Кіріспе

Әзірбайжанның Нахчыван Автономиялық Республикасының ауданы

Шахбуз ауданы – Әзірбайжанның Нахчыван Автономиялық Республикасының 7 ауданының бірі. Аудан Арменияның Жұлфа, Бабек, Сюник және Вайоц Дзор облыстарымен шектеседі. Оның орталығы және ең ірі қаласы – Шахбуз. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, аудан халқы 25 300 адамды құрайды. 1925 жылы аудан Нариманов ауданы деп аталды және Нахчыван әкімшілік-территориялық бірлігіне (30 ауылды қамтиды) енді, ал 1930 жылы Шахбуз деп қайта аталды. 1963 жылы аудан таратылып, Нахчыван (1978 жылдан бастап Бабақ) облысына қосылды; Шахбуз 1965 жылдан бері тәуелсіз аудан ретінде жұмыс істеп келеді. 2007 жылы Шахбуз елді мекеніне қала мәртебесі берілді. 2013 жылы Әзірбайжан Республикасы Президентінің жарлығымен Қарабаба ауылы таратылып, Шахбуз қаласының әкімшілік аумағына қосылды. Шахбуз ауданы НАР-дың солтүстігінде орналасқан. Бұл – таулы аймақ. Салварти (3162 м), Учгардаш (3156 м) және Кечалдагы (3115 м) – ең биік нүктелері. Республиканың қалған бөлігі сияқты, аймақта да бадамлы, батабат, қаравансарай, бичанак және басқа да минералды сулар сияқты көптеген жер асты сулары бар. Мұнда күкірт, құрылыс материалдары, торф кен орындары кездеседі. Аудан арқылы Нахчыванчай өзені және оның салалары – Куку, Шахбуз, Салварти, сонымен қатар Ганлигол және Батабат көлдері ағып өтеді. "Бадамлы" курорты Бадамлы минералды су зауытының жанында салынған.

Этимология

Шахбұз атауының этимологиясы туралы әртүрлі пікірлер бар. Тарихи көздерде "Шахбұз" атауы алғаш рет Елдигузидтер мемлекетінің мыс тиындар қазынасын көрсететін картада және Әмір Темірдің тарихшысы Шараф ад-Дин Әли Яздидің "Зафарнама" тарихи шығармасында кездеседі.