Кіріспе

Американдық музыка баспашысы, австралиялық математик Джон Стиллвелл Старк (11 сәуір 1841 – 21 қазан 1927) – рэгтайм музыкасын басып шығарумен аты шыққан американдық баспагер, ең белгілісі Скотт Джоплиннің музыкасын жариялап, насихаттағандығымен танымал.

Ерте өмір және білім

Старк Кентукки штатының Шелби округіндегі Адин Старк пен Элеонора Стиллвелл Старктың 12 баласының он біріншісі болды. Ол Индиана штатының Бин Блоссом қаласындағы фермада өсті және Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясында қызмет етіп, керней тартты. Ол Сара Энн Кейсиге үйленіп, отбасын құрды және алдымен Индианада, содан кейін Мейсвилл маңындағы Миссуриде фермерлікпен айналысып, күнкөрісін тапты. Оның балаларының арасында рагтаймның белгілі композиторы болған Э. Дж. Старк пен талантты музыкант Элеонора болды. Көп ұзамай Джон Старк фермерлікпен айналысудан жалықты және Камеронға көшіп, мұз жасаудың жаңа бизнесімен айналысты. Чиликотеге көшкеннен кейін ол орган мен пианино сату арқылы табысын арттырды.

Мансап

1885 жылы Старк Миссури штатының Седалия қаласына қоныстанды және музыка бизнесімен толық уақыт айналыса бастады, Огайо көшесінің 516-шы нөмірінде кеңсе ашып, 15 жасар ұлы Уильяммен бірге «Джон Старк және Ұлы» компаниясын құрды. Ол жеті авторлық құқыққа ие болған өзінің бәсекелесі Дж. У. Труксельді сатып алғаннан кейін баспа ісіне кірді. Седалияда Старк Скотт Джоплиннің «Карағай жапырағы» пьесасын орындағанын естіді және 1899 жылдың 10 тамызында оны 50 долларға және әр данасы үшін бір центтік авторлық төлемге сатып алды. Бұл екеуі үшін де өте пайдалы келісім болды. Бастапқыда 5000 дана басылғаннан кейін, ақырында бір миллион дана сатылды, бұл Старкқа Миссури штатының Сент-Луис қаласында (және 1905 жылы Нью-Йорк қаласында) кеңсе ашуға мүмкіндік берді, ал Джоплин өмірлік табыс табу үшін шығармалар жазуға кірісті. Келесі екі онжылдық бойы Старк Джоплин және Джозеф Лэмб, Джеймс Скотт, Артур Маршалл, Пол Пратт, Арти Мэтьюс, Роберт Хэмптон, Дж. Рассел Робинсон және оның ұлы Этилмон Юстус Старк сияқты басқа композиторлардың бастамасымен жазылған «классикалық» стильдегі пьесаларды жариялады және насихаттады. Старк сонымен қатар өзінің бірнеше шығармаларын жеке басып шығарды, мысалы, «Біз келеміз, Сэмми аға» (1917, музыкасы Е. Дж. Старк), «Маңызды сұрақ» (1913, мәтіні Е. Дж. Старк) және «Француз қыздарының көздерімен тілге келмейтіндей қирады» (1917).

Кейінгі өмір және өлім

1910 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Старк Нью-Йорк кеңсесін жабып, Сент-Луиске оралды. Осы кезде Нью-Йорктегі Тин-Пэн аллеясы регтайм музыкасы сатылымын басып озды. Ол регтайм жазға берілгенімен, Старк жек көрген джазға дейін, 1922 жылға дейін жаңа пьесаларды жариялауды жалғастырды. Старк 1927 жылғы 21 қазанда Сент-Луис қаласында қайтыс болды. Оны 1977 жылғы «Скотт Джоплин» фильмінде Арт Карни сомдады.