христиан демократтары 2 проценттік шектің үстінен өте алмады, Орталық демократтар үшін бұл қатарынан екінші рет болды. 18 ақпан Премьер-министр Андерс Фог Расмуссен жаңа кабинеттік құрамын таныстырды.
8 February 2005 Danish parliamentary election: The coalition of the Liberal Party and the Conservative People's Party is reelected. The Danish Social Liberal Party almost doubles their seats from 9 to 17, while the Liberal Party loses 4 and the Social Democrats loses 5. Following their failure to gain enough votes, Mogens Lykketoft steps down as leader of the Social Democrats, Holger K. Nielsen steps down as leader of the Socialist People's Party, and Mimi Jakobsen steps down as leader of the Centre Democrats. The Centre Democrats and the Christian Democrats fail to get above the 2 percent limit, the Centre Democrats for the second time in a row. 18 February Prime Minister Anders Fogh Rasmussen presents his updated cabinet.
Сәуір
12 сәуір Социал-демократтар 2005 жылғы Дания парламент сайлауында жеңілгеннен кейін отставкаға кеткен Могенс Леккетофтың орнына жаңа басшы сайлады. Хелле Торнинг Шмидт 24,261 дауыспен (53%) Франк Йенсеннің 21,348 дауысына (47%) қарсы жеңіске жетті. 28 сәуір Вилли Сёвндал Социалистік халық партиясының жаңа басшысы болып сайланды.
12 April The Social Democrats elect a new leader to replace Mogens Lykketoft who resigned after losing the 2005 Danish parliamentary election. Helle Thorning Schmidt is elected ahead of Frank Jensen with 24,261 votes (53%) against 21,348 votes (47%). 28 April Villy Søvndal is elected as the new leader of the Socialist People's Party.
Маусым
8 маусым Өрт сөндіру шабуылы салдарынан босқындар, иммигранттар және интеграция министрі Рикке Вилшюждің машинасы және үйінің бір бөлігі қирады.
8 June An arson attack destroys Minister for Refugees, Immigrants and Integration Rikke Hvilshøj's car and part of her house.
Шілде
7 шілде 2005 жылы 7 шілдеде Лондонда болған жарылыстардан кейін Данияда қауіпсіздік шаралары күшейтілді. Лондонға жасалған шабуыл, "Әл-Қаида" ұйымының Иракты басып алуда АҚШ-ты қолдаған елдерге жасаған қауіп-қорқытуларымен байланысты деп есептеледі, оған Ұлыбритания және Дания да атсалысты.
7 July Security in Denmark is stepped up after the 7 July 2005 London bombings. The London attack is seen as connected to threats which al Qaeda had made against the countries supporting USA in the occupation of Iraq, to which both the United Kingdom and Denmark contributed.
Қыркүйек
30 қыркүйекте Данияның «Jyllands Posten» газеті Мұхаммедті бейнелейтін 12 редакциялық карикатура жариялады, бұл кейіннен қырқыстар мен ала-құлаққа себеп болды.
September 30 Jyllands Posten, a Danish newspaper, publishes 12 editorial cartoons which depict Muhammad, which would later cause controversy and unrest.
Қазан
15 қазан Данияның мұрагерлік ханшайымы Мэри сау ұл бала табады, оған Данияның принці Христиан деген ат қойылатыны күтілуде. Данияның мұрагерлік принці Фредериктің тұңғыш баласы болғандықтан, ол бір күні король болады деп күтілуде. Туғанға дейін бала қыз болса не болады деген болжамдар болған; Дания конституциясы бойынша, кез келген кіші ұлдар осы қызға қарағанда мұрагерлікте алдында болар еді, бірақ қазіргі Даниядағы пікір қыздың патшайым болуы керек дегенге тоқтасқан. Қыз баланың дүниеге келуі конституцияны мұрагерлік және адам құқықтары сияқты бірнеше сала бойынша өзгертуге мүмкіндік беретіні туралы көп болжамдар айтылды, бірақ бала ұл болғандықтан, бұл енді маңызды емес. 17 қазан Мысырдың "El Fagr" газеті Рамазан айында алты карикатураны жариялап, оларды қатты айыптаған мақала жариялады. Бұл суреттердің жариялануы Мысырдың діни билігінен де, үкіметінен де белгілі наразылық тудырмады. 27 қазан Полиция ислами экстремистік террористік ұяшыққа қатысы бар деген күдікпен 4 адамды ұстады. Ұстаулар Боснияда жасалған басқа ұстаулармен байланысты екені хабарланды; Сараевода қару-жарақ және жарылғыш заттар табылған. Келесі күні Данияда тағы екі даниялық азамат ұсталды. 27 қазан Бірнеше мұсылман ұйымы Дания полициясына "Jyllands Posten" Данияның Қылмыстық кодексінің 140 және 266b баптарын бұзды деген шағым түсірді. Қазан айында Даниялық кітап сериясының бірінші томы "Тайникма" жарық көрді.
15 October Crown Princess Mary of Denmark gives birth to a healthy boy, expected to be named Prince Christian of Denmark. As the first child of Crown Prince Frederik of Denmark the boy is expected to become king one day. Prior to the birth there had been some speculation as to what would happen if the child was a girl; the Danish constitution says that any younger boys would be above this girl in the line of succession, while the present day consensus in Denmark is that the girl should become Queen. There had been a good deal of speculation that this birth of a baby girl would be an opportunity to change the constitution with regard to both the line of succession and a number of other areas like human rights; but as the child was a boy this is no longer relevant. 17 October Egyptian newspaper El Fagr publishes six of the cartoons during Ramadan along with an article strongly denouncing them. The publication of the images does not provoke any known protests from either Egyptian religious authorities nor the Egyptian government. October 27 The police arrests 4 persons suspected to be part of an Islamic extremist terrorist cell planning suicide attacks. The arrests are reported to be connected to other arrests made in Bosnia; weapons and explosives have been found in Sarajevo The following day two more Danes were arrested in Denmark 27 October A number of Muslim organizations file a complaint with the Danish police claiming that Jyllands Posten had committed an offence under section 140 and 266b of the Danish Criminal Code. October Taynikma, first volume of a Danish book series is published.
Қараша
15 қарашада муниципалитеттер мен облыстар деңгейінде сайлаулар өтеді. 16 қарашада, ең жылы күзден кейін қыстың алғашқы қары жауды.
November 15 Elections are held at the municipality and regional levels. November 16 First snow of winter, after an unusually warm autumn.
Сәулет
20 мамыр – Сидней опера үйінің авторы Йорн Утзон Мадридтегі Сан-Фернандо Корольдік көркемсурет академиясында өткен салтанатты шарада Прицкер сыйлығын алды. 17 маусым – 3XN фирмасының Копенгагендегі Sampension бас кеңсесі Лондондағы Британдық сәулетшілер институтының жылдық марапаттау кешінде 2005 жылғы RIBA Еуропалық сыйлығын жеңіп алды. Қыркүйек – Henning Larsen Architects фирмасының Копенгагендегі Ақпараттық технологиялар университеті Лондонда өткен 2-ші LEAF Awards байқауында бас жүлдеге ие болды.
20 May – Jørn Utzon, designer of the Sydney Opera House, receives the Pritzker Prize at a ceremony in the Royal Academy of Fine Arts of San Fernando in Madrid. 17 June — 3XN's Sampension HQ in Copenhagen wins a 2005 RIBA European Award at the Royal Institute of British Architects' annual awards ceremony in London. September – Henning Larsen Architects' IT University of Copenhagen wins the Grand Prize at the 2nd LEAF Awards in London.
Теледидар
Қараша айында DR сериалы «The Eagler» 33-ші Халықаралық «Эмми» сыйлығында «Үздік драмалық сериал» номинациясы бойынша «Эмми» сыйлығын жеңіп алды.
November – DR series The Eagler wins the Emmy Award for Best Drama Series at the 33rd International Emmy Awards.
Бадминтон
21 тамыз Питер Гаде 2005 жылғы IBF әлем чемпионатында ерлер арасындағы жекелей сында қола медаль жеңіп алды. Каструп Маглеби БК Еуропа кубогын ұтып алды.
21 August Peter Gade wins a bronze medal in men's single at the 2005 IBF World Championships. Kastrup Magleby BK wins Europe Cup.
Футбол
5 мамыр — «Брондбю» ИФ финалда «Мидтжилландты» 2:1 есебімен жеңіп, 2004–05 жылғы Дания кубогын жеңіп алды. 13 шілде — «Брондбю» ИФ «Брондбю» стадионында Лига кубогын жеңді. 26 мамыр — «ФК Копенгаген» 2004–05 жылғы Корольдік лигада жеңіске жетіп, финалда «IFK Гётеборг» командасын жеңді. 17 тамыз — Дания Копенгагендегі «Паркен» стадионында өткен достық матчта Англияны 4:1 есебімен жеңді. 29 қыркүйек — «Брондбю» ИФ, Даниядан жалғыз команда ретінде, «Цюрихті» 3:2 есебімен жеңіп, УЕФА кубогының топтық кезеңіне өтті. 12 қазан — Соңғы үш матчта жеңіске жеткеніне қарамастан, Дания әлем чемпионаты іріктеуінің 2-тобында үшінші орынды иеленді және Германиядағы 2006 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатыса алмады. 15 желтоқсан — «Брондбю» ИФ УЕФА кубогының B тобындағы соңғы ойынды «Палермоға» қарсы өткізді. Төрт ойында 1 жеңіс (М. Петах Тикваға қарсы) және 1 тең түсу (Эспаньолға қарсы) нәтижесінде «Брондбю» топта 4-орында қалды және турнирден шықты.
5 May — Brøndby IF wins the 2004–05 Danish Cup by defeating FC Midtjylland 2–1 in the final. 13 July — Brøndby IF wins the League Cup at Brøndby Stadium. 26 May — F. C. Copenhagen wins 2004–05 Royal League by defeating IFK Göteborg in the final. 17 August — Denmark beats England 4–1 in a friendly match at Parken Stadium in Copenhagen. 29 September — Brøndby IF, as the only Danish team, qualifies for the group stage of the UEFA Cup by beating FC Zürich 3–2. October 12 — In spite of having won their three last matches, Denmark only finishes third in Group 2 of the World Cup qualification and has therefore failed to qualify for 2006 FIFA World Cup in Germany. 15 December — Brøndby IF plays the last game in their UEFA Cup Ggroup B against Palermo. After only 1 victory (against M. Petach Tikva) and 1 draw (against Espanyol) in four games, Brøndby ends 4th in the group and is finished in the tournament.
Гольф
15 мамыр — Томас Бьёрн 2005 жылғы Еуропалық турдағы The Daily Telegraph Dunlop Masters турнирін жеңіп алды. 15 тамыз — Томас Бьёрн 2005 жылғы PGA Чемпионатын жеңіп алды.
15 May — Thomas Bjørn wins The Daily Telegraph Dunlop Masters on the 2005 European Tour. 15 August Thomas Bjørn wins the 2005 PGA Championship.
Басқа
27 наурыз – 3 сәуір — 2005 жылғы үстел теннисінен Еуропа чемпионаты Архуста өтеді. 31 наурыз — Дания құрамасы 2009 жылғы Еуропа үстел теннисі чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. 8 маусым — Миккель Кесслер Австралияның Сидней қаласында Энтони Мундинге қарсы WBA супер орта салмақ дәрежесіндегі титулын қорғады. 19 маусым — Том Кристенсен ADT Champion Racing командасымен 2005 жылғы Ле-Манның 24 сағаттық жарысын жеңіп, қатарынан алтыншы, жалпы есеп бойынша жетінші рет жеңіске жетті.
27 March – 3 April — The 2005 Table Tennis European Championship takes place in Arhus. 31 March — The Danish team wins gold at the 2009 European Table Tennis Championships. 8 June — Mikkel Kessler defends his WBA super middleweight title against Anthony Mundine in Sydney, Australia. 19 June Tom Kristensen wins the Le Mans for the sixth year in a row, the seventh in total, when he wins the 2005 24 Hours of Le Mans with ADT Champion Racing.