Кіріспе

Джон Сэмпсон Толл (1923 жылғы 25 қазан – 2011 жылғы 15 шілде) – американдық бөлшектер физигі, физик және білім беру саласындағы әкімші.

Білім

Толл 1944 жылы Йель университетінен физика бакалавры дәрежесін алды, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыста АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Ол 1952 жылы Принстон университетінде физикадан докторлық диссертациясын қорғады.

Мансап

Содан кейін ол Мэриленд университетіне ауысып, 1953 жылы Физика және Астрономия кафедрасының төрағасы болды. Ол төрағалық қызметін атқарган кезеңде кафедраның көлемі мен сапасы айтарлықтай артты. Мэриленд университетінің физика ғимараты оның құрметіне аталды. 1965 жылы ол Нью-Йорк штатының Стони-Брук қаласындағы мемлекеттік университетінің екінші президенті болды және 1978 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол қызмет еткен кезеңде Стони Брук университеті, сол кездегі губернатор Нельсон Рокфеллер (кейін Джеральд Форд басшылығымен АҚШ вице-президенті болған) құрған төрт SUNY орталығының бірі, және жақында ғана өздерін «университет» деп атауға рұқсат алған, бастапқыда бірқанақа студенттерден 17 мыңнан астам студентке дейін өсті. Бұл университет бұрынғы SUCOLI (State University of New York on Long Island) кампусы аяқталмас бұрын оқуын бастаған студенттердің есебінен дамыды. Кейін ол Мэриленд университетінің алғашқы бес кампусының президенті болды. Басқа штаттық университеттер жүйесіндегі канцлер лауазымымен салыстырылатын, сол кезде Толл Мэриленд университеті (Колледж Парк), Мэриленд университеті (Балтимор округі), Мэриленд университеті колледжі, Мэриленд университеті (Шығыс жағалауы) және Мэриленд университеті (Балтимор) басшылығын жүзеге асырды. Губернатор Уильям Дональд Шефер штаттағы көптеген мемлекеттік университеттерді бірыңғай жүйеге біріктіруге шешім қабылдағанда, біріктіру жұмысын Толлге тапсырды. Ол Мэриленд университетінің жаңа жүйесінің бірінші канцлері атанды. 1995 жылы, 71 жасында, ол Мэриленд штатының Честертаун қаласындағы шағын жекеменшік либералды өнер мектебі – Вашингтон колледжінің президенті болды. Ол мектептің бюджеттік қиындықтарын шешіп, оның ұлттық беделін көтерді. Физик ретінде Толль дисперсия теориясы және элементар бөлшектер физикасы саласындағы жұмыстарымен танымал болды. 1990 жылдардың басында университеттегі жұмыстарының арасында ол Конгресс қаржыландыруды тоқтатқанға дейін АҚШ-тың суперөткізгіш суперколайдер жобасын басқарған Университеттер зерттеу қауымдастығының президенті болды. 2004 жылдың қаңтар айында ол Вашингтон колледжін тастап, Мэриленд университетінде физикалық зерттеулерге оралатынын хабарлады.

Жеке өмір

Ол бұрынғы Дебора Тейнторға үйленді, және олардың екі қызы болды. Толл 2011 жылдың 15 шілдесінде Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Фокс Хилл көмекші үйінде тыныс жетіспеуден көз жұмды.