Кіріспе

11 қыркүйек 2001 жылғы шабуылдардан кейінгі қор. АҚШ Конгресі 9/11 өтемақы қорын құрды. 11 қыркүйектегі құрбандарды өтемақы қоры, көбінесе VCF деп аталады, 2001 жылғы 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Конгресс актісімен құрылған АҚШ үкіметінің қоры болды. Қордың мақсаты шабуылдардың құрбандары мен олардың отбасыларына American Airlines және United Airlines сияқты авиакомпанияларға қарсы сотқа шағымданудан бас тарту шартымен өтемақы төлеу болды. VCF әлеуметтік қамсыздандыру басқармасына ұқсас жұмыс істейді, АҚШ-тың жылдық федералдық бюджетінің бір бөлігі құрбандарға төлемдер жасау үшін бөлінеді, бірақ бұл процесс қатаң түрде реттеледі. VCF астма және ұйқыдағы демқұрыштың тоқтауы сияқты бірнеше тыныс алу ауруларының, сондай-ақ барлық түрдегі қатерлі ісіктердің емделуін қамтиды. Бас прокурор Джон Эшкрофт Кеннет Файнбергті қордың арнайы басқарушысы етіп тағайындады. Ол қордың басқару ережелерін әзірледі және бағдарламаның барлық аспектілерін басқарды. Заңнама қорға АҚШ үкіметінің қаражатының 7,375 миллиард долларына дейін, оның ішінде операциялық және әкімшілік шығындарға жұмсауға рұқсат береді.

АҚШ-та

Қор ресми түрде Конгресс актісімен, Әуе көлігі қауіпсіздігі және жүйе тұрақтандыру заңында (49 USC 40101) құрылды. Фейнберг әрбір құрбан болған отбасыға қанша қаражат төленетінін шешуге жауапты болды. Фейнберг әрбір құрбанның толық өмір бойы қанша табыс таба алатынын бағалауға тиіс болды. Егер отбасы ұсынысты қабылдаса, оған шағымдану мүмкін болмады. Ұсыныстан наразы болған отбасылар өз жағдайларын кез келген нысанда ұсыну үшін, дау-жанжалсыз, бейресми тыңдауда шағымдануға құқылы болды. Фейнберг 1600 тыңдаудың 900-нен астамын жеке басқарды. Процесс аяқталған соң, отбасылардың 97%-ына 7 миллиард доллар төленді. Келісім шартының айнымас шарты – отбасылар әуе компанияларына қауіпсіздік немесе басқа да қауіпсіздік шараларының жетіспеушілігі үшін сотқа жүгінбеуі керек еді. Келісімдерге кедергі келтірген бір фактор – Дүниежүзілік сауда орталығының көптеген құрбандары жоғары жалақы алатын қаржы мамандары болды. Осы құрбандардың отбасылары өтемақы ұсыныстарының тым төмен екенін сезінді, және егер сот олардың ісін жеке қараса, оларға одан да көп сома төленбек еді. Бұл мәселе жеке іс жүргізуге кеткен уақыт, қиындықтар мен тәуекелдерге, сондай-ақ әуе компаниялары мен олардың сақтандыру компаниялары талапты төлеуге үлкермес бұрын банкротқа ұшырауы мүмкін екендігіне қарсы теңгерілді. Бұл қор 11 қыркүйек қордан және Дүниежүзілік сауда орталығының сақтандыру компаниясынан бөлек болып табылады.

Сегіз бөлімнен тұратын Фейнберг жоспары

"Өмірдің құны қандай?" атты кітабында, сот саудиялықтарды кінәлі деп айыптайды. 2022 жылдың ақпан айында Джо Байден әкімшілігі Ауғанстан үкіметінен 3,5 миллиард долларлық қаражатты 11 қыркүйек шабуылдарының құрбандарына жұмсауға рұқсат берді. Бірақ 2023 жылдың ақпан айында АҚШ округтік судьясы Джордж Дэниелс бұл ақшаны оларға беруге болмайтынын шешті, себебі бұл Талибанды Ауғанстан үкіметінің билеушілері деп мойындаумен тең болар еді.

Жарияланымдар

Файнберг, Кеннет. Өмірдің құны қанша? : 9/11 оқиғасының құрбандарына өтемақы төлеу бойынша беспрецеденттік әрекет (2005), Perseus Books Group.