Китти Уэллс: Кантри музыканың патшайымы

Кіріспе

Американдық кантри әншісі (1919–2012)

Эллен Мюриэл Дисон (30 тамыз 1919 – 16 шілде 2012), кәсіби тұрғыда Китти Уэллс ретінде танылған, американдық кантри музыкасындағы алғашқы әйел әншілердің бірі. Ол 1952 жылы шыққан "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" хитімен кантри музыкасындағы әйелдерге арналған кедергілерді бұзып, АҚШ кантри хит-парадтарының төбесіне шыққан алғашқы әйел әнші және алғашқы кантри супержұлдызы атанды. "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" сонымен қатар оның бірнеше поп-кроссовер хиттерінің біріншісі болды. Уэллс қатарынан 14 жыл бойы үздік әйел вокалисі сыйлығын алған жалғыз әртіс. Оның хиттері 1960-жылдардың ортасына дейін жалғасты, соның нәтижесінде 1960-жылдарда танымал болған көптеген әйел кантри әншілеріне жол ашып, оларды шабыттандырды. Тарихшы Джоэл Уитберннің "The Top 40 Country Hits" кітабында айтылғандай, Уэллс Billboard кантри хит-парадтары тарихындағы ең табысты әйел вокалистердің алтыншысы болып саналады. 1976 жылы ол Кантри Музыкасының Даңқ залына енгізілді. 1991 жылы Уэллс Рой Акуфф пен Хэнк Уильямстан кейін үшінші кантри музыка әртісі және Грэмми өмір бойы жетістіктері үшін сыйлық алған сегізінші әйел болды. Уэллстің кантри музыкасына әсері мен жетістіктері оған "Кантри музыканың патшайымы" деген атақ берді.

Ерте өмір

Уэллс 1919 жылғы 30 тамызда Нэшвиллде (Теннесси штаты) Чарльз Кэри Дисон мен оның әйелі Миртлдің алты баласының бірі ретінде дүниеге келді. (Ол Нэшвиллде туған бірнеше танымал кантри әртістерінің бірі.) Уэллс бала кезінен ән айтуды бастады, әкесінен гитара тартып үйренді, ол Теннесси орталық теміржолында локомотив тежегіші болып жұмыс істеген. 18 жасында Уэллс кантри музыкасында мансап жасауды армандаған (соңынан Джонни мен Джек дуэтінің құрамында жетісетін) ағаш шебер Джонни Райтқа тұрмысқа шықты.

Музыкалық мансап

Уэллс Райт пен оның қарындасы Луиза Райтпен бірге ән шырқады; үшеуі Джонни Райт және Гармония қыздары тобы ретінде гастрольде болды. Көп ұзамай Райт Джек Англинмен (Джоннидің қарындасы Луизаға үйленген) танысып, олар Джонни мен Джек дуэтін құрды. Олардың тобы алғаш Теннесси Хиллбиллиз, кейін Теннесси Маунтин Бойз деп аталды. Уэллс осы екеумен бірге гастрольде болып, кейде қосымша вокалмен өнер көрсетті. Луизиана Хейрайдте Уэллс күйеуінің дуэтімен бірге сахнаға шықты. Дегенмен, Уэллс 1949 жылы RCA Victor компаниясымен келісімшарт жасағанға дейін олардың жазбаларында ән айтпады, соның ішінде "Death At The Bar" және "Don't Wait For The Last Minute To Pray" сияқты алғашқы синглдерін шығарды, бірақ екеуі де хит-парадқа ілеспеді. Бұл алғашқы жазбалар қандай да бір назарға ие болғанымен, промоутерлер әйел әншілерді насихаттауға әлі де ықылымсыз болды, сондықтан Уэллс 1950 жылы лейблдан шығарылды.

1952 жыл: "Құдай "Хонки-тонк" періштелерін жаратпады"

1952 жылы Decca Records компаниясының басшысы Пол Коэн Уэллске "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" әнін жазуды ұсынды. "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" Ханк Томпсонның "The Wild Side of Life" әніне және оның құмарлыққа ұмтылған, адасқан әйелдер туралы лирикалық сипаттамасына жауап ән болды. Уэллс: "Барлық кінәні біз әйелдерге таңу ұятты нәрсе" деп айтты. Бұл жазба сол кезде көптеген дауларды тудырды және көптеген радиостанциялар оны эфирге беруден тыйым салды. NBC телеарнасы әсіресе "Бұл маған сенімді әйел болған шағымды еске түсіреді" деген сөзге наразылық білдірді. Уэллс "сенімді" сөзін "сенім білуші" деп өзгерткеннен кейін, телеарна тарапынан әнге қойылған тыйым алынды. Grand Ole Opry-да да уақытша эфирге беруге тыйым салынды. Дегенмен, көрермендер бұл әнді қатты ұнатып, бағалады. Осы үлкен жетістігінің арқасында Уэллс Grand Ole Opry мүшесі атанды, ал бұл радиостанция бастапқыда осы әнді эфирге беруге тыйым салған еді.

19531969: Карьерасының шыңы

"Бұл Құдай емес, ол Honky Tonk періштелерін жасады" әнінен кейін "Арттағы көшедегі махаббатқа төленген ақы" әні жарық көрді, ол Вебб Пирстің "Арттағы көшедегі махаббат" әніне жауап ретінде жазылған. 1953 жылдың көктемінде бұл сингл тізімде алтыншы орынға ие болып, Уэллстің хит-парадтардағы беделін нығайтуға көмектесті. Ол 1956 жылы өзінің ең танымал әндерінен тұратын "Кантри хит-парады" альбомын шығарған алғашқы әйел кантри әншісі болды. Уэллс өзінің алғашқы студиялық альбомын 1957 жылы "Winner of Your Heart" альбомымен шығарды. Содан кейін 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында басқа да әйел кантри әншілері LP шығара бастады. "Making Believe" және "Lonely Side of Town" әндері де сингл ретінде жарық көрді. Уэллстің 1950 жылдардың соңындағы жаңа шығармаларының қатарында Мерфи "Пи Уи" Маддукс жазған "Searching (For Someone Like You)" және Джон Д. Лаудермилкпен бірлесіп жазған "I Can't Stop Loving You" және "Amigo's Guitar" әндері болды. 1957 жылы Уэллс "Winner of Your Heart" альбомын шығарды. Одан кейін 1957 мен 1973 жылдар аралығында Decca Records лейблінен бірнеше LP шықты. Сол жылы ол Вебб Пирспен бірге екі дуэттік сингл жазды, оның ішінде "Oh So Many Years" хиті де бар. Бұл дуэт 1964 жылға дейін бірге жазба жасаған жоқ, содан кейін "Finally" хитімен қайта бірікті. 1959 жылы Уэллс "Amigo's Guitar" және "Mommy For A Day" әндерімен топ-5 тізіміне енді. Кейіннен Уэллс "Amigo's Guitar" әнін жазғаны үшін BMI сыйлығын алды. Ән жазуда аса танымал болмаса да, Уэллс екі BMI сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде "Amigo's Guitar" үшін де сыйлық алды. Ол 60-тан астам ән жариялаған. Уэллс өзінің мансабы бойында әндеріне көп еңбек сіңіріп, басқа әйел кантри әншілерін де тәуекелді материалдарды жазуға шабыттандырды. Лоретта Линн 1967 жылы "Don't Come Home A Drinkin' (With Lovin' on Your Mind)" әнін жазғанда осы тұрғыдан оның ізбасары болды. 1968 жылы Долли Партонның "Just Because I'm a Woman" әні, "Honky Tonk Angels" сияқты, еркектер мен әйелдердің арасындағы екіұстамалыққа күмән келтірді. Уэллс 1960 жылдарды "Heartbreak U.S.A." және "Day into Night" әндерімен жеңіспен бастады. "Heartbreak USA" Billboard Country Chart тізімінде бірінші орынға ие болды және оның үшінші және соңғы бірінші орындағы хиті болды. Одан кейін шыққан "Day Into Night" әні сол жылы топ-10 хитке айналды. Оуэн Брэдли 1960 жылдары Уэллстің продюсері болып қызмет етті. Брэдли сол кездегі ең көп сатылған кантри әншілерін шығарды. Танымал Nashville Sound вокалдық тобы The Jordanaires Уэллстің 1961 жылғы үлкен кантри хиті "Heartbreak USA" әнінде қолдау көрсетті. 1960 жылдардың басында Уэллс үздік 10 хитке жиі ие болды. 1962 жылы Уэллс "Will Your Lawyer Talk to God", "Unloved Wanted" және "We Missed You" әндерімен үш рет топ-10 хитке енді. 1964 жылдан бастап Уэллстің альбомдары Top Country Albums тізіміне енді, бастапқыда "Especially for You" альбомымен. Уэллстің кейбір альбомдары сол тізімдегі алғашқы ондыққа кірді. Сол жылы Уэллстің синглдері "This White Circle on My Finger" және "Password" әндерімен қайтадан топ-10 тізіміне оралды. 1965 жылы Уэллс соңғы топ-10 хитін "Meanwhile, Down At Joe's" әнімен, ал 1966 жылы "It's All Over But the Crying" әнімен соңғы топ-20 хитін шығарды, ол кантри-чартта 14-орынды иеленді. 1960 және 1970 жылдар аралығында Уэллс бірнеше шағын хиттер шығарып, танымал концерттік орында болды. Ол онжылдықтың соңына дейін 40 үздік хиттер тізбегімен жалғастырды, оның соңғы 40 үздік синглі "My Big Truck Drivin' Man" 1968 жылы жарық көрді. 1968 жылы Уэллс күйеуі Джонни Райтпен "We'll Stick Together" атты дуэт альбомын жазды. Уэллс сонымен қатар онжылдықтың соңында студиялық альбом үшін Ред Фоулимен қайта бірікті. Оның альбомдары 1969 жылға дейін Guilty Street альбомымен Top Country Albums тізімінде болды. Уэллс 1969 жылы күйеуімен бірге өзінің жеке синдикатталған телешоуын құрған алғашқы әйел кантри жұлдызы болды, "The Kitty Wells/Johnnie Wright Family Show", онда олардың балалары, соның ішінде актер Бобби Райт та қатысты. Алайда, бұл бағдарлама Портер Вагонер және Билл Андерсон сияқты қазіргі заманғы ерлер әртістерінің бағдарламаларымен бәсекелесе алмады және тек бір жыл бойы жұмыс істеді. 1970 жылдардың аяғында Уэллс пен күйеуі өздерінің Rubocca атты лейблін құрды (атауы үш баласының есімдерінің құрамасы болды: Руби, Бобби және Кэрол Сью) және бірнеше альбом шығарды. 1979 жылы 60 жасында ол "I Thank You for the Roses" әнімен Billboard чарттарына қайта оралды. Уэллс бүкіл елдегі және Канададағы кіші орындарда 2000 жылдардың басына дейін табысты концерттік орында болып қала берді. 1987 жылы ол Opry легендалары Бренда Ли мен Лоретта Линнмен бірге k. d. lang-тің "Honky Tonk Angels Medley" әніне қатысты, ол 1989 жылы Грэмми сыйлығына ұсынылды. Уэллстің 1955 жылғы "Making Believe" жазбасы "Mississippi Burning" фильмінің саундтрегіне енгізілді. 1991 жылы Уэллс Гремми сыйлығының өмір бойына сіңірген еңбегі үшін марапатталды. Уэллс пен оның 63 жыл бойы күйеуі бірге ән салған күйеуі 2000 жылдың 31 желтоқсанында Нэшвиллдегі Nightlife Theater-дегі соңғы қойылымын өткізді, олар бұл жылы зейнетке шыққандарын жариялаған еді. 2008 жылдың 14 мамырында "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" әні Конгресс кітапханасындағы Ұлттық жазу тізіміне, Рой Орбисонның "Oh, Pretty Woman" әнімен бірге қосылды.

"It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" was followed by "Paying For That Back Street Affair", a response to Webb Pierce's "Back Street Affair". The single reached number six in the spring of 1953, helping to establish a lasting place at the top of the charts for Wells. She became the first female country singer to issue an LP, starting with 1956's Kitty Wells' Country Hit Parade, which consisted of her biggest hits. Wells released her first studio album in 1957 with Winner of Your Heart. Soon, other female country singers released LPs in the late 1950s and early 1960s. "Making Believe" and "Lonely Side of Town" were also released as singles. Wells' later 1950s releases included "Searching (For Someone Like You)" written by Murphy "Pee Wee" Maddux, and "I Can't Stop Loving You" and "Amigo's Guitar", which she wrote with John D. Loudermilk. In 1957, Wells issued Winner of Your Heart. This was followed by a string of LPs released by Decca Records between 1957 and 1973. She also partnered with Webb Pierce the same year for two duet singles, including the top 10 hit "Oh So Many Years". The duo did not record together again until 1964 with the top 10 hit "Finally". In 1959, Wells had two top five hits with "Amigo's Guitar" and "Mommy For A Day". Wells was later awarded a BMI award for writing "Amigo's Guitar". Although not known much for her songwriting, Wells has won two BMI awards, including one for "Amigo's Guitar". She has published more than 60 songs. Wells continued to put much of herself into her songs throughout her career, inspiring other female country singers to record risky material, as well. Loretta Lynn was one of her followers in this sense when she recorded "Don't Come Home A Drinkin' (With Lovin' on Your Mind)" in 1967. Dolly Parton's 1968 recording "Just Because I'm a Woman", like "Honky Tonk Angels", questioned the male female double standard. Wells entered the 1960s on top with the songs "Heartbreak U. S. A." and "Day into Night". "Heartbreak USA" peaked at number one on the Billboard Country Chart and became her third and final number one hit. The follow up, "Day Into Night", was a top 10 hit the same year. Owen Bradley continued as Wells' producer in the 1960s. Bradley produced some of the biggest selling country crossover singers of the time. The well known Nashville Sound vocal group The Jordanaires can be heard backing Wells on her big country hit from 1961 "Heartbreak USA". In the early '60s, Wells continued to have top 10 hits frequently. In 1962, Wells had three Top 10 hits with "Will Your Lawyer Talk to God", "Unloved Wanted", and "We Missed You". Beginning in 1964, Wells' albums began to chart the Top Country Albums chart, starting with the LP Especially for You. Some of Wells' albums peaked within the top 10 on that chart. That same year, Wells' singles began to return to the top 10 with "This White Circle on My Finger" and "Password", both of which peaked at number seven on the Billboard Country Chart. In 1965, Wells had her last top 10 hit with "Meanwhile, Down At Joe's", and in 1966, Wells then had her final top 20 hit with "It's All Over But the Crying", which peaked at number 14 on the country charts. During the late 1960s and 1970s, Wells managed to have a string of minor hits and remained a popular concert attraction. She continued with a string of top 40 hits nearly until the end of the decade with her last top 40 single, "My Big Truck Drivin' Man", in 1968. In 1968, Wells recorded a duet album with husband Johnnie Wright called We'll Stick Together. Wells also reunited with Red Foley at the end of the decade for a studio album. Her albums continued to chart the Top Country Albums chart until 1969 with Guilty Street. Wells became the first female country star to have her own syndicated television show, with her husband in 1969, The Kitty Wells/Johnnie Wright Family Show, which also featured appearances by their children, including actor Bobby Wright. The program could not compete, though, against shows starring more contemporary male artists such as Porter Wagoner and Bill Anderson, and only ran for one year. In the late 1970s, Wells and husband formed their own record label, Rubocca (the name was a composite of their three children's names: Ruby, Bobby, and Carol Sue) and released several albums. In 1979, at age 60, she was back on the Billboard charts with "I Thank You for the Roses". Wells remained a successful concert attraction at smaller venues throughout the country and Canada as late as the early 2000s. In 1987, she joined fellow Opry legends Brenda Lee and Loretta Lynn on k. d. lang's "Honky Tonk Angels Medley", which was nominated for a Grammy award in 1989. Wells' 1955 recording "Making Believe" was included in the soundtrack of the film Mississippi Burning. In 1991, Wells was awarded from the Grammy Awards a Lifetime Achievement award. Wells and her singing partner husband of 63 years performed their final show together on December 31, 2000, at the Nashville Nightlife Theater; they had announced their retirement earlier that year. On May 14, 2008, "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" was added to the National Recording Registry at the Library of Congress, along with Roy Orbison's "Oh, Pretty Woman".

Жеке өмір

Уэллс 1937 жылы Джонни Райтқа үйленді. Китти мен Джоннидің Руби, Бобби және Кэрол Сью деген үш баласы, сегіз немересі, он екі шөбересі және жеті тумар шөбересі болды. Кэрол Сью 50-жылдардың ортасында Уэллспен бірге "How Far Is Heaven" атты ән шығарды, ол Billboard Country Chart тізімінде 11-орынға жетті. Уэллстің екі баласы музыкалық мансапты таңдаса, Кэрол Сью оған бармады, бірақ ол Нешвилл Music Row басшысы Джон Стюрдвиант ағамен үйленді және отбасымен бірге көптеген әндерді жазды, соның ішінде Рубимен бірге The Wright Sisters тобы ретінде өнер көрсетті. Руби Kapp лейблі үшін альбом жазды және 'Nita, Rita, and Ruby' тобының құрамына кірді. Бобби Decca және ABC лейблдері үшін альбомдар жазды. Уэллс пен оның күйеуі өмір бойы Христиан шіркеуінің мүшелері болды. 2007 жылы олар 70 жылдық тойларын Кентукки штатының Франклин қаласындағы, неке қиған шағын сот ғимаратына барып атап өтті. Китти мен Джонни 74 жыл бірге өмір сүрді, содан кейін Джонни 2011 жылы қайтыс болды.

Ондық топтағы синглдер

Жыл SingleChart позициялары US Country US 1952 "It Wasn't God Who Made Honky Tonk Angels" 1 27 1953 "Paying For That Back Street Affair" 6 "Hey Joe" 8 "Cheatin's a Sin" 9 1954 "Release Me" 8 1955 "Making Believe" 2 "Whose Shoulder Will You Cry On" 7 "There's Poison in Your Heart" 9 "The Lonely Side of Town" 7 "I've Kissed You My Last Time" 7 1956 "Searching (For Someone Like You)" 3 "Repenting" 6 1957 "Three Ways (To Love You)" 3 "(I'll Always Be Your) Fraulein" 10 1958 "I Can't Stop Loving You" 3 "Jealousy" 7 78 1959 "Mommy For a Day" 5 "Amigo's Guitar" 5 1960 "Left to Right" 5 1961 "Heartbreak U.S.A." 1 "Day Into Night" 10 1962 "Unloved, Unwanted" 5 "Will Your Lawyer Talk To God" 8 "We Missed You" 7 1964 "This White Circle on My Finger" 7 "Password" 4 "I'll Repossess My Heart" 8 1965 "You Don't Hear" 4 "Meanwhile, Down at Joe's" 9