Кіріспе

Лейкоредукция – қан құюға қолданылатын қан немесе қан компоненттерінен ақ қан жасушаларын (немесе лейкоциттерді) жою процесі. Лейкоциттер алынып тасталғаннан кейін қан өнімі лейкоредукцияланған деп аталады.

Пайдасы мен шығыны

Қанға ақ жасушалары қосылған қан құю бірнеше механизм арқылы жағымсыз әсерлерге алып келуі мүмкін деген теория бар. Ақ қан жасушаларының өзінде жұқпалы аурулар болуы мүмкін, ал кейбір патогендер ақ қан жасушаларында қалған қан компоненттеріне қарағанда көбірек жинақталады. Сондай-ақ, донордың ақ қан жасушалары қабылдаушының иммундық жүйесімен өзара әрекеттесу арқылы оның иммунитетін басып тастауы мүмкін. 2007 жылғы сәуірде доктор Нил Блумберг және авторлар тобы жасаған, лейкоредукцияланған қан алған 3093 науқасты қамтитын мета-талдама «Transfusion» ғылыми журналында жарияланды. Мета-талдамаға сәйкес, лейкоредукцияланған қанды қолдану қан құюдан кейінгі инфекцияның жиілігін 50%-ға төмендетті. Алдыңғы зерттеуде Блумберг және авторлар Рочестер университетінің Стронг мемориалдық ауруханасында лейкоредукцияланған қанды барлық жағдайда қолдануға көшу қан құюдан кейінгі инфекцияны 33-45%-ға азайтатынын хабарлады. Дегенмен, басқа ғылыми зерттеулер лейкоредукцияның тиімділігіне күмән келтіреді. 2007 жылғы наурызда Оңтүстік Алабама университетінің медициналық орталығының зерттеушілері лейкоредукцияланған қан құйған 439 жарақат алған науқаста, қан құймаған 240 науқаспен салыстырғанда өлім-жітімнің немесе ауруханада жату мерзімінің қысқарғанын анықтамады. Вашингтон университетінің зерттеушілері 2006 жылғы қазан айында 286 қан құйған жарақат алған науқасты зерттегенде өлім-жітімнің немесе ауруханада жату мерзімінің қысқарғанын байқамады, бірақ инфекция деңгейі 16%-ға төмендеді, бұл статистикалық тұрғыдан маңызды емес еді. Лейкоредукция өңделген қанның бір бөлігінен шамамен 10% қызыл қан жасушаларын алып тастаудың қосымша салдарына әкеледі. Орақ пішіндес жасуша мутациясы бар адамдардың қанын сүзгілеу қиын болғандықтан, лейкоредукция көбінесе африкалық текті адамдарда жиі кездесетін орақ пішіндес жасуша генін иеленетін донорларда жасалмайды. Лейкоредукцияның құны қан компонентінің бір бірлігіне шамамен 30 АҚШ долларына өседі. Канада, Ұлыбритания және Франция 1990 жылдардың соңында жалпы лейкоредукцияны қабылдады. Германия 2001 жылы қабылдады. Лейкоредукцияланған қан компоненттері АҚШ-та кеңінен қол жетімді, ал кейбір ауруханалар тек лейкоредукцияланған қанды қолданады, ал басқалары белгілі бір науқастар тобында ғана лейкоредукцияланған қан компоненттерін қолданады. Мысалы, Стронг мемориалдық ауруханасы 2000 жылдың шілдесінде лейкоредукцияланған қанды барлық жағдайда қолдануды бастады; Оңтүстік Алабама университетінің медициналық орталығы 2002 жылдың қаңтарында қолдануды бастады. Вудлендс медициналық орталығы ICCU науқастары үшін лейкоредукцияланған толық қан құюдың пайдасын зерттеу үшін рандомизацияланған бақыланатын сынақ жүргізе бастады.