Кіріспе

Медициналық мамандық. Трансфузиология – қан мен қан компоненттерін құюдың барлық аспектілерін, соның ішінде гемовагилянсқа қатысты мәселелерді қамтитын медицинаның саласы. Оған қан донорынан алу, иммуногематология және трансфузия арқылы берілетін ауруларды анықтау үшін жүргізілетін басқа да зертханалық тестілеулер, клиникалық құю практикасын басқару және бақылау, пациенттің қанын басқару, терапиялық аферез, шеміршек жасушаларын жинау, жасушалық терапия және қан ұюы жатады. Зертханалық басқару және қан өнімдеріне қатысты мемлекеттік және федералдық ережелерді түсіну осы мамандықтың маңызды бөлігі болып табылады.

Шолу

Көптеген елдерде иммуногематология және трансфузиялық медицина мамандары ірі көлемдегі трансфузиялар, қиын/үйлеспейтін трансфузиялар және сәулеленген қан/лейкодеплецияланған/жуылған қан өнімдері сияқты арнайы қан өнімдерін тиімді пайдалану туралы сараптамалық пікір береді. Қан донорлығы орталығы – бұл қан донорларынан алынған қан компоненттерін (толық қанды немесе плазма, тромбоциттер сияқты жеке компоненттерді) аферез әдісі арқылы жинақтайтын мекеме. Осы қан компоненттері фракциялау, тестілеу және қайта бөлу сияқты өңдеу үшін орталыққа тасымалданады. Тестілеуге қан тобын анықтау және жұқпалы ауруларды тексеру кіреді. Толық қан қызыл қан жасушаларына, тромбоциттерге және плазмаға бөлінеді, ал плазмадан альбумин, қан ұю факторларының концентраты және иммуноглобулин сияқты жеке компоненттерді бөліп алуға болады. Қан банкі – зертханалық ғалымдардың қан компоненттерін сақтап, тарататын клиникалық зертхананың бөлімі. Екі саланың да бақылауын трансфузиялық медицина маманы жүзеге асырады. Трансфузиялық медицина бұрын клиникалық патологияның бір саласы болған, бірақ қазіргі таңда клиникалық, стационарлық мамандыққа айналды. Трансфузиялық медицинаның практикасы трансфузияның зертханалық және клиникалық аспектілерін қамтиды, себебі қан банкі мен науқастар, емдеуші мамандар және басқа да медициналық персонал арасындағы байланыс ірі көлемдегі трансфузиялар немесе трансфузиялық реакциялар сияқты жағдайларда маңызды рөл атқарады. Қан компоненттерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін, донорлықтан бастап трансфузия нәтижелеріне дейінгі барлық кезеңдерді қамтитын регламенттелген процедуралар мен сапаны қамтамасыз ету жүйелері болуы керек. Ауруханаларда стандарттар мен нұсқауларды сақтау, трансфузиялық реакцияларды қарау және қанмен қамтамасыз етуді қамтамасыз ету үшін трансфузиялық комитеттер құрылады. Бұл көп салалы комитеттерге трансфузиялық медицина мамандары, трансфузиялық медбикелер, зертханалық ғалымдар, клиникалық дәрігерлер, аурухана басшылығы және сапаны бақылау тобының өкілдері кіреді.

Тарих

1628 жылы ағылшын дәрігері Уильям Харви қан денеде айналымын жасайтынын ашты. Одан кейін көп ұзамай алғашқы қан құюға тырысылды. 1665 жылы тағы бір ағылшын дәрігері Ричард Лоуэр иттерді тірі ұстау үшін иттерге қан құюды сәтті пайдаланды. Карл Ландштейнер қан құю медицинасының әкесі ретінде танылады. Ландштейнер адам қанын төрт топқа (А, В, АБ, О) АВО қан тобы жүйесі бойынша жіктегені үшін мақталады.