Кіріспе

Қытай саясаткері (1915–2005)

Ван Даохан (27 наурыз 1915 – 24 желтоқсан 2005) – 1991 жылдан 2005 жылға дейін Тайвань бұғазындағы қатынастар қауымдастығының (ARATS) президенті болған қытай саясаткері.

Өмірбаян

Ван 1915 жылы Қытайдың Анхуй провинциясындағы Цзяшань округінде (қазіргі Миньгуан қаласы) дүниеге келді және 1938 жылы Қытай Коммунистік партиясына қосылды. Қытай Халық Республикасы үкіметіндегі алғашқы мансабы кезінде ол сауда және инвестиция мәселелеріне баса назар аударды. 1965 жылы ол Сыртқы экономикалық қатынастар жөніндегі Мемлекеттік комиссияның вице-министрі болды, ал 1979 жылы Мемлекеттік шетелдік инвестициялар комиссиясының төрағасының орынбасары және Мемлекеттік импорт-экспорт комиссиясының төрағасының орынбасары болып тағайындалды. Кейіннен Уан 1981 жылы Шанхай қаласының вице-мэрі болып тағайындалғаннан кейін, бір жыл өткен соң, үлкен беделге ие болды. Қала әкімі ретінде Ван Дэн Сяопиннің экономикалық реформаларының табысына шетелдік инвестицияларды және бірлескен кәсіпорындарды белсенді түрде ынталандыру арқылы үлкен үлес қосты. 1985 жылы зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ван партия басшыларын өзінің шәкірті Цзян Цзэминьді өзінің ізбасары етіп тағайындауға көндірді. 1991 жылы 16 желтоқсанда Ван Тайвань боғазындағы қарым-қатынастар қауымдастығының (ARATS) президенті болып тағайындалды – бұл Тайваньдағы Боғаздар алмасу қорымен (SEF) байланыс орнату үшін құрылған жартылай ресми ұйым. Келесі жылы Ван мен SEF төрағасы Ку Ченфу Гонконгте алдын ала келіссөздер өткізді, нәтижесінде «1992 жылғы консенсус» пайда болды, ол практикалық мәселелер бойынша келіссөздер жүргізуге мүмкіндік берді. Алайда, осы «1992 жылғы консенсустың» мазмұны мен тіпті оның болу фактісі де әлі де көп дау тудырып отыр. 1993 жылдың сәуірінде Ку мен Ван Сингапурда Ван-Ку саммитін өткізді. 1998 жылы Шанхайда келіссөздердің екінші раунды өтті, бірақ одан кейін тағы келіссөздер болған жоқ. 1999 жылы Қытай Республикасының президенті Ли Тэнхуэй екі мемлекеттік теорияны ұсынғаннан кейін Пекин келіссөздерді тоқтатты. Ван 2005 жылдың 24 желтоқсанында таңертең Шанхайда дүниеден өтті.