Кіріспе

Фишер ғимараты – Мичиган штатының Детройт қаласындағы 3011 Батыс Гранд бульвары мекенжайында орналасқан ескерткіш ғимарат. 1928 жылы салынған 30 қабатты әсем ғимарат архитектор Альберт Канның маңызды туындыларының бірі болып табылады және ол әрт-деко стилінде, әк тас, гранит және түрлі мәрмәрмен безендірілген. Фишер отбасы ғимаратты «Фишер Боди» компаниясын «General Motors» компаниясына сатудан түскен қаражат есебінен қаржыландырды. Ол кеңселер мен сауда орындары үшін салынған. Фишер ағайындары ғимаратты «General Motors» ғимаратының (қазіргі «Cadillac Place») қарама-қарсы жағына орналастырды, себебі «General Motors» жақында «Fisher Body Company» компаниясын сатып алған болатын. Осы екі алып ғимарат қаланың жаңа орталығының дамуына серпін берді, ол қаланың орталық ауданының солтүстігіндегі бизнес аймағы болып табылады. Ғимараттың шатыры бастапқыда алтын жапырақтан жасалған плиткалармен жабылған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде олар асфальтпен жабылды, себебі оның жарқыраған беті жаудың бомбалаушы ұшақтарын тартады деп қорқынышты. 2001 жылы Саутфилд қаласындағы «FK Acquisition LLC» жылжымайтын мүлік фирмасы осы екі ғимаратты «TrizecHahn Corporation» компаниясынан 31 миллион долларға сатып алды. 2015 жылы «FK Acquisition LLC» ғимараттарды кредиторға өткізіп алды. 2002 жылы Детройт мемлекеттік мектептері (DPS) Фишер ғимаратының иесіне әкімшілік кеңселерді орналастыру үшін бес қабатты 24,1 миллион долларға сатып алды. Бұл, бұрынғы штаб-пәтері болған «Maccabees Building» ғимаратын күрделі жөндеуден өткізуге және құрылыс және қауіпсіздік нормаларын сақтауға кеткен жоғары шығындармен байланысты болды. 2015 жылдың шілдесінде Саутфилд қаласындағы «Redico LLC» компаниясы, «HFZ Capital Group» (Нью-Йорк қаласы) және «The Platform» (Детройт қаласындағы даму компаниясы) мен Питер Каммингстің серіктестігі Детройттағы жылжымайтын мүліктің құнсыздануынан пайдаланып, «Fisher Building» және іргелес «Albert Kahn Building» ғимараттарын, сондай-ақ «New Center» аймағындағы екі тұрақ құрылымындағы және үш ашық тұрақ алаңындағы 2000 тұрақ орынын аукционда бар болғаны 12,2 миллион долларға сатып алды. «Redico» серіктестік екі ғимаратты, олар жер асты жолы арқылы байланысқан, кеңселер, сауда орындары, тұрғын үйлер және ойын-сауық орталықтары бар «нағыз қалалық» типтес көп функциялы кешенге айналдыруды жоспарлап отыр. Жобаның жалпы құны, сатып алу бағасымен қоса, 70 миллионнан 80 миллион долларға жетеді. «Redico» компаниясының үлесі 2016 жылы Каммингс пен «The Platform» серіктесі Дитрих Кноерге сатылды. 2023 жылы Мичиган мемлекеттік университеті Фишер ғимаратының иесінің 79% үлесін сатып алды, яғни енді ММУ осы ғимараттың иесі.

Сәулет

Фишер ғимараты 30 қабаттан тұрады, шатырының биіктігі 428 фут (130 м), ең жоғарғы қабатының биіктігі 339 фут (103 м), ал шпилі 444 фут (135 м) биіктікте. Ғимаратта 21 лифт бар. Альберт Кан мен «Ассошиэйтс» компаниясы Джозеф Натаниел Френч бас сәулетші болып қызмет еткен күйінде ғимаратты жобалаған. Френч 1922 жылғы Элиел Саариненнің «Tribune Tower» дизайнынан шабыттанды, бұл тік өрнектерге және жоғарғы қабаттардың артқа қарай жылжуына назар аудару арқылы көрінеді. Бұл ғимарат Альберт Канның басқа еңбектерінен ерекшеленеді. Оны «Детройттың ең ірі өнер туындысы» деп атайды. 1929 жылы Нью-Йорк сәулет лигасы Фишер ғимаратын сәулет саласындағы күміс медальмен марапаттады. Көркемделген үш қабатты, цилиндрлі күмбезді вестибюль қырық түрлі мәрмәрдан салынған, венгр суретшісі Геза Маротимен безендірілген және сәулетшілер тарапынан жоғары бағаланады. Ғимараттың сыртқы бөлігіндегі мүсіндерді Мароти, Коррадо Пардуччи, Энтони Де Лоренцо және Улисс Риччи сияқты бірнеше мүсінші жасаған.

Өнер

Фишер ғимаратының өнермен байланысты тарихына лайық, құрылыста үш ұлттық деңгейде танымал көркемсурет галереясы орналасқан, оның ішінде Гертруда Касле галереясы және Лондон көркемсурет тобы. Гертруда Касле галереясы: 1965-1976 жылдары Фишер ғимаратының 310-шы люксінде орналасқан бұл галерея, ұлттық деңгейде танымал болды және 20-шы ғасырдың екінші жартысындағы ең беделді суретшілердің, оның ішінде Виллем де Кунинг, Джим Дайн, Хелен Франкенталер, Роберт Гудну, Адольф Готлиб, Филлип Гастон, Грейс Хартиган, Ян Хорнак, Рей Джонсон, Роберт Мазервелл, Лоуэлл Несбитт, Клас Олденбург, Роберт Раушенберг және Джек Творковтың көрмелерін өткізді. Лондон көркемсурет тобы: 1970-ші және 1980-ші жылдары Фишер ғимаратының үшінші қабатының үлкен бөлігінде орналасқан Лондон көркемсурет тобы, көптеген халықаралық деңгейде танымал суретшілер үшін лимиттік шығарылымдағы көркем туындыларды жасауға көмектесетін баспа компаниясы ретінде жұмыс істеді, олардың ішінде Яаков Агам, Карел Аппел, Арман, Ромаре Биарден, Джин Дэвис, Дон Эдди, Альберто Джакометти, Ян Хорнак, Лестер Джонсон, Алекс Катц, Ричард Линднер, Роберто Матта, Лоуэлл Несбитт, Роберт Раушенберг, Гарри Бертоя, Дональд Султан, Виктор Васарели және Ларри Зокс болды.