Робинсон R44: Жеңіл тікұшақтар отбасысы

Кіріспе

Америкалық жеңіл тікұшақтар отбасы

Робинсон R44 – 1992 жылдан бері Robinson Helicopter Company компаниясы шығаратын төрт орындық жеңіл тікұшақ. Компанияның екі орындық Robinson R22 тікұшағынан дамытылған R44 гидравликалық көмекпен басқарылатын ұшу жүйесімен және үлкен қозғалтқышпен жабдықталған. Алғаш рет 1990 жылдың 31 наурызында ұшырылып, 1992 жылдың желтоқсанында FAA сертификатын алды, ал алғашқы жеткізілім 1993 жылдың ақпанында жасалды. R44 1999 жылдан бері әлемдегі ең көп сатылатын жалпы авиация (GA) тікұшағы болып табылады. Бұл 21 ғасырдағы ең көп өндірілген GA ұшақтарының бірі, 2001 жылдан 2020 жылға дейін 5941 тікұшақ жеткізілді. 2000 жылдың қаңтарында Робинсон гидравликалық басқарумен және реттелетін педальдармен жабдықталған Raven үлгісін ұсынды. 2002 жылдың шілдесінде Робинсон Raven II үлгісін ұсынды, ол қуаттырақ, жанармай инжекторлы қозғалтқышпен және кеңірек лопастармен жабдықталды, бұл жалпы салмақты арттыруға және биіктіктегі көрсеткіштерді жақсартуға мүмкіндік берді. 2015 жылдың қарашасында Робинсон Cadet үлгісін жариялады, ол екі артқы орынның орнына жүк бөлімімен, сәл аз қуатты қозғалтқышпен және тиімдірек глушительмен жабдықталған Raven I үлгісі. Робинсон өзінің Lycoming IO 540 avgas қозғалтқышын алмастыруға болатын ұшақ дизельді қозғалтқышымен сынақ жүргізуде. Дизель қозғалтқышы биіктіктегі көрсеткіштерді жақсартуға, сағат сайынғы жанармай шығынын азайтуға және жанармай қолжетімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Жер бетіндегі қызмет

R44 тікұшақтары шассидің арт жағына қарай орналасқан дөңгелек тіреулермен жабдықталған, әр жағында бір-бірден, алынып тасталатын дөңгелектерді бекіту үшін. Ұшу алдында дөңгелектерді міндетті түрде алып тастау керек. Бұл тіректер тікұшақтың ауырлық орталығынан сәл артқа қарай орналасқан, сондықтан дөңгелектер орнатылғанда тікұшақ мұрымен төмен қарай орналасады. Дөңгелек жинағында шассиге орнатылған бұрылу осі бар, ол тірекке енгізіліп, содан кейін 180 градусқа бұрылып, шассидің арт жағын жерден шамамен 5 см (2 дюйм) көтереді, ал шассидің алдыңғы жағы жерде қалады. Тікұшақты құйрығынан төмен тартып, шассидің алдыңғы жағын жерден көтеру арқылы жылжытуға болады. R44 тікұшағының үлкендігі мен салмағы және R22 тікұшағымен салыстырғанда құйрығының жерден биіктігіне байланысты, бір адамның осылай жылжытуы өте қиын, тіпті мүмкін емес. Басқа адам қозғалтқыштың артындағы тіреуге итеріп көмектесе алады. Қатты қондырғысы немесе ашылған авариялық қалқымалы құрылғысы бар R44 тікұшақтарында тірекке қол жеткізу мүмкін болмағандықтан, дөңгелектер шассидің астына орнатылуы керек. R44 тікұшағының барлық модельдері мен шығарылған жылдарында фюзеляждың төменгі бөлігіне, алдыңғы жағына жақын және сол жаққа сәл ығысқан ¾ дюймдік буксирлеу шарлы қондырғысы бар. Буксирлеу арбасын немесе сүйрегішті шарға қосып, дөңгелектер орнатылғаннан және арт жағын көтеру үшін бұрылғаннан кейін, тікұшақтың алдыңғы жағын көтеруге болады. Бұл бір адамның тікұшақты қозғалтуына мүмкіндік береді, тіпті үлкен қашықтықтарда немесе тегіс емес беттерде. Буксирлеу арбалары әртүрлі мүмкіндіктермен жабдықталған. Дөңгелектерге жақын орналасқан шарлы құрылғысы бар қолмен басқарылатын нұсқалары бар, оператор шарды іске қосып, содан кейін тұтқаны төмен итеріп, мұрынды көтереді. Басқалары автомобиль стиліндегі гидравликалық немесе электрлік домкраттарды мұрынды көтеру үшін ұсынады. Арбалар қозғалтқышсыз, газбен немесе бір немесе екі батареямен жұмыс істейтін бір немесе екі электр қозғалтқышымен жабдықталған түрде қол жетімді. Қозғалтқышсыз буксирлеу арбаларының кейбіреулері гольф машинасы немесе квадроцикл сияқты басқа көлік құралдарымен сүйреуге арналған. Бір өндіруші өзгертілген паллеттік жүк көтергішті ұсынды. Жерде жылжытудың тағы бір нұсқасы – тікұшақтың қауіпсіз қонуына жеткілікті үлкен, астында дөңгелектері бар және оны ангар мен ұшу алаңы арасында сүйреуге болатын қону платформасы. Бұл платформалар ауыр және көлік құралымен сүйреуді қажет етеді. Платформалар R44 тікұшақтарымен жиі қолданылады.

R44’s are equipped with wheel mounts toward the rear of the skids, one on each side, for attachment of removable wheels. The wheels must be removed prior to flight. These brackets are slightly behind the helicopter center of gravity so when the wheels are installed, the helicopter sits nose low. The wheel assembly has a pivot pin which is inserted into the skid mounted bracket and then rotated over center to lift the rear of the skids about 2 inches leaving the front of the skids on the ground. The helicopter can be moved by pulling down on the tail to lift the front of the skids off the ground. Because of the size and weight of the R44 and the height of the tail from the ground, as compared to the R22, it is extremely difficult if not impossible for a single person to move the helicopter this way. Another person can help by pushing on the bracing behind the engine. R44’s with fixed floats or deployed pop out emergency floats must have wheels installed under the skids as the bracket is not accessible. All models and years of the R44 include a ¾” diameter tow ball mounted on the bottom of the fuselage, near the front and offset slightly to the left. A tow cart or tug can be engaged with the ball and then used to lift the front of the helicopter to clear the skids from the ground after the wheels are installed and rotated to lift the rear of the skids. This makes it possible for a single person to move the helicopter, even over significant distances or not level surfaces. Tow carts are available with a variety of features. There exist manual versions which place the ball mating device behind the wheels so the operator engages the ball then pushes down on the handle to lift the nose. Others provide a repurposed car style hydraulic jack or an electric jack to lift the nose. Tow carts are available with no motive power, a gas engine or one or two electric motors operated from one or two batteries. Some of the non powered tow carts are set up to be towed such as behind a golf cart or quad cycle. One manufacturer offered a modified pallet jack. The other option for ground handling is a landing platform which is large enough for the helicopter to safely land on, has wheels underneath and can be towed between the hanger and take off location. These are heavy and must be towed with a vehicle. Platforms are commonly used with R44’s.

Пайдалану тарихы

1997 жылы Женифер Мюррей Р44 Робинзон тікұшағымен әлемді айналып ұшу бойынша әйелдер арасындағы бірінші рекордты жасады, 97 күнде 36 000 миль қашықтықты басып өтті. 2014 жылға дейін R44 поршендік жылдамдық бойынша 123 түйін (сағатына 141 миль немесе сағатына 227 километр) рекордты сақтап тұр.

Азаматтық операторлар

Ұшақты көптеген жеке тұлғалар, компаниялар мен ұшу клубтары пайдаланады. Ол сонымен қатар құқық қорғау органдары үшін де танымал таңдау болып табылады.

Ұшу мектептері

R 44 Raven және Cadet үлгілері АҚШ-та оңайлығы мен функционалдығының арқасында ұшқыштарды даярлауда кеңінен қолданылады. Оңтүстік Юта университеті, Эмбри Риддл және Солтүстік Дакота университеті сияқты жоғары оқу орындары студенттерін Rotor Wing бағдарламалары бойынша оқыту үшін осы ұшақтарды пайдаланады.

Отын резервуарлары

R44 тікұшақтарының алюминийден жасалған отын бактерілері зақымдануға бейім екені және бұл отынның сыртқа ағуына, соның салдарынан апаттан кейін өрттерге әкеліп соқтыратыны анықталды. 2009 жылы компания барлық жаңа R44 тікұшақтарына қабықты типтегі отын бактерілерін орната бастады. Сонымен қатар, 2010 жылғы 20 желтоқсанда SB 78 қызметтік бюллетенін шығарды, онда барлық алюминийден жасалған отын бактерілері бар R44 тікұшақтарын "R44 отын жүйесінің апаттан кейін отынның ағуына төзімділігін арттыру" мақсатында қабықты типтегі бактерілермен қайта жабдықтау талап етілді. Компания бұл өзгерісті мүмкіндігінше ертерек жасауды, бірақ 2014 жылғы 31 желтоқсаннан кешіктірмей жүзеге асыруды ұсынды. Аталған мерзім кейін 2013 жылғы 30 сәуірге ауыстырылды. 2013 жылғы наурыз айында Австралияның Көлік қауіпсіздігі бюросы (ATSB) жүргізген апатты тергеу, тарихи деректерді талдағаннан кейін, R44 тікұшақтарының (12%) басқа типтегі поршеньді қозғалтқышты тікұшақтармен болған апаттарға қарағанда (7%) көбірек апаттан кейін өртенгенін көрсетті. ATSB-нің NTSB апаттар дерекқорына жасаған алдын ала талдауы да ұқсас нәтижелерді көрсетті, АҚШ-та R44 тікұшақтарының қатысуымен болған апаттардың 15%-ы апаттан кейін өртке әкелді.

Ротордың ақаулары

2015 жылдың 19 ақпанында Жаңа Зеландияның азаматтық авиация басқармасы әуеге жарамдылық туралы директива шығарды, нәтижесінде елдің 80 R44 тікұшағы ұшудан тоқтатылды. Бұған себеп – екі адамның P/N C016 7 немесе Dash 7 белгілі бір түріндегі бас ротор лопасының ақауына байланысты болған апатта қаза табуы болды. Алдын ала тергеу көрсеткендей, лопастың ақауы ұшу кезінде болған. Бұл екі айдың ішінде осы лопастардың екінші рет істен шығуы немесе жартылай істен шығуы еді. Бұл Жаңа Зеландия тарихындағы ең ірі ұшу аппараттарын тоқтату болды. CAA зертханалық сынақтар нәтижесінде ротор лопасының апат кезіндегі жүктеме артығынан зақымданғанын, апаттың себебі болмағанын анықтады және 24 ақпанда тікұшақтардың ұшуына рұқсат берілді. Дегенмен, CAA қайталап тексеруді талап ететін әуеге жарамдылық туралы директиваны күшінде қалдырды. Азаматтық авиация директоры Грейм Харрис: "Операторлардың бейжайлық танытуын қаламаймыз, себебі бұл лопастарға қатысты алаңдаушылық әлі де бар және біз әуеге жарамдылық туралы бұйрықты қарау үшін АҚШ-тан сынақ нәтижелерін күтудеміз", – деді. Жаңа Зеландиядағы ұшуды тоқтатудан кейін, Австралияның Азаматтық авиация қауіпсіздігі басқармасы (CASA) да сол лопастармен жабдықталған R44 тікұшақтарын ұшудан тоқтатты.

Чилидің бұрынғы президенті

2024 жылдың 6 ақпанында R44 тікұшағы Чилидің Лос-Риос аймағындағы Лаго-Ранко көліне құлады. 4 адамның 3-і аман қалды, ал қаза тапқан Чилидің бұрынғы президенті Себастьян Пиньера болды, ол апатқа ұшыраған тікұшақтың да пилоты еді.