Ғылыми зерттеулерді жеңілдету жобасы: Science Commons
Science Commons
Ғылыми зерттеулерді жеделдету үшін Creative Commons жобасы – Science Commons. Зерттеу кедергілерін азайту, деректерді табуды жеңілдету мақсатында құрылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Science Commons (SC) – ғылыми зерттеулерді жылдамдату және тиімдендіру үшін, интернетке қолжетімді стратегиялар мен құралдарды жобалауға бағытталған Creative Commons жобасы. Ұйымның мақсаты зерттеулерге кедергі келтіретін қажетсіз бөгеттерді анықтау, оларды жоюға арналған саясат пен құқықтық келісімдерді жасау, сондай-ақ зерттеу деректері мен материалдарын іздеуді және пайдалануды жеңілдететін технологияларды әзірлеу болды. Оның басты мақсаты – деректерді жаңа білімге айналдыру процесін үдету арқылы зерттеулердің құндылығын арттыру. Science Commons Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Массачусетс технология институтының Рей мен Мария Стата орталығында, MIT Компьютерлік ғылым және жасанды интеллект зертханасында орналасқан.
Science Commons (SC) was a Creative Commons project for designing strategies and tools for faster, more efficient web enabled scientific research. The organization's goals were to identify unnecessary barriers to research, craft policy guidelines and legal agreements to lower those barriers, and develop technology to make research data and materials easier to find and use. Its overarching goal was to speed the translation of data into discovery and thereby the value of research. Science Commons was located at the MIT Computer Science and Artificial Intelligence Laboratory in the Ray and Maria Stata Center at the Massachusetts Institute of Technology in Cambridge, Massachusetts.
Тарих
Creative Commons 2005 жылдың басында Science Commons жобасын бастады. Бұл жоба ғылым саласында Creative Commons мәдениет, өнер және оқу материалдары үшін жасаған жетістіктерін қайталауды көздеді: материалды ортақтасуға кедергі келтіретін артық заңдық және техникалық бөгеттерді жою, жаңаруды қолдау және жеке тұлғалар мен ұйымдарға өз материалдарын қандай шарттарда бөлісуге болатынын анықтауға мүмкіндік беретін қарапайым, сапалы құралдармен қамтамасыз ету. 2009 жылы Creative Commons Science Commons жобасын жапты.
Creative Commons launched the Science Commons project in early 2005. The project sought to achieve for science what Creative Commons had achieved for the world of culture, art and educational material: to ease unnecessary legal and technical barriers to sharing, to promote innovation, and to provide easy, high quality tools that let individuals and organizations specify the terms under which they wished to share their material. In 2009, Creative Commons terminated the Science Commons project.
Биологиялық материалдарды беру жобасы
Биологиялық материалдарды беру жобасы – материалдарды беру туралы келісім (MTA) – ДНК, жасуша желілері, модельдік жануарлар сияқты биологиялық материалдарды беруге байланысты шығындарды төмендету үшін стандартты, модульді шарттарды жасап, қолдануға енгізді. MTA жобасы коммерциялық емес ұйымдар арасындағы берулерді қамтыды, сондай-ақ коммерциялық емес және коммерциялық ұйымдар арасындағы берулер үшін транзакциялық шешімдер ұсынды. Ол қолданыстағы стандартты келісімдер мен жаңа Science Commons шарттарын веб-платформада біріктіріп, лицензияны материалдарды табу механизмі ретінде пайдалану арқылы Amazon немесе eBay сияқты транзакциялық жүйе құруды мақсат етті. Бұл метадеректерге негізделген тәсіл Creative Commons лицензиясын іздеу жүйелеріне интеграциялаудың сәттілігіне негізделген, соның арқасында материалдарға лицензия беруді ғылыми әдебиетке және деректер базаларына енгізуге мүмкіндік берді және оны жеңілдетті. Ғалымдардың зерттеу жұмыстарын жүргізу кезінде ғылыми әдебиетте сілтеме берілген материалдарға бір кликпен қол жеткізіп немесе тапсырыс бере алатынына үміт болды. Алайда, MTA жобасының құралдарын ғылыми қауымдастықтың өте шағын бөлігі ғана қабылдады, ал Science Commons активті болған кезде және іс жүзінде Science Commons жобасы тоқтатылғаннан кейін жойылды.
The Biological Materials Transfer Project, a Material transfer agreement (MTA), developed and deployed standard, modular contracts to lower the costs of transferring biological materials such as DNA, cell lines, model animals and more. The MTA project covered transfer between non profit institutions, as well as offering transaction solutions to transfers between non profit entities and for profit institutions. It integrated existing standard agreements and new Science Commons contracts into a Web deployed suite, with the goal of developing a transaction system along the lines of Amazon or eBay by using the licensing as a discovery mechanism for materials. This metadata driven approach is based on the success of the Creative Commons licensing integration into search engines, further allowing for and facilitating the integration of materials licensing into the research literature itself and databases. The hope being that scientists would eventually be only one click away from accessing and/or ordering the materials referenced in the scholarly literature as they perform their research. Unfortunately, the MTA project's tools were not adopted by more than a very small percentage of the scientific community while Science Commons was active and, for all practical purposes, died out when the Science Commons project folded.
Нейроқоғамдық
Science Commons Neurocommons жобасы биологиялық зерттеулер үшін ашық кодты білімді басқару платформасын жасауды көздеді. Платформа ашық қолжетімді материалдардан (білім қорын құрайтын) және ашық кодты бағдарламалық құралдардан (талдау платформасы түрінде) тұрды. Жоба аяқталған кезде бағдарламалық құралдар әлі де дамырылып жатқан болатын.
Science Commons’ Neurocommons project set out to create an Open Source knowledge management platform for biological research. The platform combined open access materials (making up the knowledgebase) and open source software (in the form of an analytic platform). The software was still under development when the project ended.
Ғалымның авторлық құқықты қорғау жобасы
«Ғалымның авторлық құқығы» ғылыми басылымдар және академиялық ресурстар коалициясымен (Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition) ашық қолжетімділікке (OA) кедергілерді азайту, транзакциялық шығындарды төмендету және келісімшарттардың көптелуіне жол бермеу мақсатында, ашық қолжетімділікке жетудің екі жолына да қатысты құралдар мен ресурстарды ұсына отырып әзірленді. «Ғалымның авторлық құқығы» қосымшасы әлі де SPARC ұйымында қолданылуда.
The Scholar’s Copyright was developed with Scholarly Publishing and Academic Resources Coalition designed to lower the barriers to Open Access (OA) by reducing transaction costs and eliminating contract proliferation by offering tools and resources catering to both methods of achieving Open Access. The Scholar's Copyright Addendum is still in use by SPARC
Ашық қолжетімділік деректері протоколы
Science Commons Open Access Data Protocol ғылыми деректер базаларын бір-бірімен заңды түрде интеграциялауға мүмкіндік беретін әдіс болды. Протокол лицензия немесе құқықтық құрал емес, керісінше, болашақта мұндай құқықтық құралдарды жасау және машиналық іздеу үшін деректерді жалпыға қолжетімді деп белгілеу үшін әдістемелік нұсқаулық пен ең жақсы тәжірибелер жинағы болды.
The Science Commons Open Access Data Protocol was a method for ensuring that scientific databases can be legally integrated with one another. The protocol was not a license or legal tool, but instead a methodology and best practices document for creating such legal tools in the future, and marking data in the public domain for machine assisted discovery.