Кіріспе
Сингапурдағы жол
Пан аралдық экспресс-жолы (қысқартылған: PIE) – Сингапурдың ең көне және ең ұзын экспресс-жолы. Бұл сонымен қатар Сингапурдың ең ұзын жолы болып табылады. Экспресс-жолы шығыста Чанги әуежайының жанындағы Шығыс жағалау паркінен батыста Туасқа дейін созылады және жалпы ұзындығы құрайды. Бастапқыда 1960 жылдары Көшірілген жұмыстар департаментімен жолдарды кеңейту және көлік ағынының артуын басқару мақсатында жобаланған, PIE құрылысы 1964 жылы басталды. Алғашқы бөлігі, Джалан Тоа Пайо, 1969 жылы аяқталды. Экспресс-жолдың қалған бөліктері 1970 жылдары салынды. Джалан Бун Лейден Шығыс жағалау паркіне дейінгі алғашқы экспресс-жол 1982 жылдың маусым айында аяқталды. Содан кейін PIE 1991-1993 жылдары Туасқа қарай қайта құрылып, батысқа қарай кеңейтілді. 1990 жылдары экспресс-жолы үлкен көлемдегі көлік ағынын қабылдауға қабілетті болды. Көлік кептелісін азайту үшін экспресс-жол және оның бойындағы қиылыстар 1990 және 2000 жылдары кеңейтілді.
Initially conceived by the Public Works Department in the 1960s as part of road expansions for handling rising traffic volumes, work on the PIE commenced in 1964. The first section, Jalan Toa Payoh, was completed by 1969. Construction of the other segments of the expressway were carried out in the 1970s. The initial expressway, from Jalan Boon Lay to the East Coast Parkway, was completed in June 1982. The PIE was then realigned and extended further westward to Tuas between 1991 and 1993. By the 1990s, the expressway was able to handle large amounts of traffic. The expressway and the interchanges along its route were expanded in the 1990s and 2000s to alleviate traffic congestion.
Бағыт
Пан арал автожолы Сингапурдың ең ұзын автожолы болып табылады. Чанги әуежайының жанындағы Шығыс жағалау саябағымен қиылысынан басталатын бұл автожол солтүстік-батысқа қарай жүріп, Тампинес автожолымен қиылысады. Содан кейін оңтүстік-батысқа бұрылып, Тампинес, Бедок және Гейланг қалаларынан өтеді, Калланг-Пая Лебар автожолымен қиылысып, қайта солтүстік-батысқа бұрылып, батысқа қарай Тоа Пайоның оңтүстік жиегімен өтеді. Тоа Пайодан бастап автожол Букит Тиманың солтүстік жиегімен жүріп, оңтүстік-батысқа бұрылып Букит Тима автожолымен қосылады. Сосын PIE Клементи, Юронг Шығысы және Юронг Батысының солтүстік жиектерімен өтеді, ал соңында Туас жолындағы Айер Раджах автожолымен қиылысады.
Жоспарлар
PIE бастапқыда 1960 жылдары Сингапурдың жол желісін кеңейту жоспарларының бір бөлігі ретінде Қоғамдық жұмыстар департаментімен жоспарланған. Бұл, Сингапур үкіметі мен шетелдік жоспарлау консультанттары 1967 жылы жүргізген төрт жылдық жоспарлау зерттеуінің нәтижесі болды. Зерттеуді Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы қаржылады. Сингапурдың серік қалаларын және өнеркәсіптік аймақтарын байланыстыруға арналған бұл магистраль, Сингапурдың әртүрлі бөліктері арасындағы басты байланыс қызметін атқарып, жоғары трафик көлемін қабылдауға мүмкіндік береді.
Құрылыс
ПИЭ құрылысы 1964 жылы басталды және төрт кезеңде жүргізілді. Томсон жолы мен Вудсвилл циркі арасындағы 3 км (2 миль) ұзындықтағы Жалан Тоа Пайо сегменті 1969 жылдың маусым айында аяқталды. Осы экспресс-жолдың бөлігі салынып жатқанда, Адам жолының жанынан тас-қиырлар қазылып алынуы тиіс болды. Сонымен қатар, Букит Тима жолынан тыс орналасқан Кампонг Чантек Бахру ауылы экспресс-жолға орын беру үшін тазаланды. 1975 жылдың қаңтар айында Жалан Эунос пен Калланг Бахру арасындағы экспресс-жолдың бөлігі аяқталды, ал Калланг Бахру мен Вудсвилл циркі арасындағы Жалан Колам Бахру жақсартылып, экспресс-жолдың бір бөлігі ретінде пайдаланылды. Адам жолы мен Жалан Анак Букит арасындағы бөлік 1976 жылдың қазанында ашылды, ал ПИЭ-нің шығыс бөлігі, Жалан Эунос пен Чанги әуежайы арасындағы құрылысы 1976 жылы басталды. 1977 жылдың қарашасында Уитли жолын алты жолаққа дейін кеңейту жұмыстары басталды, сонымен қатар оны ПИЭ-мен байланыстыратын деңгейлердегі айырықтармен алмасу құрылысы жүргізілді. Адам жолы мен Уитли жолы арасындағы экспресс-жолдың бөлігі 1978 жылы аяқталып, 1979 жылы қозғалысқа ашылды. Жалан Анак Букиттен Бун Лэй жолына дейінгі құрылыс 1978 жылы басталды. Бұл бөлімді ПИЭ-нің қалған бөлігімен байланыстыру үшін Жалан Анак Букит және Upper Bukit Timah Road үстінен 15,2 миллион долларлық виадук салынды. 1981 жылдың 10 қаңтарында ПИЭ-нің Жалан Эунос пен Шығыс жағалау паркі жолы арасындағы сегментін сол кездегі Ұлттық даму министрі Те Чан Ван ресми түрде ашты, оның құрылысы 50 миллион долларға бағаланды. Үстіңгі Букит Тима мен Корпорация жолы арасындағы экспресс-жолдың бөлігі 1981 жылдың 31 қаңтарында сол кездегі Ұлттық дамудың парламенттік хатшысы Ли Йиок Сенг ашты. 1982 жылдың маусым айында Алжунид жолы мен Пая Лебар жолының үстінен салынған екі эстакаданың құрылысы аяқталды – жоспардан үш ай бұрын, соның арқасында ПИЭ толыққанды ашылды.
Тиісті әсерлер мен кеңейтулер
Ашылғаннан кейін Пан-Айленд тас жолы 1981 жылдың қазан айындағы Қоғамдық жұмыстар департаментінің алдын ала зерттеуінде көрсетілгендей, кейбір аймақтардағы жол жүрісін жақсарту арқылы көлік ағынына оң әсер етті. 1983-1984 жылдары Маунт Плезант жолы мен Джалан Бун Лей арасындағы тас жолдың екі бағыттағы бір-бір жолағы қосылды. 1990 жылдардың басында тас жол үлкен көлік жүрісін қабылдады, бірақ сағаттар бойынша көлік қадаулары жиі болды. Бұл мәселені шешу үшін, ПИЭ-нің Вудсвилл түйіскен жері және Орталық тас жолымен қиылысы сияқты бөліктері 1991 жылдың мамырында 180 миллион долларға жаңартылды. Сонымен қатар, Тоа-Пайо маңында және Вудсвилл түйіскен жерінде сервистік жолдар салынды. Хонг Ках шеңберінен Туасқа дейінгі тас жолды кеңейту жұмыстары 1991 жылдың қазан айында басталды, Хонг Ках шеңберінен Пионер жолының солтүстігіне дейін тас жолдың бағыты өзгертіліп, кеңейтілді. Жоңғұн өнеркәсіптік аймағы мен Жоңғұн батысына қосылыс қамтамасыз ету мақсатындағы кеңейтуге 81,3 миллион доллар жұмсалды және ол 1993 жылдың желтоқсанында пайдалануға берілді. KJE және PIE арқылы Жоңғұн өнеркәсіптік аймағына барушы көлік ағыны артқан сайын, Құрлық көлік басқармасы PIE-нің Tengah Flyover мен Tuas Road арасындағы бөлігін бұрынғы үш жолақтан төрт жолақты екі бағытты тас жолға дейін жаңартты. Жұмыс 2004 жылдың наурыз айында басталып, 2006 жылдың наурыз айында аяқталды. PIE-ді Bedok North Avenue 3-пен байланыстыру жоспарлары 2005 жылдың қыркүйегінен бері қарастырылып келді, құрылыс 2006 жылдың мамырында басталды және 2008 жылдың 29 қарашасында аяқталды, бұл көп жылдық шағымдардан кейін Bedok-тан PIE-ге тікелей қосылыс жасады. 2011 жылдың шілдесінен бастап Clementi Avenue 6 және Adam Road арасындағы PIE учаскесі кеңейтілді, тас жолдың екі жағына бір-бір жолақ қосылды. Сонымен қатар, Энг Нео, Чантек және Анак Букит эстакадаларының құрылымдық бөліктері кеңейтілді. Кеңейтілген бөліктер 2013 жылдың шілдесінен бастап кезең-кезеңімен жол қозғалысына ашылды. 2019 жылдың шілде айында Чанги әуежайынан Туасқа барушы танымал 26А (Дюнерн және Клементи Rd) шығуы, әдетте сол жақта болатын шығу оң жақта орналасқандықтан, көптеген жүргіштер шатасып, шығуды қалып қойғандықтан, шығуды сол жаққа көшіру үшін құрылыс басталды. 2023 жылдың мамыр айында сол жаққа көшірілген жаңа шығу пайдалануға берілді. Көшіру құрылысы кезінде жол бұрмалаулар мен көлік қозғалысының кешігуі болған жоқ.