Кіріспе
Rzeczpospolita – Gremi Media баспасынан шығатын Польшаның жалпыұлттық экономикалық және құқықтық күнделікті газеті. 1920 жылы құрылған Rzeczpospolita бастапқыда консервативті христиандық ұлттық партияның күнделікті газеті ретінде соғыстар аралығындағы Польшада құрылған. Газеттің атауы латын тіліндегі res publica (мағынасы «республика» немесе «қоғамдық игілік») сөзінің аудармасы болып табылады және ол Польша мемлекетінің дәстүрлі және ресми атауы «Rzeczpospolita Polska» бөлігі болып табылады. Газет Польша Халық Республикасы кезінде (1945–1989) үкімет бақылауына түсті. 1989 жылғы саяси төңкерістерден кейін Еуропадағы жаңа демократиялық сайланған үкімет редакциялық бақылаудан және Rzeczpospolita басылымының меншігінен бас тартты, бұл коммунистік Польшадағы медиа цензурасының аяқталуына ықпал етіп, тәуелсіз баспасөздің жаңа дәуірін ашты. 2016 жылы Rzeczpospolita басылымының тиражы 274 000 дананы құрады; оның оқырмандарының 75% жоғары білімді екені хабарланды. Жалпы алғанда, саяси спектрдің оң орталық бөлігінде саналатын газеттің редакциялық алқасы консервативті-либералдық көзқарастарды білдіреді. Rzeczpospolita Польшадағы ең көп сілтеме жасалатын ақпарат көздерінің бірі және Польшаның ресми газеті саналады. Бас редактор Станислав Строньский мазмұнның сапасын сақтау үшін авторлар тобымен, соның ішінде Адольф Новачинский, Корнел Макушинский және Владислав Витвицкийпен ынтымақтастықта жұмыс істеді. Екінші Польша Республикасындағы Rzeczpospolita газетінің соңғы саны 1931 жылдың соңғы күні жарық көрді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1940–1943), поляк қарсылық тобымен байланысты заңсыз басылым, Поляк халықтарының тәуелсіздік әрекеті, сол атаумен шығарылды. 1944 жылдың 23 шілдесінде, соғыс әлі аяқталмаған кезде, Польшаның Ұлттық азаттық комитетінің газеті Rzeczpospolita-ның алғашқы саны Хелмде жарық көрді. Бас редактор болып Ежи Борейша тағайындалды, Rzeczpospolita тағы екі жыл бойы, 1951 жылға дейін шығарылды, өйткені бірнеше партиялық газеттердің бірге өмір сүруі біріктірілген бір партиялық мемлекет үшін қолайсыз деп есептелді. Команданың бір бөлігі Głos Pracy-ға қосылды, ал басқалары, соның ішінде Коротиньский, Życie Warszawy-ға көшті. 1980 жылы мемлекет дағдарысқа ұшырады, нәтижесінде партияның жалпы беделі едәуір төмендеді. Бұл жағдай үкіметтік газетті қайта іске қосу туралы идеяны тудырды. 1981 жылдың көктемінде, яғни «Солидарность» қозғалысының күшею кезінде, Польша Халық Республикасының парламент мүшесі Эдмунд Османчик Rzeczpospolita-ны «күнделікті түрде мемлекеттің ұстанымын ұсынатын үкіметтік құрал» ретінде қайта жаңғыртуды ұсынды. Бұрынғы Trybuna Ludu газетінің редакторы, Коммунистік партияның Орталық комитетінің және парламент мүшесі, сондай-ақ бір жыл бойы үкімет өкілі болған Йозеф Барецкий бас редактор болып тағайындалды. Жаңа Rzeczpospolita-ның алғашқы саны соғыс жағдайы кезінде 1982 жылдың 14 қаңтарында жарық көрді. Мемлекет, бірлік ретінде, партиядан ресми түрде тәуелсіз болды (бірақ бұл тәуелсіздік коммунистік мемлекетте көбінесе формалды болды). Осылайша, 1982 жылдан бастап Rzeczpospolita және Trybuna Ludu үкімет пен партия аппаратының ресми бюллетеньдері ретінде қатар өмір сүруін жалғастырды. Бұл дуализм Кеңес Одағындағы жағдайға сәйкес келді, онда үкіметтік «Известия» газеті партияның «Правда» газетімен қатар жұмыс істеді және «Известия» 1990-шы жылдары Rzeczpospolita-ға ұқсас бағыт ұстанды. 1989 жылдың 4 маусымында өткен жартылай еркін сайлаудан кейін және Тадеуш Мазовецкий премьер-министр болғаннан кейін газеттің басқаруы да өзгерді. Rzeczpospolita енді үкіметтік құрал емес, тәуелсіз газетке айналды. Жаңа бас редактор – Дариуш Фикус (1996 жылға дейін). Жаңа Польша үкіметі Rzeczpospolita-ны заңды түрде тәуелсіз етті. 1991 жылдың ақпанында мемлекеттік баспа компаниясы Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze «Rzeczpospolita» жаңа бас директор ретінде Мацей Цегловскиймен бірге француз Роберт Херсант баспа тобы Presse Participations Europennes-пен бірлесіп Presspublica компаниясын құрды. Оның алғашқы бас директоры – Rzeczpospolita газетінің сол кездегі бас редакторы Дариуш Фикус болды. Бастапқыда компания акцияларының 51% поляк акционеріне, ал 49% француздарға тиесілі болды. 1993 жылы Rzeczpospolita газеті Pheidippides комитеті тарапынан «Жылдың газеті» атағына ие болды. 1990-шы жылдардың ортасында поляк тарапы француздарға қосымша 2% акцияларын сатты. 1996 жылы норвегиялық Orkla Media корпорациясы Robert Hersant тобының акцияларын сатып алды. Келесі 10 жыл ішінде 51% акциялар Orkla Press Polska компаниясының еншілес компаниясы Presspublica Holding Norway иелігінде болды, ал 49% - Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze «Rzeczpospolita» (2000 жылдың 1 наурызынан бастап – Przedsiębiorstwo Wydawnicze «Rzeczpospolita» SA). 2006 жылдың қазанында Orkla Press Polska акцияларын Mecom Poland Holdings SA, британдық Mecom Group құрамына кіретін компания сатып алды. 2011 жылдың қазанында поляк кәсіпкері Гжегож Хайдаровичке тиесілі Gremi Media, Mecom Poland және PW Rzeczpospolita (Мемлекеттік қазына) акцияларын сатып алып, Presspublica баспа үйінің 100% акционеріне айналды. Баспа үйі Gremi Media деп атауын өзгертті, кейін 2017 жылдың қаңтарында Gremi Media SA бизнес атымен жұмыс істейтін акционерлік қоғамға айналды.
Rzeczpospolita is a Polish nationwide daily economic and legal newspaper, published by Gremi Media. Established in 1920, Rzeczpospolita was originally founded as a daily newspaper of the conservative Christian National Party during interwar Poland. The paper's title is a translation of the Latin phrase res publica (meaning "republic", or "commonwealth"), and is part of the traditional and official name of the Polish state, "Rzeczpospolita Polska." The newspaper came under government control during the Polish People's Republic (1945–1989). Following the 1989 political revolutions across Europe, the new democratically elected government relinquished its editorial oversight and ownership of Rzeczpospolita, contributing to the end of media censorship in communist Poland and ushering in a new era of independent press. In 2016, Rzeczpospolita had a circulation of 274,000; 75% of its readers were reported to have higher education. Generally considered to be center right of the political spectrum, the paper's editorial board represents conservative liberal views. Rzeczpospolita is among the most frequently cited media sources in the country and is considered a newspaper of record for Poland. The editor in chief Stanisław Stroński sought to maintain the quality of the content by cooperating with a group of authors, including Adolf Nowaczyński, Kornel Makuszyński, and Władysław Witwicki. The last issue of Rzeczpospolita in the Second Polish Republic was published on the last day of 1931. During World War II (1940–1943), an irregular paper associated with a Polish resistance group Polish People's Independence Action was issued under the same title. On 23 July 1944, when the war had not yet ended, the first issue of Rzeczpospolita, a newspaper of the Polish Committee of National Liberation, was published in Chełm. The editor in chief was Jerzy Borejsza, Rzeczpospolita had been issued by another two years, until 1951 when it was discontinued because the coexistence of several party newspapers was considered unfavorable for a consolidated one party state. A part of the team joined Głos Pracy, while others including Korotyński moved to Życie Warszawy. In 1980, the state had faced a crisis, and consequently the party's overall image deteriorated significantly. This prompted the idea to relaunch a separate government newspaper. In the spring of 1981, thus during the rise of Solidarity, Edmund Osmańczyk, member of parliament of the Polish People's Republic, proposed to revive Rzeczpospolita as a "governmental medium presenting the position of the state on a daily basis". Józef Barecki, former editor of Trybuna Ludu, a member of the Central Committee of the Communist Party and of the parliament, as well as a government spokesman for a year, was appointed as the editor in chief. The first issue of the new Rzeczpospolita appeared during martial law, on 14 January 1982. The state, as an entity, had become officially independent from the party (even though this independence was still largely fictitious within a communist state). Thus, from 1982 onwards, Rzeczpospolita and Trybuna Ludu resumed their parallel existence as the official bulletins of the government and the party apparatus respectively. This dualism corresponded to the situation in the Soviet Union, where the government newspaper Izvestia functioned alongside the party's Pravda, and where Izvestia has steered a course strikingly similar to Rzeczpospolita in the 1990s. After, the partially free elections of 4 June 1989, and after Tadeusz Mazowiecki became Prime Minister, the management of the newspaper changed as well. Rzeczpospolita was no longer a government medium, and became an independent newspaper. Its new editor in chief was Dariusz Fikus (until 1996). The new Polish government made Rzeczpospolita legitimately independent. In February 1991, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita", a state publishing company, with Maciej Cegłowski as the new CEO, together with the French Robert Hersant press group, Presse Participations Europennes, established Presspublica company. Its first CEO was the then editor in chief of Rzeczpospolita, Dariusz Fikus. Initially, the Polish shareholder held 51% of company shares, while the French owned 49%. In 1993, Rzeczpospolita was named the Newspaper of the Year by the Pheidippides Committee. In the mid 1990s, the Polish party sold the additional 2% of shares to the French. In 1996, the Norwegian Orkla Media corporation acquired shares held by the Robert Hersant group. During the next 10 years, 51% of shares were held by the subsidiary of Orkla Press Polska, Presspublica Holding Norway, while 49% belonged to Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita" (from 1 March 2000, to Przedsiębiorstwo Wydawnicze "Rzeczpospolita" SA). In October 2006, the shares of Orkla Press Polska were taken over by Mecom Poland Holdings SA forming part of the British Mecom Group. In October 2011, Gremi Media, owned by the Polish entrepreneur Grzegorz Hajdarowicz, purchased the shares from Mecom Poland and the shares belonging to PW Rzeczpospolita (the State Treasury), becoming a 100% shareholder of Presspublica publishing house. The publishing house changed its name to Gremi Media, after which, in January 2017, it was transformed into a joint stock company operating under the business name of Gremi Media SA.
Мазмұны
Rzeczpospolita негізгі басылымы төрт бөлімге бөлінеді: негізгі бөлім, жалпы жаңалықтарға арналған; экономикалық (Ekonomia i rynek), құқықтық (Prawo co dnia); және аймақтық (Życie Regionów). Жалпы жаңалықтар бөлімінде, мысалы, қазіргі саяси оқиғалар туралы ақпарат, Польшадан және шетелден келген хабарлар, пікірлер мен эсселер, сарапшылардың бағалары, сондай-ақ мәдениет, ғылым, өмір салты немесе спортқа қатысты жаңалықтар бар. Prawo co dnia ("Күнделікті заң") реттеулер мен заңнамадағы өзгерістерге, сондай-ақ еңбек құқығы бойынша мақалаларды, талдауларды және сарапшылардың пікірлерін, сонымен қатар салалық хабарламаларды қамтитын құқықтық талдауларға бағытталған. Ekonomia i rynek ("Экономика және нарық") нарықтар, кәсіпорындар, қаржы, ағымдағы қор бағалары, Польша мен шетелдегі экономикалық жағдай мен трендтерді талдау, сондай-ақ экономистердің, сарапшылардың және бизнес әлемінің өкілдерінің пікірлерін ұсынады. Газеттің жалғарылымдарына "Życie Regionów" ("Аймақтардың өмірі") атты ай сайынғы қосымшалар сериясы кіреді. Олар аймақтардағы маңызды инвестицияларға, бизнеске және білім беруге, сондай-ақ жергілікті саясатқа, спортқа және мәдениетке қатысты мәселелерге арналған. Życie Regionów жергілікті қоғам үшін маңызды қоғамдық пікірталастарды ұйымдастырушы және ірі аймақтық шаралардың медиа серіктесі болып табылады. Сенбі күндері Rzeczpospolita газетінің демалыс күнгі басылымы – "Plus Minus" шығады, онда өркениет, әдебиет, өмір салты және метаполитикаға қатысты мақалалар жарияланады. Ол негізінен эсселер, пікірлер және репортаждар, сондай-ақ кітаптар мен мәдени және спорттық шаралар туралы шолуларды қамтиды. Сұхбаттар "Plus Minus" басылымының маңызды бөлігін құрайды.
Қосымшалар
Газетке жазылу Podatki (салық), Administracja (әкімшілік), Rzecz o prawie (заң), Ekspert Księgowego (бухгалтерлік есеп), Praca i ZUS (еңбек және әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері) немесе Prawo w Biznesie (бизнестегі заң) сияқты арнайы қосымшаларды қамтиды. Dobra Firma ("Жақсы компания") – негізгі санымен бірге күнделікті шығатын қосымша. Ол негізінен ШОБ (шағын және орта бизнес) секторларындағы кәсіпкерлерге арналған. Ол бизнес иелеріне қатысты заңдық мәселелерді (салық, әлеуметтік қамсыздандыру, келісімшарттар, жұмысқа орналастыру) және бизнес мәселелерін (жаңа өнімдерді таңдау, бизнес идеялары, компания көліктеріне қатысты қолжетімді шешімдер) қарастырады. Nieruchomości ("Жылжымайтын мүлік") дүйсенбі және жұма күндері жарияланады. Дүйсенбі күні құрылыс және тұрғын үйлерге қатысты тақырыптар ұсынылады, ал жұма күні коммерциялық жылжымайтын мүлік нарығына қатысты мәселелер талқыланады. Әр сейсенбіде Rzeczpospolita Cyfrowa ("Цифрлық Республика") Rzeczpospolita басылымымен бірге шығады, ол жаңа технологияларға арналған, әсіресе бизнесті жүргізуде және жаңа бизнес салаларын дамытуда олардың қолданылуына баса назар аударады. Moje Pieniądze ("Менің ақшам") – жеке қаржыға арналған бейсенбілік қосымша. Онда ақшаны үнемдеу және инвестициялау, акциялар сатып алу және сақтандыруды таңдау туралы кеңестер беріледі. Жұма күні шығатын қосымша Rzecz o Historii ("Тарих туралы") болып табылады, онда ақпараттық мақалалар мен тарихи талдаулар ұсынылады.
Тізімдер мен рейтингтер
Rzeczpospolita газетінің тұрақты жарияланымдарында Польша нарығында қызмет ететін компаниялардың, брендтердің және мекемелердің тізімдері мен рейтингтері жарияланады. Ең белгілілері: «500 тізімі», «2000 тізімі», «Польшаның ең құнды брендтерінің рейтингісі» және «Заң фирмаларының рейтингісі».
500 тізім
Ең ірі польшалық компаниялардың кірісі бойынша тізімі, алғаш рет 1999 жылы жарияланды. Fortune тізімі үлгісімен жасалған, қазір Польшадағы осындай рейтингтердің жалғызы болып табылады. Тізімдегі ең қарқынды дамыған компаниялар құрметті Rzeczpospolita Eagles сыйлығымен марапатталады.
2000 жылғы тізім
Rzeczpospolita газетінің ең жақсы компаниялар тізімі, алғаш рет 2002 жылы жарияланды. Ол олардың кірісі, жұмыспен қамтылуы және нәтижелерін ескереді. Ірі экспорттаушылардың рейтингісі қосымша ретінде жарияланады. Тізімдегі ең үздік кәсіпорындар "Жақсы компания", "Экспорттық бүркіт" және "Экспорттық бренд" сыйлықтарын алады.
Польшаның ең құнды брендтерінің рейтингі
Польшаның ең құнды брендтерінің рейтингісі Польша нарығының қажеттіліктері үшін жасалған 300-ден астам брендтің кәсіби бағалауын ұсынады. Құнынан өзге, жеке салалардағы брендтердің күші де бағаланады. Бұл рейтинг 2003 жылдан бері жарияланып келеді.
Заң фирмаларының рейтингісі
Рейтингке Польша нарығында қызмет көрсететін және кәсіпорындарға қызмет ететін заң фирмалары кіреді. Заң фирмалары, басқалармен қатар, адвокаттар мен заң кеңесшілерінің саны, түскен кіріс және пайда, ірі нарықтық мәмілелерге қызмет көрсету, сондай-ақ тиісті құқық салаларындағы үздік адвокаттар бойынша жіктеледі. Рейтинг 2003 жылдан бері жарияланып келеді. 2007 жылға дейін Rzeczpospolita газеті кең форматта жарық көрді. Кейіннен форматы ықшамдалды, ол заманауи және тиімді формат.
Стиль
2005 жылы газет Grand Front сыйлығын алды, ал 2006 жылы Жаңалықтар дизайны қоғамы ұйымдастырған 27-ші конкурстың барысында Rzeczpospolita газеті «әлемдегі ең жақсы дизайны бар газет» атанды. Rzeczpospolita 2013 жылы да ең жақсы мұқабасы үшін (Папа Бенедикт XVI-ның отставкасына арналғаны үшін) Grand Front сыйлығын алды.
Веб-сайт
rp.pl – польшалық БАҚ-тағы алғашқы онлайн жаңалықтар қызметтерінің бірі болды. 1997 жылдың наурызында іске қосылған қызмет 2022 жылға қарай 25 жылдан бері жұмыс істеп келеді. 2014 жылдың қарашасынан бастап RWD технологиясын (толық бейімделу) пайдаланады. Оның қазіргі нұсқасы 2015 жылдан бері қолжетімді. Сайтты ай сайын 32 миллионнан астам рет қарасады және 3 миллионнан астам бірегей пайдаланушысы бар (2017 жылдың қаңтарындағы мәліметтер). Rp.pl – ең көп талданған ұлттық газеттердің веб-сайттарының бірі. «Бизнес, қаржы, құқық» санатында Gremi Group онлайн қызметтердің барлық польшалық топтары арасында 6-шы орында тұр. 2016 жылы шамамен 54 000 дана сатылды. 2014 жылы ол онжылдықтың (2004–2013) ең ықпалды ақпарат құралы деп танылды. Сондай-ақ 2016 жылы «Rzeczpospolita» Польшадағы ең ықпалды БАҚ рейтингінде жеңіске жетті, бұл рейтингті Медиа мониторинг институты жүйелі түрде дайындайды.
Редакция қызметкерлері
Редакция құрамында 150 адам бар (секретариат және онлайн мазмұн редакторын қоса алғанда). Штаб-пәтері Варшава қаласында, Проста көшесі, 51-үй мекендеген.