Кіріспе

Топта ән салушыларға (хорға) дирижерлік жасау

Хейрономия немесе хирономия – музыканы дирижерлік жасаудың бір түрі, көбінесе хор музыкасы мен хор тобында (хорларда) қолданылады. Бұл дирижерлікте қол қимылдары музыкалық орындалуды басқарады. Қазіргі заманғы өнерде дирижерлер әдетте мелодиялық өрнектер мен безендірулерді көрсету үшін дирижерлік таяқшаны (штанганы) қолданады.

Тарих

Ертедегі музыка (көпшілік шіркеу музыкасы) 5 ғасырға дейін созылса, әншілердің мелодиялық жолдарын орындау кезінде оларды үйлестіру үшін жетекшіден орталық бағыт-бағдар қажет болды. Бұл дирижерлік түрі ежелгі Египет өнерінен, иероглифтік құжаттама арқылы (тасқа ойылған жазулар, жел аспаптарын ойнаушыларға биіктік пен ырғақ туралы мәлімет беру үшін қол белгілерін қолданатын жетекшіні бейнелейтін) табылған. Бұл, Ареццолық Гвидоның биіктікті көрсету үшін саусақ буындарын пайдалануынан бұрын пайда болған сияқты, және тек биіктік туралы шектеулі нұсқаулардан гөрі көбірек ақпарат ұсынғанға ұқсайды. Бұл ертедегі жетекшілер немесе шейрономерлер, 17 ғасырда дамыған қазіргі заманғы дирижерлік дағдыларына ие болмаса да, хореографиялық қол қимылдары арқылы мелодиялық жолдардың қозғалысын шеберлікпен бақылап, өте үйлесімді орындаулар жасады. Cheironomy, қазіргі дирижерлік туралы әңгімеде жиі қолданылмайтын болса да, ертедегі музыкадағыдай, кейбір қазіргі заманғы музыканы басқаруға қажетті қимылдардың үлгісі ретінде қызмет етеді, мұнда жекелеген орындаушыларға жеке бағыт-бағдар қажет, және музыкалық композициялардың ырғақтық құрылымы шектеулі. Ол әлі де Рим-католик шіркеуінің литургиясында (20 ғасырдың соңында ән айтудың азаюына қарамастан), кейбір Таяу Шығыс дінтерінде және синагогаларда литургиялық әндерді орындауға бағыттау үшін қолданылады (еврейлер, мүмкін, египеттіктерден шейрономияны үйренген), сондай-ақ кейбір ежелгі батыс діндерінде сирек кездеседі. "New Grove Dictionary of Music and Musicians" сөздігінде бұл әдіс жазба нотациясы жоқ дәстүрлерде, соның ішінде Веда, Византия және Рим әндерінде ерекше дамығандығы айтылады. Яһуди діни шейрономиясын басылған еврей Библияларында да табуға болады, мәтіннің үстінде, астында және арасында орналасқан, әншіге Киелі кітапты оқуда басшылық ету үшін: Кантилляцияны қараңыз.