Кіріспе

1974 жылы Джерри Лондонның "Қойшы-жойғыш!" телефильмі. "Қойшы-жойғыш!" – Теодор Стердженнің 1944 жылғы сол аттас повесінен бейімделген, 1974 жылы теледидар үшін түсірілген ғылыми-фантастикалық қорқыныш фильмі. Сол жылы Marvel Comics's Worlds Unknown #6 (сәуір 1974) комикс нұсқасы жарық көрді. Фильм содан бері культтық мәртебеге ие болды.

Сюжет

Африка жағалауындағы аралға метеорит құлады. Сансыз жылдар өткен соң, табиғат күштері оны көміп, жергілікті ортаны қалпына келтіргеннен кейін, алты құрылысшы адамдар тұрмайтын аралдағы құлау орнында мұнай бұрғылау компаниясы үшін ұшу-қону жолағын салу үшін қайықпен аралға жеткізіледі. Форман Келли (Клинт Уокер) және бульдозерші Мак (Роберт Урич) метеоритті (бірақ олар оның не екенін білмейді) табады, ол ерекше дыбыс шығарады. Бульдозер (фильмде Caterpillar D9, повесте Caterpillar D7) метеоритті жылжытуға тырысқанда, көк жарық шығады, ол бульдозерге қарай жылжиды және оны иеленгендей болады. Оқиғаның жанында тұрған Мак ауырып, бірнеше сағаттан кейін қайтыс болады. Команданың механиктері Чаб (Невилл Брэнд) істен шыққан бульдозерде ештеңе таба алмайды, бірақ пышақтың ерекше дыбысын естиді. Келли бульдозерді пайдалануға тыйым салады. Белтран (Джеймс А. Уотсон) тыйымды елемей, бульдозерді іске қосып, оны зұлым күшке ие етеді. Ол лагерьдегі жалғыз екі тараптан байланысқа арналған радионы жояды және жұмысшыларды бірінен соң бірін өлтіре бастап, апат тудырады. Отынның шектеулі көлеміне қарамастан, ол тоқтамай жұмыс істей береді. Машинада қарапайым интеллект пен айлакерлік бар, ол адамдарды аңдайды. Ұзақ уақыттан соң экипаж Келли мен Денниске (Карл Бетц) дейін азаяды. Барлық мүмкіндіктерден айырылып, көмекші топтың келуі күтілмейтін болғандықтан, олар бульдозерді кісі өлтіргені үшін айыптап, содан кейін "жазалау" әдістерін қарастырады: оны асып тастауға тым ауыр, ал газ камерасына тым үлкен. Содан кейін оны электр тогымен соққылауға болатынын түсінеді. Олар оны генераторға қосылған болат Marston Matting (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде уақытша ұшу-қону жолақтарын салу үшін қолданылған) тұзағына әкеледі. Бульдозерге ток берілгенде, шетелдік күш машинаның айналасында аура ретінде пайда болады, содан кейін біртіндеп жоғалады. Еркектер қуатты өшіріп, пышақты тексерді: дыбыс жоқ. Келли өзінің әңгімесіне ешкімнің сенбесін біледі, өйткені ол алкоголизмнен емделіп жатыр, ал бұл жұмыс өзін өзі құтқарудың соңғы мүмкіндігі болды, бірақ ол шындықты айтуға ниетті.

Өндіріс

Фильм түсірілімі 1974 жылдың басында Калифорния штатының Ньюхолл қаласының жанында өтті. Каскадтық трюктерді "Дуэль" фильмінде де каскад жасаған Кэри Лофтин орындады.

Үй медиасы

"Қияушы!" алғаш рет 2021 жылдың 1 шілдесінде Willette Acquisition Corporation компаниясы DVD форматында шығарды, ал Kino Lorber компаниясы 2020 жылы Blu-ray және DVD форматтарында шығарды.

Қабылдау

«Қияушы!» фильмі шыққан кезде көбінесе жағымсыз пікірлер алды, сын-ескертпелер фильмнің «қисынсыз» сюжетіне бағытталды. Лос-Анджелес таймс газеті оны «техникалық тұрғыдан драмалықтан гөрі әсерлірек» деп атады. HorrorNews.net сайтынан Чарльстон Пику фильмге аралас пікір берді, «Фильмнің өзі 70-ші жылдардағы телефильм үшін жақсы жасалған, актерлік және режиссерлік жұмысы жақсы, бірақ жалпы күлкілілігі бәрін жоққа шығарады. Басты рөлдегі «қияушы» ешқашан қорқынышты болмайды, кейде тіпті ақымақ көрінеді» деп жазды. Дегенмен, Пику фильмнің «көңіл көтеретінін» айтты. Dread Central сайтынан Джон Кондит фильмді 5 балдық шкала бойынша 0,5 баллмен бағалады. Ол өз шолуында фильмнің қисынсыз сюжеті, баяу темпі, «бір өлшемді» кейіпкерлері және жалпы кернеудің жоқтығын сынады. Popcorn Pictures британдық кинорецензия сайтынан Эндрю Смит фильмге 10 балдық шкала бойынша 0 балл берді, «Қияушы! – жетпіс жылдардың қоқысқа айналған жинағында тозатын қалдырылуы керек еді. Оның жақсы жақтарын табу қиын. Тіпті оның қысқа ұзақтығы да мәңгіліктей сезіледі» деп жазды. Алайда, фильм туралы барлық пікірлер жағымсыз болған жоқ. The Terror Trap сайты фильмді 4 жұлдыздың 2,5 балымен бағалады, фильмнің «түзу, ғылыми-фантастикалық көзқарасының арқасында жақсы орындалғанын» айтты, сонымен қатар оның ерекше сюжетіне назар салды.

Мұра

Критиктер мен көрермендердің басым көпшілігінен теріс пікірлер алғанмен, Killdozer! жылдар өте культтық жанкүйерлерді жинады және қазірде культты классика деп есептеледі. Killdozer рок-тобы осы фильмнің құрметіне аталған.