Кіріспе

Mil Mi 4 (АҚШ Әуе күштері мен Қорғаныс министрлігінің "Type 36", НАТО-ның "Hound" деп белгіленген) – әскери және азаматтық салаларда қолданылған советтік көлік тікұшағы.

Жобалау және әзірлеу

Ми-4 американдық H-19 Чикасоу тікұшағына және Корея соғысы кезінде АҚШ тікұшақтарының қолданылуына жауап ретінде жобаланды. Ми-4 жалпы құрылымы бойынша H-19 Чикасоуға өте ұқсас, соның ішінде пилот кабинасының алдында орналасқан инновациялық қозғалтқышымен, бірақ ол ірі тікұшақ, көбірек салмақ көтере алады және көптеп шығарылды. Алғашқы модель 1953 жылы қолданысқа енгізілді. Тікұшақ 1952 жылы Тушино әуежайында өткен Кеңес Әуе күнінде әлемге алғаш рет таныстырылды. Бір Ми-4 тікұшағы шығарылатын ротормен жасалды. Ол болашақ ұшқыштардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және катапульдік құрылғыларды жобалау үшін тәжірибелік үлгі ретінде пайдаланылды.

Пайдалану тарихы

Ми-4 көліктік тікұшағы Кеңес Әскери авиациясының негізін қалады. Ол қарулы күштерде де, Кеңес азаматтық авиациясында да кеңінен қолданылды және бірнеше онжылдық бойы Кеңес Қарулы Күштері мен Азаматтық Әуе флотының негізгі тікұшақ түрі болып қала берді. Ми-4 Ми-8-дің дамуымен бірге қызметтен шығарылды. Қазір Ресей Әуе күштерінде қолданылмайды, бірақ ол кейбір елдерде көмекші тікұшақ ретінде немесе әскери көлік ретінде біраз уақыт бойы қолданыста болды. Албания бұл тікұшақты соңғы пайдаланған ел деп есептелді, және 2005 жылға қарай барлығы қызметтен алынды. Ми-4 1971 жылғы Бангладеш азаттық соғысында өте маңызды рөл атқарды. Ми-4 сол кезде Үндістан Әуе күштерінің орташа көлемді жүктерді тасымалдау жұмысын атқаратын негізгі тікұшағы болды. Ми-4 тікұшақтарын пайдалана отырып, Мэгна гели көпірі деп аталған өте сәтті операция арқасында Үндістан армиясының 57-ші тау дивизиясы Мэгна өзенін тазарды. Үндістан әскерлерінің батальонын Силхет қаласының шетіне тікұшақпен жеткізу – Үндістан армиясының тікұшақпен жүргізген алғашқы операциясы болды. UH-1 Huey сияқты, әскери қызметтен біртіндеп шығарылғаннан кейін, ол әртүрлі салаларда қолданылды: іздеу-құтқару жұмыстары, өрт сөндіру, полярлық экспедициялар, құрылыс алаңдарында жүк тасымалдау, коммерциялық рейстер және тағы да басқалар.