Кіріспе

Доггеттің шапаны мен белгісі – әлемдегі ең көне үздіксіз жүргізіліп келе жатқан ескек жарысының жүлдесі және атауы. 1715 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келе жатқан бұл құрметті марапатты Англиядағы Темза өзеніндегі шебер қайықшылардың алтысына дейін жеңіп алуға мүмкіндік бар. 4 миль 5 фулонг (7,44 км) қашықтықтық жарыс Темза өзенімен Лондон көпірінен Челсидегі Кадоган пирсіне дейін, барлығы он бір көпірдің астынан өтеді. Алғашқыда, жарыс әр жылдың 1 тамызында Темза арқылы жолаушыларды тасымалдау үшін қайықшылар қолданған қайықтарда, судың төмен қарай (төмен немесе құрғақ) ағысымен өткізілетін. Бүгінде жарыс қыркүйек айында, көрермендерге ыңғайлы уақытта, судың жоғары қарай (өсу немесе тасқын) ағысымен және заманауи жеке қайықтарда өткізіледі. Жеңімпаздың жүлдесі – дәстүрлі қайықшылардың қызыл шапаны, оған күміс белгі бекітілген. Белгіде Ханновер үйінің жылқысы мен Георг I таққа отырғандығының құрметіне «Еркіндік» деген сөз жазылған. Сонымен қатар, жарыс жолын аяқтаған әрбір қатысушы Сушылар залында өткізілетін салтанатта өз жағасына Доггет белгісінің кішкентай көшірмесін алады – жеңімпазға күмістен, ал қалғандарына қоладан. Балық саудагерлер компаниясы қатысушылардың ескек клубтарына да ақшалай сыйлықтар таратады: жеңімпаз клубына 1000 фунт стерлинг, екінші орынға 600 фунт стерлинг, үшінші орынға 400 фунт стерлинг және төртінші орынға 200 фунт стерлинг. Сыйлықтардан басқа, 18 және 19 ғасырларда Доггеттің шапаны мен белгісін жеңіп алу талантты қайықшыға көбірек тапсырыс алуға көмектесетін. Бұл қазіргі заманда орын алмаса да, Доггеттің шапаны мен белгісін жеңу әлі де өте беделді болып саналады.

Тарих

Томас Доггет – ирланд актері және комедияшы, Дрюри Лейн театрының бірлескен директоры. Ол Лондон қаласындағы жұмыс орындары мен Челсидегі үйі арасында өзін тасымалдау үшін, қазіргі такси жүргізушілеріне тең келетін Темзаның су жүргізушілеріне көп сенді. Аңыз бойынша, 1715 жылы Доггетті Темзадан өтіп бара жатқанда суға түсіп кеткеннен кейін су жүргізуші құтқарып алған. Балық сатушылар компаниясы бұл аңызды және басқа мифтерді жоққа шығарғанмен, оқиға бойынша ол құтқарылғаны үшін алғыс ретінде, Лондон көпіріндегі «The Swan» пабы мен Челсидегі «The Swan» пабы арасындағы қашықтықта, бостандық алған алғашқы жылындағы алты жас су жүргізушінің ең жылдамдарына жүзу бәйгесін ұсынған. Сол кезде жүзу бәйгелері кең таралған, бірақ бұл бәйге ерекше болды: Доггет жүлдені дәстүрлі қызыл су жүргізушілердің пальтосына белгіледі, бірақ «саясатта үлкен виг» болғандықтан, жарысты әр жылғы 1 тамызға ұйымдастырды және пальтоға «Азаттықты бейнелейтін» күміс белгіні қостырды. Бұл 1714 жылғы 1 тамызда Ганновер үйінен I Георгтің таққа отыруын еске алу үшін жасалған. Қазіргі белгіде «Азаттық» сөзі және Ганновер үйінің символы – жылқының суреті бейнеленген. Доггет 1715 жылдан 1721 жылы қайтыс болғанға дейін жыл сайын бәйгені ұйымдастырып, қаржыландырды. Өсиетімен, Доггет бәйгені жалғастыру туралы нақты нұсқаулар қалдырды, қазір бұл бәйге Лондон қаласының ливре компаниясы – Балық сатушылар компаниясының меншігінде. Дегенмен, ғасырлар бойында бірнеше ерекшеліктер өзгерді:

Бастапқыда бәйге су ағынына қарсы өткізілді, бірақ 1873 жылдан бері ол су ағынымен өткізіледі. Бәйге әрқашан «тамыздың 1-і күні» өткізілуі тиіс еді, бірақ қазір көбінесе қыркүйек айында өтеді, нақты күні мен уақыты судың жағдайына байланысты. Бәйгеге қатысушылар өздерінің жолаушы тасымалымен айналысатын қайықтарында қатысуы керек еді. Бастапқыда бұл қайықтар төрт орындық жолаушылар қайықтары болды (қашықтықты жүзуге шамамен екі сағат уақыт кетті), кейін «ескі үлгідегі қайықтар», содан кейін «жақсы» қайықтар, содан кейін клинкерлік қайықтар, содан кейін жақсы қайықтар пайда болды. 1769 жылдан бастап Балық сатушылар компаниясы ережелерді бекітті; олар барлық қайықтардың «жалпы Scullers қайықтары» болуы және компаниямен тексерілуі керек екенін көрсетеді. Қазіргі заманғы бір орындық қайықтар қолданылады және бәйгені аяқтауға шамамен 30 минут уақыт кетеді. Алғашқыда лоттар Сушылар залында тартылды, бірақ қазір бұл практиканың әділ болмауына байланысты Балық сатушылар залында тартылады. Су жүргізушілердің саны азайғандықтан, 1988 жылдан бастап бәйгеге қатысып, жеңіске ұшырамаған қатысушылар екінші және үшінші жылдары да қатыса алады.

Қатысушы ақпарат

Жарыс екі пабқа да өз атын берді: "Doggetts Coat & Badge" Блэкфриарс көпірінің оңтүстік жағында және "The Coat and Badge", Lacy Road, Путниде орналасқан. Маргейт қаласында "Додгеттің пальтосы мен белгісі" деген паб болған, ол 2013 жылы жабылып, қазір ғимараты мұзқаймақ дүкеніне айналдырылған.