Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пеликан – 17 ғасырдың соңында салынған француз соғыс кемесі. Францияның Баяон қаласында салынған алғашқы "Пеликан" кемесі 1693 жылдың қаңтарында суға түсірілді. 500 тонналық, 50 зеңбірекпен жабдықталған және капитан Пьер Ле Мойн д'Ибервилл басқаруындағы кеме, 1697 жылы батыл шайқастан кейін бірнеше күн өткен соң Гудзон шығанағының жағалауында қағылып қалды. Шайқаста және қатты дауылда қирап, бес айдың ішінде кеме Жаңа Франция тарихындағы ең ірі теңіз шайқасында жеңіске жетіп, тарихқа енді.
The Pélican was a French warship from the late 17th century. Built in Bayonne, France, the original Pélican was launched in January 1693. A 500 ton ship fitted with 50 guns and commanded by Captain Pierre Le Moyne d'Iberville, she ran aground on the shores of Hudson Bay a few days after a heroic battle in 1697, badly damaged by the encounter and by a fierce storm. In five short months the ship's place in history had been assured, as the victor in the greatest naval battle in the history of New France.
Тоғыз жылдық соғыс
Француз патшасы Людовик XIV ағылшындардың Гудзон шығанағын бақылауында ұстауды жоспарлап отырғанын білгенде, «Пеликан», «Пальмиер», «Весп» және «Профонд» әскери кемелерінен тұратын флотты жинады. Мақсаты – француздар «Йорк фабрикасы» деп атаған Бурбон бекінісін қайта басып алу болды, ол бекініс тері саудасының орталығы еді. «Пеликан» 1697 жылдың 8 сәуірінде Франциядан теңізге шықты. 1697 жылдың 5 қыркүйегінде, қазіргі Канада аумағында, бауырлас кемелерден уақытша айырылып, таңертең үш ағылшын кемесімен – «Гэмпшир», «Дэринг» және «Гудзон шығанағы» – бетпе-бет кездесті, олар жақын мандағы бекініске жабдықтар жеткізіп жатқан еді. Саны аз болғанына қарамастан, «Пеликан» экипажы шайқасқа түсіп, жеңіске жетті. Дегенмен, кеме шайқас кезінде өлімге дейін зақымданды. Су сызығынан төмен тесіктер пайда болғандықтан, «Пеликанды» тастап кетуге мәжбүр болды; ол 8 қыркүйекте жағаға тірелді. «Пеликанның» жеңісі, кейін Хадсон шығанағы шайқасы деп аталған, капитан Пьер Ле Мойн д'Ибервиллдің басшылығының арқасында болды. Ол өз экипажына батылдық пен қайраттың үлгісін көрсетумен қатар, тамаша стратегиялық шайқас жүргізді. Нәтижесінде «Гэмпшир» батып, «Дэринг» шегінді, ал «Гудзон шығанағы» жүгімен бірге қолға түсті.
Upon learning that the English were planning to maintain control of Hudson Bay, French King Louis XIV assembled a fleet of warships, consisting of the Pélican, the Palmier, the Wesp, and the Profond. The goal was to recapture Fort Bourbon, as the French called York Factory, Manitoba, the heart of the fur trade. Pélican set sail from France on 8 April 1697. On the morning of 5 September 1697 in present day Canada, temporarily separated from her sister ships, she came face to face with three English ships – the Hampshire, the Dering, and the Hudson Bay – which were carrying supplies to the nearby fort. Although they were outnumbered, the crew of the Pélican engaged in battle and triumphed. The ship, however, was fatally damaged in the battle. With holes below the waterline, Pélican had to be abandoned; it was run aground on 8 September. The Pélicans victory, later known as Battle of Hudson's Bay, was certainly due in large part to the leadership of Captain Pierre Le Moyne d'Iberville. In addition to setting an example of courage and valour for his crew, he fought a remarkable strategic battle – with the result that the Hampshire sank, the Dering retreated, and the Hudson Bay was captured complete with its cargo.
"Пеликан" (1992)
Үш ғасырдан кейін Квебек штатының Ла-Мальбей қаласында "Пеликанның" нақты көшірмесі салынды. Құрылыс 1987 жылы басталды, бірақ жоба көптеген мәселелерге тап болды. 1991 жылы архитектор Франсуа Кордо жоба басқарудан алынды. Содан кейін концепция біршама өзгертілді. Ағаш қабырғасы су сызығына дейін болатқа алмастырылды. AML кеме құрылысшылық зауыты кеменің түбін қайта жасады. Басқа да маңызды өзгерістер кемені нығайтты. Кеме 1992 жылы аяқталды. Кеме қабығының жартысы металдан жасалғандықтан, оны судан шығару қиындық тудырды. Бүгінде кемеден тек бір белгі ғана қалды.
Three centuries later, an authentic replica of the Pelican was built in La Malbaie, Quebec. Construction began in 1987, but the project encountered many problems. In 1991, the architect François Cordeau was removed from the project management. The concept was then changed quite a bit. The wooden hull gave way to steel, up to the waterline. AML Naval Shipyard remade the ship's bottom. All sorts of other important changes reinforced the vessel. The ship was completed in 1992. Half of the hull of the ship was made of metal, so that lifting her out of the water became a problem. Today not much is left of the ship except for a marker.