Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс ботаник (1765–1812)
German botanist (1765–1812)
Карл Людвиг Вильденов (22 тамыз 1765 – 10 шілде 1812) – неміс ботаник, фармацевт және өсімдіктерді жіктеуші. Ол фитогеографияның – өсімдіктердің географиялық таралуын зерттеу ғылымының – негізін қалаушылардың бірі саналады. Вильденов Александр фон Гумбольдттың, ең алғашқы және белгілі фитогеографтардың бірінің ұстазы болды. Ол сондай-ақ өсімдіктердің тозаңдануы және гүл биологиясын зерттеуді бастаған Кристиан Конрад Спренгельге де әсер етті.
Carl Ludwig Willdenow (22 August 1765 – 10 July 1812) was a German botanist, pharmacist, and plant taxonomist. He is considered one of the founders of phytogeography, the study of the geographic distribution of plants. Willdenow was also a mentor of Alexander von Humboldt, one of the earliest and best known phytogeographers. He also influenced Christian Konrad Sprengel, who pioneered the study of plant pollination and floral biology.
Өмірбаян
Вильденоу Берлинде дүниеге келді және Галле университетінде медицина мен ботаниканы оқыды. Виглиб колледжінде фармацевтиканы, Лангенсальзада және Галледе медицинаны оқығаннан кейін ол Берлиндегі әкесінің аптекасында жұмыс істеуге оралды. Ботаникаға деген қызығушылығын оның ағасы Ж. Г. Гледич оятты және жас кезінде гербарий жинауды бастады. 1794 жылы ол Берлин ғылым академиясының мүшесі болды. 1801 жылдан өліміне дейін Берлин ботаникалық бағының директоры болды. 1807 жылы Александр фон Гумбольдт бақты кеңейтуге көмектесті. Ол сол жерде Гумбольдт алып келген көптеген Оңтүстік Америка өсімдіктерін зерттеді. Ол өсімдіктердің климатқа бейімделуіне қызығушылық танытып, бірдей климаттағы өсімдіктердің ортақ ерекшеліктері болатынын көрсетті. Оның 20 000-нан астам түрін қамтитын гербариясы әлі күнге дейін Берлиндегі Ботаникалық бақта сақталған. Кейбір үлгілер Гумбольдт жинаған үлгілерді қамтиды. Гумбольдт жас кезінде Вильденоудың Flora Berolinensis-ін қолдана отырып, өсімдіктерді анықтай алмағанын айтады. Кейін ол Вильденоуға алдын ала хабарласпай барып, оның өзінен төрт жасқа үлкен, туыс жан екенін анықтады және үш апта ішінде ынталы ботаник болды. 1792 жылы жазған "Грундрисс дер Крейтеркунде" немесе "Гешиште дер Пфланцен" кітабында Вильденоу өсімдіктердің шектеулі таралуын түсіндіру идеясын ұсынды. Вильденоу бұл таулар теңіздермен қоршалған, әртүрлі өсімдіктер жиынтығы бастапқыда тау шыңдарына ғана шектелген, содан кейін теңіз деңгейі төмендеген кезде төмен қарай және кеңірек тараған өткен тарихқа негізделген деп болжады. Бұл Киелі кітаптағы су тасқыны туралы түсінікке сәйкес келеді. Бұл Эберхард Август Вильгельм фон Циммерманның өсімдіктер бұрынғыдай таралып, ешқандай өзгеріс болмаған деген бұрынғы пікірлеріне қайшы келді.
Willdenow was born in Berlin and studied medicine and botany at the University of Halle. After studying pharmaceutics at Wieglieb College, Langensalza and in medicine at Halle, he returned to Berlin to work at his father's pharmacy located in the Unter den Linden. His early interest in botany was kindled by his uncle J. G. Gleditsch and he started a herbarium collection in his teenage years. In 1794, he became a member of the Berlin Academy of Sciences. He was a director of the Botanical garden of Berlin from 1801 until his death. In 1807, Alexander von Humboldt helped to expand the garden. There he studied many South American plants, brought back by Humboldt. He was interested in the adaptation of plants to climate, showing that the same climate had plants having common characteristics. His herbarium, containing more than 20,000 species, is still preserved in the Botanical Garden in Berlin. Some of the specimens include those collected by Humboldt. Humboldt notes that as a young man, he was unable to identify plants using Willdenow's Flora Berolinensis. He subsequently visited Willdenow without an appointment and found him to be a kindred soul only four years older and in three weeks he became an enthusiastic botanist. In his 1792 book, Grundriss der Kräuterkunde or Geschichte der Pflanzen Willdenow came up with an idea to explain restricted plant distributions. Willdenow suggested that it was based on past history with mountains surrounded by seas with different sets of plants initially restricted to the peaks which then spread downward and out with receding sea levels. This would fit with the Biblical notion of floods. This was contrary to earlier assertions by Eberhard August Wilhelm von Zimmermann that plants were distributed as they had been in the past and that there had been no changes.