Жоғалған Calamites өсімдігі: көне шөптесіндей биік ағаштар, көмірлі батпақтарда өсті. Құрылымы – бөлінген, бамбук тәрізді сабақтар. Carboniferous периоды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Equisetales қатарына жататын қан тамырлы өсімдіктердің жойылған туысы.
Extinct genus of vascular plants in the Order Equisetales
Calamites – қазіргі жылқылар (Equisetum туысы) туысына жақын байланысты болған, жойылған ағаш тәрізді жылқылар туысы. Қазіргі шөптесін туысқандарынан өзгеше, бұл өсімдіктер 30–50 метр (100–160 фут) биіктікке жететін орташа өлшемді ағаштар болған. Олар Көмір кезеңіндегі (шамамен) көмір батпақтарының құрамына кірген.
Calamites is a genus of extinct arborescent (tree like) horsetails to which the modern horsetails (genus Equisetum) are closely related. Unlike their herbaceous modern cousins, these plants were medium sized trees, growing to heights of 30–50 meters (100–160 feet). They were components of the understories of coal swamps of the Carboniferous Period (around ).
Анатомия
Каламиттердің діңдері ерекше сегменттелген, бамбук сияқты көрінетін және тік қабырғалы болған. Бұтақтар, жапырақтар және конустардың бәрі шұңқырларда орналасқан. Жапырақтары ине тәрізді, бір шұңқырда 25-ке дейін болған. Олардың діңдері екіншілік ксилемді өндірген, яғни олар ағаштан тұрған. Каламиттердің тамырлы-қантамырлы қабаты біржақты болған, сабақтың ортасына қарай екіншілік ксилемді, бірақ екіншілік флоэманы өндірмейтін. Қазіргі заманғы атқуйрықтардың сабақтары әдетте қуыс немесе көптеген созылған, ауа толтырылған қуыстарды қамтиды. Каламиттердің діңдері мен сабақтары да осыған ұқсас, ағаш түтікшелер сияқты қуыс болған. Бұл діңдер бүгіліп сынғанда, олар шөгінділермен толып кеткен. Сондықтан Каламиттер сабақтарының ішкі бөлігінің түпкілік құймалары қазба жәндіктер ретінде жиі кездеседі.
The trunks of Calamites had a distinctive segmented, bamboo like appearance and vertical ribbing. The branches, leaves and cones were all borne in whorls. The leaves were needle shaped, with up to 25 per whorl. Their trunks produced secondary xylem, meaning they were made of wood. The vascular cambium of Calamites was unifacial, producing secondary xylem towards the stem center, but not secondary phloem. The stems of modern horsetails are typically hollow or contain numerous elongated air filled sacs. Calamites was similar in that its trunk and stems were hollow, like wooden tubes. When these trunks buckled and broke, they could fill with sediment. This is the reason pith casts of the inside of Calamites stems are so common as fossils.
Көбею
Каламиттер споралар арқылы көбейді, олар конус тәрізді жиналған кішкентай қаптарда түзілді. Олардың үлкен жер асты тамырсабақтары болғаны да белгілі, олар бір ағаштың клондарын жасауға мүмкіндік берді. Бұл – олардың дәуірінде клоналды көбеюге бейімделген жалғыз ағаш тобы. Мұндай жыныссыз көбею оларға жаңа территорияға жылдам таралуға және өзендер мен жаңадан шөгінді жиналған дельталардағы тұрақсыз топыраққа жақсы бекінуге көмектесті. Каламиттердің тамырсабақтары көбінесе сабақтарына ұқсас, бірақ олар өсу ұшына (топыраққа қарай жайылатын өсу нүктесіне) жақындаған сайын бір-біріне жақындап орналасқан түйіндерге ие.
Calamites reproduced by means of spores, which were produced in small sacs organized into cones. They are also known to have possessed massive underground rhizomes, which allowed for the production of clones of one tree. This is the only group of trees of their period known to have a clonal habit. This type of asexual reproduction would allow them to spread quickly into new territory, and help to anchor them firmly in the unstable ground along rivers and in newly deposited delta sediments. The rhizomes of Calamites look quite similar to the stems in most cases, but have nodes that get progressively closer together as they approach the apical area (the growth tip that spreads outward through the soil).
Түрлі түрлері
Каламиттер әртүрлі "форма түрлері" болып келеді. Бір түрі, Calamites suckowi, өзге Calamites түрлерінен айқын, ісіңкі түйіндерімен және салыстырмалы түрде кең аралықтағы бойлық қабырғаларымен ерекшеленеді. Тағы бір мысал, Calamites cisti, кішкентай түйіндерге ие және қабырғалары көбінесе жақын орналасқан. Сонымен қатар, Calamites suckowi үлгісіндегі тізбектелген түйін сызықтары арасындағы қашықтық әдетте диаметрінен әлдеқайда көп. Calamites cisti сияқты басқа түрлерде керісінше жағдай болады немесе үлгі диаметрінен сәл ғана кеңірек келеді. Дегенмен, осы формалық таксондардың маңызы шектеулі. Мысалы, түйіндер арасындағы қашықтық өте өзгермелі, ал аралық меристема организмдер өскен кезде осы қашықтықтың өзгергенін көрсетеді.
Calamites come in a variety of different "form genera". One type, Calamites suckowi, is distinguishable from other Calamites forms by its prominent, swollen nodes and relatively wide spaced longitudinal ribs. Another example, Calamites cisti, has much smaller nodes and the ribs are typically closer together. In addition, the distance between successive node lines on a Calamites suckowi specimen is typically much wider than the diameter. In other forms like Calamites cisti, the opposite is true or the specimen is just slightly wider than the diameter. However, the value of these form taxa is limited. The distance between nodes, for example, is highly variable, and an intercalary meristem means that this distance varied as the organisms grew.
Құрып кету және жіктеу
Каламиттер туысы Каламита тұқымдасына, Equisetopsida (бұрын Sphenophyta деп аталған) өсімдіктер класына, Pteridophyta папоротниктер тобына жатады. Calamitaceae төменгі перм дәуірінде толығымен жойылып кетті, осы кезде Equisetum туысы пайда болып, кеңейді, ол – жалғыз тірі сфенофит туысы.
The genus Calamites is placed in the family Calamitaceae in the plant class Equisetopsida (formerly known as Sphenophyta) in the fern allies division Pteridophyta. The Calamitaceae finally became extinct in the Lower Permian, a time which also saw the origin and diversification of the herbaceous genus Equisetum, the only living sphenophyte genus.