Гордон Таллок: Американ экономисі және қоғамдық таңдау теориясының негізін қалаушысы
Gordon Tullock
Гордон Таллок (1922-2014) – американ экономисі, құқық және экономика профессоры. Саяси мәселелерге экономикалық талдау, мемлекеттік таңдау теориясының негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гордон Туллок (Gordon Tullock; 1922 жылдың 13 ақпаны - 2014 жылдың 3 қарашасы) – американдық экономист және Джордж Мейсон университетінің құқық мектебіндегі құқық және экономика профессоры. Ол қоғамдық таңдау теориясы бойынша жұмыстарымен, экономикалық ойлауды саяси мәселелерге қолдану арқылы ең жақсы танымал. Ол өзінің саласының негізін салған тұлғалардың бірі болды.
American economist (1922–2014)
Gordon Tullock ('/t//ʌ//l//ə//k/; February 13, 1922 – November 3, 2014) was an American economist and professor of law and economics at the George Mason University School of Law. He is best known for his work on public choice theory, the application of economic thinking to political issues. He was one of the founding figures in his field.
Ерте өмір және білім
Таллок 1922 жылдың 13 ақпанында Иллинойс штатының Рокфорд қаласында дүниеге келді, онда Рокфорд Орталық Жоғары Мектебін бітірді. Таллок Чикаго университетінде оқыды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскери қызметке шақырылып, оқудан үзіліс жасады. 1947 жылы ол заңгер мамандығы бойынша диплом алды. Кейін Йель және Корнелл университеттерінде қытай тілін оқыды.
Tullock was born February 13, 1922, in Rockford, Illinois, where he attended and graduated from Rockford Central High School. Tullock attended the University of Chicago where, after a break for military service during World War II, he received a J. D. in 1947. He later completed Chinese language instruction at Yale and Cornell universities.
Мансап
Жеке практикадағы қысқа мерзімнен кейін ол 1947 жылдың күзінде Сыртқы істер қызметіне қосылды және Тяньцзиньге, Қытайға, кейін Гонконг пен Кореяға жіберілді. 1956 жылы Сыртқы істер қызметінен кетті. Бастапқыда Алыс Шығыста шетелдік саудагер болып мансап құруды ниеттенгенімен, оның «Бюрократия саясаты» атты еңбегі Вирджиния университетінде Джеймс М. Бьюкененмен ынтымақтастыққа бастады, ал Таллок Оңтүстік Каролина университетінде халықаралық зерттеулерді оқытқанда бұл ынтымақтастық жалғасты. Таллок пен Бьюкененнің бірлескен еңбегі – «Консенсустың калькуляторы: Конституциялық демократияның логикалық негіздері» (1962) жаңа қоғамдық таңдау саласындағы маңызды туындыға айналды. Кейін Вирджинияда Бьюкененмен бірге факультетте жұмыс істеді. Таллок ешқашан экономика курстарын оқымағанмен, төрт жыл бойы Бьюкененмен бірлесіп экономикалық зерттеулер бағдарламасын жүргізді. Олар өздерінің саласы үшін жаңа журнал құрды (1966), бастапқыда «Нарықтық емес экономикадағы зерттемелер» деп аталды, кейін «Қоғамдық таңдау» деп өзгертілді. Онда экономикалық теорияны нарықтық емес құбылыстардың барлық түрлеріне, әсіресе үкімет пен саясат саласында қолдануға шақыратын мақалалар жарияланды. Кітап пен журналдың табысына қарамастан, UVA әкімшілігімен туындаған келіспеушіліктер Таллоктың университетті тастауына себеп болды. 1967 жылы Таллок «рент іздеу» деп аталатын ұғымдардың көптеген аспектілерін анықтады. 1968 жылы Таллок Вирджиния политехникалық институтына (VPI, қазір Вирджиния Тех) көшті, бір жылдан кейін Бьюкенен де қосылды. Олар онда «Қоғамдық таңдау қоғамын» және журналын жалғастырды, Таллок 1990 жылға дейін оның редакторы болды. VPI-де Таллок көптеген ықпалды мақалалар мен кітаптар жазды, соның ішінде «Жеке қалаулар, қоғамдық құралдар» (1970), «Заңның логикасы» (1971), «Әлеуметтік дилемма» (1974) және «Дауыс беру мотивтері» (1976). 1983 жылы Таллок және «Қоғамдық таңдауды зерттеу орталығы» Джордж Мейсон университетіне көшті, ол кезде Вирджиния штатының Фэрфакс қаласында салыстырмалы түрде танылмаған оқу орны болды. Таллок 1983–1987 жылдары GMU-да, ал 1987–1999 жылдары Аризона университетінде сабақ берді. Ол жарияланымдарын жалғастырды (барлығы 150-ден астам мақала және 23 кітап), соның ішінде «Байлық пен кедейліктің экономикасы» (1986), «Автократия» (1987), «Рент іздеу» (1993), «Адам емес қоғамдардың экономикасы» (1994) және «Дауыс беру туралы: Қоғамдық таңдау көзқарасы» (1998). 1999 жылы ол Джордж Мейсонға заң және экономика профессоры болып оралды, ол 2008 жылы зейнеткерлікке шықты. Таллоктың «Бюрократия саясаты» кітабы әдебиеттің маңызды бөлігін назардан тыс қалдырғаны үшін сынға ұшырады. Бірқатар авторлар Таллокты және қоғамдық таңдау дәстүрін саяси мінез-құлықты түсіндіруде тым қарапайым деп сынады.
Following a brief period in private practice, he joined the Foreign Service in fall 1947, and was posted to Tianjin, China and later to Hong Kong and Korea. In 1956, he resigned from the Foreign Service. While he originally intended to pursue a career as a foreign trader in the Far East, his work on The Politics of Bureaucracy eventually led him to begin collaboration with James M. Buchanan at the University of Virginia while Tullock worked at the University of South Carolina teaching international studies. Tullock's collaboration with Buchanan produced The Calculus of Consent: Logical Foundations of Constitutional Democracy (1962), which quickly became a seminal work in the new field of public choice. He later joined Buchanan as a faculty colleague at Virginia. Despite Tullock never having taken any economics courses, for four years Buchanan and Tullock ran an economics research program. They founded a new journal for their field (1966), first called Papers in Non Market Economics and eventually titled Public Choice, where they invited articles applying economic theory to all sorts of non market phenomena, especially in the realm of government and politics. Despite the success of the book and the journal, disagreements with the UVA administration eventually led Tullock to leave. In 1967, Tullock identified many of the concepts of what came to be known as rent seeking in a seminal paper. Tullock moved to Virginia Polytechnical Institute (VPI, now called Virginia Tech) in 1968 and was joined by Buchanan a year later. There they continued the Public Choice Society and the journal, of which Tullock remained editor until 1990. At VPI, Tullock wrote a number of influential articles and books, including Private Wants, Public Means (1970), The Logic of the Law (1971), The Social Dilemma (1974), and The Vote Motive (1976). In 1983, Tullock and the Center for Study of Public Choice moved to George Mason University, at the time a relatively unknown school in Fairfax, Virginia. Tullock taught at GMU from 1983–1987 and at the University of Arizona from 1987–1999. He continued to publish widely (more than 150 papers and 23 books in all), including "The Economics of Wealth and Poverty" (1986), Autocracy (1987), Rent Seeking (1993), The Economics of Non Human Societies (1994) and On Voting: A Public Choice Approach (1998). In 1999 he returned to George Mason as a professor of law and economics, where he retired in 2008. Tullock's book, The Politics of Bureaucracy, has been criticized for overlooking a substantial body of literature. A number of authors have criticized Tullock and the public choice tradition as being too simplistic in its explanation of political behavior.
Жалға іздеу
Таллок рента іздеу деп аталатын теорияны дамытты, бұл термин мен ұғымды 19 ғасырда экономист Дэвид Рикардо енгізген. Қоғамдық таңдау теориясына сәйкес, рента іздеу – бұл пайданы нарықтық айырбас процесі арқылы емес, саяси процестер арқылы қамтамасыз ету. Рента іздеудің мысалы – фирма, кәсіподақ немесе белгілі бір мүдделер тобының заңнамаға пайдалы ықпал ету үшін саяси тұлғаларға (мысалы, саясаткерлерге немесе бюрократтарға) лобби жасауы. Бұл, саясаткерлер саясаттың тиімділігіне емес, лоббиге негізделген шешімдер қабылдағанда моральдық тәуекелге алып келуі мүмкін. Таллок сондай-ақ Таллок парадоксын тұжырымдады және қарастырды, атап айтқанда, рента іздеудің неге соншалықты төмен құнмен болатынына қатысты парадокс.
Tullock developed a theory referred to as rent seeking, adapted from the term and concept introduced by economist David Ricardo in the 19th century. Rent seeking, according to public choice theory, is securing profits through the political process rather than the market process of exchange. An example of rent seeking is when a firm, union, or special interest group lobbies political actors (e. g., politicians or bureaucrats) to influence legislation in a beneficial manner. This can lead to moral hazard when politicians make policy decisions based on the lobby instead of the efficiency of the policy. Tullock also formulated and considered the Tullock paradox, namely, the paradox of why rent seeking is so cheap.
Таллоктың тікенегі
"Таллоктың тікенегі" деген атау Таллок ұсынған ой-экспериментке сілтеме жасайды. Егер үкіметтер жол-көлік оқиғаларының санын азайтуға мұқият болса, олар әрбір көліктің рульінің ортасына өткір тікен орнатуды міндеттеуі керек, бұл оқиға болған жағдайда жүргізушінің қаза болу ықтималдығын арттырады. Таллоктың пікірінше, тәуекелді өтеу механизмі салдарынан осы шараға ұшыраған жүргізушілер қауіпсіз жүруге бейімделіп, нәтижесінде жол-көлік оқиғаларынан болатын өлім-жітімнің азаюына себеп болар еді.
The name "Tullock's spike" refers to a thought experiment in which Tullock suggested that if governments were serious about reducing road casualties, they should mandate that a sharp spike be installed in the center of each car's steering wheel, to increase the probability that an accident would be fatal to the driver. Tullock's idea was that the normal process of risk compensation would then lead to safer driving by the affected drivers, thereby actually reducing driving fatalities.
Марапаттар мен мойындау
1994 жылы Туллокқа Чикаго университетінің құрметті докторлық дәрежесі берілді, ал 1998 жылы Америка экономикалық қауымдастығының ең көрнекті мүшесі атанды. Ол Оңтүстік экономикалық қауымдастығының, Халықаралық Атлантика экономикалық қоғамының (1998–1999), Батыс экономикалық қауымдастығының, Жеке кәсіпкерлік білім беру қауымдастығының және Қоғамдық таңдау қоғамының президенті қызметін атқарды. 1996 жылы ол Америка саяси ғылымдары журналының Даңқ залына сайланды. Ол кейде Экономика ғылымдары саласындағы Нобель естелік сыйлығына талапкер ретінде қарастырылды.
In 1994 Tullock was awarded an honorary Ph. D. from the University of Chicago and in 1998 became a distinguished fellow of the American Economic Association. He served as President of the Southern Economic Association, the International Atlantic Economic Society (1998–1999), the Western Economic Association, The Association For Private Enterprise Education and the Public Choice Society. In 1996 he was elected to the American Political Science Review Hall of Fame. He was sometimes considered a longshot candidate for the Nobel Memorial Prize in Economic Sciences.
Өлім
2014 жылдың 3 қарашасында Туллок 92 жасында Де-Мойнда қайтыс болды.
On November 3, 2014, Tullock died at the age of 92 in Des Moines.