Солтүстік Уэльстегі Фелинхели ауылының тарихы мен географиясы
Y Felinheli
Y Felinheli (Порт Динорвик) – Уэльс аймағындағы шағын ауыл. Тарихы, этимологиясы, және Afon Heulyn өзені бойындағы шаруашылық орталығы ретіндегі бастауы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Y Felinheli, бұрын ағылшын тілінде Port Dinorwic деп аталған, Уэльстің солтүстік-батысындағы Гвинедд аймағындағы Бангор мен Кернарфон қалалары арасындағы Менай бұғазының (Y Fenai немесе Afon Menai) жанындағы ауыл және қауымдастық.
Y Felinheli , formerly known in English as Port Dinorwic, is a village and community beside the Menai Strait (Y Fenai or Afon Menai) between Bangor and Caernarfon in Gwynedd, northwest Wales.
Топонимика
Этимологиялық тұрғыдан алғанда, оның атауы валли тіліндегі "y" – "the" (осы), "melin" – "диірмен" және "heli" – "тұздық/тұзды су/теңіз" сөздерінен шыққан. Басқа бір түсіндіру бойынша, бұл "Y Felin Heulyn" – "Хеулин өзеніндегі диірмен" дегенді білдіреді, ол ауылға құятын өзенге сілтеме жасайды.
Etymologically, its name comes from the Welsh y meaning the, melin meaning mill and heli, meaning brine/salt water/sea. An alternative interpretation is from Y Felin Heulyn, "the mill on the River Heulyn", which refers to the river that runs into the village.
Шығу тегі
Y Felinheli екі шағын ауылдан бастау алады: Сент-Мария шіркеуіне жақын Тафарнгризиау және солтүстік-шығыстағы Аберпулл, онда Афон Хейлин өзенінде диірмен болған. 1633 жылы диірмен теңізге жақынырақ қайта салынды және осы елді мекенге атын берді. 19-ғасырға дейін аймақ көбінесе ауыл шаруашылығымен айналысты, бірақ шифер кеніштерінің пайда болуымен өзгере бастады. 1828 жылы Брайнадда әк тасы қазылып алынғанда, шифер мен әк тиеліп, әк пештерін жағу үшін шөгінді (көмір шаңы немесе антрацит қоқысы) әкелінетін жаңа док салынды. Vaynol Estate иелері, Assheton Smiths, Y Felinheli жерінің көп бөлігіне иелік етті және 18-шы ғасырдың соңында Dinorwic кенішін дамытты. Олар сондай-ақ Dinorwic темір жолы арқылы кемежайға тасымалданатын шиферді экспорттау үшін портты салды, бұл тар жол темір жолы кейіннен Падарн темір жолымен алмастырылды. Өнеркәсіптік өсім Y Felinheli-ге (Felin hely, 1838) Port Dinorwig немесе Port Dinorwic деген қосымша атау берді.
Y Felinheli has its origins in two hamlets, Tafarngrisiau near St Mary's Church and Aberpwll to the north east where there was a mill on the Afon Heulyn. The mill was rebuilt closer to the sea in 1633 and gave its name to the settlement. The area was largely agricultural until the area was transformed by slate quarrying in the 19th century. A new dock was built in 1828 when lime was extracted at Brynadda and slate and lime were loaded and culm (coal dust or anthracite slack) was brought in to fire the lime kilns. The owners of the Vaynol Estate, the Assheton Smiths, owned most of the land in Y Felinheli and developed the Dinorwic Quarry in the late 18th century, They also built the harbour to export slate transported to the quay by the Dinorwic Railway, a narrow gauge railway that was subsequently replaced by the Padarn Railway. Industrial expansion gave Y Felinheli (Felin hely, 1838) the alternative name Port Dinorwig or Port Dinorwic.
Кемежай
Кемежай демалыс және желкендік қайықтардың орталығы болып табылады. Онда тұрақтар, марина және яхталарды қызметпен қамтамасыз ететін кәсіпорындар бар, оның ішінде такелаж, желкен тігу және кеме жөндеу шеберханалары. Кеме жөндеу шеберханасы Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін десанттық қайықтарды салу үшін салынған. Солтүстік Уэльстегі, мүмкін, ең үлкені жеке меншіктегі оның сүйір жолы, көбінесе толқындардың күйіне қарамастан қолдануға жарамды. Жергілікті желкендік клуб кішкентай қайықтарда жарыстарды ұйымдастырады.
The harbour is a centre for pleasure boating and sailing. It has moorings, a marina and yacht support businesses, including rigging, sail making and boatyards. The boatyard was constructed before the Second World War for building landing craft. Its slipway, probably the largest in North Wales is in private ownership, is usable at most states of tide. The local sailing club organizes dinghy racing.
Саны
2011 жылғы халық санауы бойынша ауылдың халқы 2284 адамды құрады. 2021 жылғы халық санауы мәліметтеріне сәйкес, Я Фелинхелидің халқы 2330 адамға жетті.
The population of the village was 2,284 at the 2011 Census. According to the 2021 Census, Y Felinheli's population was 2,330.
Тығыздығы
2018 жылдың маусым айында Й Феллинхелидегі халық тығыздығы Гвинедтегіден төмен болды.
In June 2018, the population density in Y Felinheli was , compared to for Gwynedd.
Тілдер
2021 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, халықтың 97,6 пайызы ағылшын немесе уэльс тілін өздерінің негізгі тілі деп атады.
According to the 2021 Census, 97.6 per cent of the population considered English or Welsh to be their main language.
Басқа тілдер
2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, Y Felinheli тұрғындарының 6% ағылшын немесе валли тілінен өзге тілде сөйлейді. Олардың арасында ең көп таралғаны араб тілі, оны негізгі тіл ретінде 2,92% пайдаланады.
According to the 2011 Census, 6% of Y Felinheli's population spoke a language other than English or Welsh as their main language. The most common was Arabic, with 2.92% speaking it as their main language.
Жеке тұлға
2011 жылғы санақ бойынша халықтың 59,7 пайызы өзінің тек қана уэльстік ұлттық екенін, ал 35,6 пайызы ешқандай уэльстік ұлттық екенін мойындамағанын көрсетті. 2022 жылғы санақ бойынша халықтың 63,8 пайызы өзінің тек қана уэльстік ұлттық екенін көрсетті.
According to the 2011 Census, 59.7% of the population noted that they had Welsh only national identity, with 35.6 per cent noting that they had no Welsh national identity at all. According to the 2022 Census, 63.8 per cent of the population noted that they had Welsh only national identity.
Туған ел
2021 жылғы санақ бойынша халықтың 93,9 пайызы Ұлыбританияда туған. 2011 жылғы санақ бойынша халықтың 91,1 пайызы Ұлыбританияда туған. Халықтың 66,1 пайызы Уэльсте, ал 23,8 пайызы Англияда туған. Халықтың 5,7 пайызы Еуропалық Одақтан тыс жерде туған.
The 2021 Census noted that 93.9 per cent of the population was born in the United Kingdom. The 2011 Census noted that 91.1 per cent of the population was born in the United Kingdom. 66.1 per cent of the population was born in Wales and 23.8 per cent of the population born in England. 5.7 per cent of the population was born outside the European Union.
Этникалық топ
2021 жылы халықтың 96,5 пайызы өзінің этникалық тобын "Еуропалықтар" деп атады.
In 2021, 96.5 per cent of the population identified their ethnic group within the high level "White" category.
Дін
2021 жылғы халық санағында дін туралы сұраққа жауап беру ерікті болды. "Иеленхели" ауылында сұраққа жауап бергендердің 49,4 пайызы дінсіз екенін, ал 49,2 пайызы христиан екенін айтты. Буддизм екінші ең көп таралған дін болды.
The religion question was voluntary in the 2021 Census. Of those in Y Felinheli who answered the question, 49.4 per cent described themselves as having no religion, with 49.2 per cent describing themselves as Christian. Buddhist was the second most common religion.
Құқықтық серіктестік мәртебесі
2021 жылы 16 және одан жоғары жастағы тұрғындардың 40,1 пайызы үйленген немесе тіркелген азаматтық серіктестікте болды. 41,2 пайызы ешқашан үйленбегенін немесе азаматтық серіктестікке тіркелмегенін мәлімдеді. 9,7 пайызы ажырасып кеткен немесе азаматтық серіктестігі бұзылған.
In 2021, 40.1 per cent of residents aged 16 or over were married or in a registered civil partnership. 41.2 percent noted that they had never married or registered in a civil partnership. 9.7 per cent were divorced or had their civil partnership dissolved.
Көлік
1994 жылы аяқталған A487 айналма жолы қаланың басты көшесіндегі көлік қанағаттандырмаушылығының көп бөлігін жойды. Құс ұшқандай ең жақын теміржол станциясы Мэнай бұғазының ар жағындағы Лланфайрпуллде (2 миль (3 км)) орналасқан. Келесі жақын станция (кемемен саяхаттауды қажет етпейтін) Бангорда (4 миль (6 км)) орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, жолаушылар теміржол станциясы Порт Динорвик 1852 және 1960 жылдар аралығында жұмыс істеген. Қаладан Динорвик тас карьеріне дейін, Динорвик теміржолы (кейін Падарн теміржолы) арқылы тас тасу үшін тар жол теміржолы да болған.
The A487 road by pass, completed in 1994, has removed much traffic congestion from the main street. The nearest railway station as the crow flies is across the Menai Strait at Llanfairpwll (2 mile (3 km)). The next nearest (not involving travelling by boat) is at Bangor (4 mile (6 km)). Historically, the passenger railway station Port Dinorwic was open between 1852 and 1960. There was also a narrow gauge railway running from the town to Dinorwic Quarry on the Dinorwic Railway (later Padarn Railway) to carry slate.
Білім
Қазіргі уақытта Mudiad Meithrin қолдауымен уэльс тіліндегі Cylch Meithrin Y Felinheli ойын тобы қауымға қызмет көрсетеді. Ysgol Gynradd Y Felinheli ауыл және оның төңірегіне валлий тілінде бастауыш білім береді. 2023 жылғы мәлімет бойынша, мектепте 179 оқушы білім алып жатыр. Орта білім беруге қатысты, ауыл үш орта мектептің білім алатын аймағында орналасқан, атап айтқанда: Ysgol Tryfan, Ysgol Syr Hugh Owen және Ysgol Friars.
A Welsh language playgroup Cylch Meithrin Y Felinheli currently serves the community with the support of Mudiad Meithrin. Ysgol Gynradd Y Felinheli provides Welsh medium primary education to the village and the surrounding area. As of 2023, there were 179 pupils enrolled at the school. In terms of secondary education, the village is in the catchment area of three secondary schools, namely Ysgol Tryfan, Ysgol Syr Hugh Owen and Ysgol Friars.
Жергілікті билік
Y Felinheli Bethel a'r Felinheli бөлімінің бір бөлігі болып табылады және қазіргі уақытта Cyngor Gwynedd-те Plaid Cymru кеңесшілері Саша Эллен Фрейзер Уильямс және Иван Хуус өкілдік етеді. Ауылда сондай-ақ Қоғамдық кеңес бар, оны қазіргі уақытта кеңесші Иван Хуус басқарады.
Y Felinheli forms part of the Bethel a'r Felinheli ward and is currently represented in Cyngor Gwynedd by Plaid Cymru councillors Sasha Ellen Fraser Williams and Iwan Huws. The village also has a Community Council, currently chaired by councillor Iwan Huws.
Сенат
Қазіргі уақытта ауыл Сенеддте Арфон сайлау округінің депутаты Сиан Гвенлиан (Плайд Камри) арқылы өкілдік етіледі. Сонымен қатар, Солтүстік Уэльстің төрт аймақтық депутаты – Каролин Томас (Labour), Ллыр Хьюс Груффидд (Плайд Камри), Сэм Роулендс және Марк Ишервуд (Уэльстік консерваторлар) да өкілдік етеді.
The village is currently represented in the Senedd by Arfon constituency member Siân Gwenllian (Plaid Cymru). It is also represented by four North Wales regional members, namely Carolyn Thomas (Labour), Llyr Huws Gruffydd (Plaid Cymru), Sam Rowlands and Mark Isherwood (Welsh Conservatives).
Төменгі палата
Қазіргі уақытта ауылды Ұлыбритания Парламентінің Төмен палатасында Арфон сайлау округінің депутаты Хайвел Уильямс (Плайд Камри) өкілдік етеді, ол бұрын 2001 жылдан бастап Кернарфон сайлау округінің депутаты болған.
The village is currently represented in the House of Commons by Arfon constituency member Hywel Williams (Plaid Cymru), who was previously MP for the Caernarfon constituency from 2001.
Мәдениет
Алғашқы Ұлттық Сердд Дант фестивалі 1947 жылы Я Фелинхелиде өткізілді. Жергілікті карнавал комитеті жыл сайынғы Gŵyl Y Felinheli мерекесін ұйымдастырады.
The first National Cerdd Dant Festival was held in Y Felinheli in 1947. The local carnival committee organises the annual Gŵyl Y Felinheli.
Спорт
2017 жылы жергілікті футбол командасы CPD Y Felinheli өзінің 40 жылдығын тойлады. 2021–22 маусымда команда FAW-мен жаңа құрылған Ардал Лигасының Солтүстік-Батыс аймағына қосылу үшін таңдалды. 1947 жылдан бері Мэнай бұғазының жағасында жеке мүшелері бар Clwb Hwylio Y Felinheli желкендік клубы орналасқан. 2015 жылы клубта 136 жас мүшесі оқытылды.
The local football team, CPD Y Felinheli celebrated its 40th anniversary in 2017. For the 2021–22 season, the team was selected by the FAW to be part of the newly created Ardal Leagues North West. A private members sailing club, Clwb Hwylio Y Felinheli, has been based in the village, on the banks of the Menai Strait, since 1947. As of 2015, it had 136 youth members who have been trained at the club.