Дули́к: Ирландия тарихының кішкентай қаласы

Кіріспе

Дулек – Ирландияның Мит графтығындағы шағын қала. Дулек атын ирланд тіліндегі "daimh liag" сөзінен алған, ол "тас үй" деген мағынаны білдіреді және ертеде салынған тас шіркеу – Әулие Кианан шіркеуіне сілтеме жасайды, оның қираған қалдықтары бүгінде Дулекте көрініп тұр. 2022 жылғы халық санауы бойынша Дулек халқы 4 899 адамды құрады, бұл 2002 жылдан бері екі есеге артқан.

Тарих

Дулек ерте христиандық монастырь ретінде пайда болды. Әулие Патрик шамамен 450 жылы мұнда епископтық құрды, оны 489 жылғы 24 қарашада Әулие Киананға тапсырды. 830 және 1149 жылдар аралығында норвегиялықтар бұл жерді бірнеше рет шапты, ал 1171 жылы нормандықтар тонады. 1014 жылғы сәуірде Брайан Бору мен оның ұлының денелері Армағға жол тартқанда Дулектің ішінде жатты. Алғашқы монастырь қонысы Әулие Патрик пен оның бірнеше замандастарының бесінші ғасырда Ирландияның ежелгі Брехон заңдарының алғашқы жазба түрі – Seanchas Mór құрастыру үшін қысқы кезеңді өткізген жер деп есептеледі. 12 ғасырда алғашқы монастырь Әулие Мария аббаттығы ретінде қайта құрылды, ал Дулек епархиясы Мет епархиясының құрамына енді. Меттің алғашқы англо-норман лорды Хью де Лейси Дулектің ішінде қоныс салған және мот қамалын тұрғызған. 1180 жылы ол Әулие Кианан шіркеуін және белгілі бір жерлерді августиндіктерге сыйлады. Қазір пайдаланылмайтын Ирландия шіркеуінің зираты ертедегі монастырь аумағының бір бөлігін алып жатыр. Ауылдың қарсы бетінде, Аббиленд жерінде, Нэнни өзені мен Дулек үйіне жақын жерде Әулие Михаилтың шаруашылығының қираған қалдықтары бар. Бұл шаруашылық 1172 жылы Монмутширдегі Ллантониден келген августиндік монахтар құрған, ал жерлерді оларға Де Лейси әулеті берген. Ауылдың төрт кресі және ауыл алаңындағы липа ағашы Дулектің Вильгельм III және Джеймс II арасындағы күреспен, сондай-ақ Франция королі Людовик XIV тұсындағы Еуропадағы кең ауқымды аласапыранмен байланысын еске салады. Дегенмен, төрт крестің бірі, Уэйворд кресі, 1601 жылы Джанет Доудалл ауылдың сыртындағы Аткарн қамалының иесі, сэр Уильям Бати есіне арнап орнатқан. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс бомбалаушылары 1941 жылғы 1 қаңтарда ауылды кездейсоқ соққыға ұшыратып, аз ғана зиян келтірді, бірақ жандар зардап шеккен жоқ. Дулек мұра жолы ауыл орталығындағы бірнеше нысандарды қамтиды және «ауыл арқылы қадамдар сериясы ретінде жоспарланған» және оның тарихын көрсетеді.

Duleek began as an early Christian monastic settlement. Saint Patrick established a bishopric here about 450 AD, which he placed in the care of Saint Cianán on 24 November 489. The place was sacked several times by the Norsemen between 830 and 1149 and was also pillaged by the Normans in 1171. In April 1014 the bodies of Brian Ború and his son lay in state in Duleek on their way to Armagh. The original monastery settlement is reputed to be the place where Saint Patrick and several contemporaries spent the winter period while compiling the Seanchas Mór the first written compiled form of the ancient Brehon Laws of Ireland in the fifth century. The 12th century saw the reconstitution of the original monastery as Saint Mary's Abbey and the subsumption of the Diocese of Duleek by the Diocese of Meath. The first Anglo Norman Lord of Meath, Hugh de Lacy, established a manor and constructed a motte castle at Duleek. About 1180 he granted Saint Cianán's Church, together with certain lands, to the Augustinians. The churchyard of the now disused Church of Ireland church occupies part of the site of the early monastery. On the opposite side of the village in the town land of Abbeyland close to the river Nanny and Duleek house there are ruins of the Grange of Saint Michael. This grange was established in about 1172 by Augustinian monks from Llanthony in Monmouthshire; the lands were granted to them by the De Lacy family. The village's four crosses and the lime tree on the village green are reminders of Duleek's links to the struggle between William III and James II and to wider European unrest at the time of Louis XIV of France. However, one of the four, the Wayward Cross, was erected in 1601 by Janet Dowdall in memory of her husband, Sir William Bathe of Athcarne Castle outside the village. During World War II, or The Emergency, German bombers accidentally struck the village on 1 January 1941, causing minor damage without casualties. The Duleek Heritage Trail covers a number of sites in the village centre and was "conceived as a series of stepping stones through the village" and its history.

Темір жол

Дулек темір жол станциясы 1850 жылдың 1 тамызында Дрогедадан Наванға (кейін Олдкаслға) созылған желінің бөлігі ретінде ашылды. Ол 1958 жылдың 1 маусымында жабылды. Тара кенінен Дублин портына цинк рудасын тасымалдайтын пойыздар әлі де станция арқылы өтіп тұрады.

Жол

Дулек R150 және R152 аймақтық жолдарында орналасқан. Bus Éireann аймақтық бағыттары Дублин мен Дрогеда қалаларынан Дулекке қатынайды.