Кіріспе
Теңіз деңгейінің белгілі бір нүктеге қатысты өзгеруін өлшейтін құрылғы. Толқын өлшегіш – теңіз деңгейінің белгілі бір тік нүктеге қатысты өзгеруін өлшейтін құрылғы. Ол мареограф, мариграф және теңіз деңгейін тіркеуші деп те аталады. Егер тұщы судың континенттік су қоймаларында қолданылса, бұл құрылғыны лимниметр деп те атайды.
A tide gauge is a device for measuring the change in sea level relative to a vertical datum. It is also known as a mareograph, marigraph, and sea level recorder
When applied to freshwater continental water bodies, the instrument may also be called a limnimeter.
Операция
Датчиктер геоидқа жақын биіктік анықтамалық бетіне қатысты су деңгейінің биіктігін үздірімсіз тіркейді. Су құбырдың төменгі жағынан (түтікшенің алыс жағы, суретті қараңыз) құрылғыға кіреді, ал электрондық датчиктер оның биіктігін өлшеп, деректерді кішкентай компьютерге жібереді. Дүние жүзінде шамамен 1450 станцияның тарихи деректері бар, олардың шамамен 950-і 2010 жылдың қаңтар айынан бастап жаһандық деректер орталығына жаңарулар жіберді. Кейбір жерлердегі жазбалар ғасырларға созылады, мысалы, Амстердамда 1700 жылға дейінгі деректер сақталған. Океанның толық картинасын бағалау үшін, жаңа заманауи толқын өлшегіштерді спутниктік деректерді пайдалану арқылы жақсартуға болады. Толқын өлшегіштер толқындарды өлшеу және цунамилердің мөлшерін анықтау үшін қолданылады. Бұл өлшемдер орташа теңіз деңгейін анықтауға мүмкіндік береді. Осы әдіс арқылы теңіз деңгейінің 1000 км-ге 0,1 м-ге дейін және одан да көп көтерілуі анықталды. Теңіз деңгейі көтеріле бастағанда цунамиді анықтауға болады, бірақ сейсмикалық белсенділіктен алынған ескертулер тиімдірек болуы мүмкін.
Жалпы қолданылу
Төл-теңіз өлшегіштері кеме қатынасы және балық аулау салаларында маңызды қолданысқа ие, себебі төмен немесе жоғары су деңгейі шалшық шығанақтарға немесе көпірлерге жақын жерлерге кіруді қиындата немесе толығымен тоқтата алады. Мысалы, Португалиядағы Кашкайш толқын өлшегіші Лиссабон портына кіретін кемелерге қиындық тудыратын Тажу өзеніндегі құм сілкімесіне байланысты орнатылған. Осыған ұқсас мәселелерге байланысты көптеген салалар әлемдегі порттарда жеке толқын өлшегіштерін орнатып, сондай-ақ мемлекеттік органдарға (NOAA сияқты) сенеді. Толқын өлшегіштерінен жиналған деректер жаһандық ауа райының үлгілерін, теңіз суының орташа деңгейін және, әсіресе, жаһандық жылынумен байланысты болатын өзгерістерді зерттеуге қатысты ғалымдар үшін де қызығушылық тудырады.
Қазіргі заманғы өлшегіштер
Соңғы жылдары жаңа технологиялар дамып, күн энергиясымен жұмыс істейтін сымсыз байланыс арқылы су деңгейі сенсорынан нақты уақыт режимінде алынған су тасқыны туралы ақпаратты онлайн жариялау мүмкін болды. Акустикалық/ультрадыбыстық сенсорлар тиімді пайдаланылды және деректері Twitter арқылы үнемі таратылып, сондай-ақ онлайн көрсетіледі.