Кіріспе

Pax Syriana (лат. "Сирия бейбітшілігі") – халықаралық қатынастар тарихында қолданылатын термин, ол Батыс Азияны зерттеуде, әсіресе Сирияның көрші елдеріне, атап айтқанда Ливанға әсер етуге жасаған тыранына қатысты, Pax Romana сөзінен үлгі алынған. Pax Syriana тұжырымы бойынша, Сирия (Осман империясы тұсында болған және кейін бөлінген), дипломатиялық және әскери күш арқылы Ливандағы бейбітшілікті сақтау үшін АҚШ-тың қажетті одақтас болуын қамтамасыз ету арқылы, өзіне рөлді қамтамасыз ете алады.

Кейінгі сілтемелер

1976 жылы "Тайм" журналында Ливан азамат соғысының басында Сирияның бітім орнатуға жасаған әрекеттері туралы мақала жарияланды, бұл 1976 жылғы кейінгі сілтеме болып табылады. Соңғы кезде бұл терминді 1990-2005 жылдар аралығында Ливан ішіндегі қақтығыстардың азайған кезеңін сипаттау үшін қолданады, мұндай жағдай әдетте Сирияның аймақтағы басымдығы мен әскери билігімен байланыстырылады. Бұл Ливан азамат соғысын тоқтатудан кейінгі салыстырмалы тыныштыққа немесе Сирияның Ливанды қоса аннексиялау немесе оны бейбіттендіру ниеттеріне назар аудару үшін де қолданылуы мүмкін.

Сирия-Ливан соғысы, 1976 жыл

1986 жылдың 4 шілдесінде сириялық әскерлер 1982 жылғы Израильдің басқыншылығы кезінде қуылғаннан кейін алғаш рет Батыс Бейрутке кірді. Ливан армиясы мен полициясымен бірлесіп жұмыс істеген 500-ге жуық сириялық әскерлер кедергілерді жойып, милиция кеңселерiн жапты және қару-жарақ жинады. Алайда, 1987 жылдың ақпан айының ортасында Батыс Бейрутте жаңадан қақтығыс басталды, бұл жолы Сирияның одақтастары саналған друздар мен шиит милициялары арасында. Куәгерлер бұл шайқасты он екі жылдық соғыс тарихында бұрын-соңды болмаған қарқындылықпен сипаттады, милициялықтар Сирия екі тарапқа да жеткізген кеңес жасағы Т-54 танктерінің колонналарын қолданды. Бес күнге созған шайқаста шамамен 700 адам қаза тауып, Батыс Бейруттің көп бөлігі өртке ұшырады. Сирия Батыс Бейруттегі хаосты тоқтатуға белсенді әрекет етті және 1982 жылы Израильдің қууына ұшыраған Ливан аумақтарындағы өзінің гегемониясын қайта орнатуға мүмкіндік алды. 1987 жылдың 22 ақпанында ол Ливанның шығысынан екі бригада мен батальоннан құралған 7500 әскерді жіберді. Көптегені тәжірибелі коммандо болған сириялық әскерлер шамамен жетпіс милиция кеңсесін жапты, милиция жетекшілерін ұстап, қару-жарақ қоймаларын тәркіледі, маңызды жолдар мен Бейрут халықаралық әуежайында әскерлерді орналастырды, бекеттер құрды және көшелерде патрульдік топтарды жіберді. 2005 жылдың қараша айында The Washington Post газетімен онлайн сұхбатта «Сириана» фильмінің режиссері Стивен Гаган «Сириана» сөзін «адамның кез келген географиялық аймақты өз қажеттіліктеріне сәйкес қайта жасауға жасаған мәңгілік үмітін білдіретін керемет сөз» деп атады.