Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1944–1990 Финляндияның саяси партиясы
1944–1990 Finnish political party
Фин Халықтық Демократиялық Лигасы (ФХДЛ; Demokratiska Förbundet för Finlands Folk, DFFF) – Финляндияның саяси ұйымы. Оның мақсаты Фин Социал-демократиялық партиясының сол жақтағы күштерін біріктіру болды. Ол 1944 жылы Кеңес Одағының талаптары бойынша Финляндиядағы антикоммунистік заңдар күштен тыс қалғанда құрылды және 1990 жылға дейін, жаңадан құрылған Сол Альянсқа біріккенге дейін өмір сүрді. Өз кезінде ФХДЛ капиталистік Еуропадағы ең ірі солшыл партиялардың бірі болды, ал оның негізгі мүшесі – Финляндия Коммунистік партиясы, темір перденің батысындағы ең ірі коммунистік партиялардың бірі еді. ФХДЛ 1958 жылғы парламент сайлауында ең үлкен сайлау жетістігіне қол жеткізді, онда ол шамамен 23 пайыз дауыс алып, 200 депутаттың 50-сін құрады, бұл оны Эдускунтадағы ең ірі партияға айналдырды. ФХДЛ бірнеше фин үкіметтеріне қатысты. ФХДЛ-дың алғашқы министрі – Ерё Леино, ол 1944 жылдың қараша айында қызметке кірді. 1945 жылғы парламент сайлауынан кейін ФХДЛ социал-демократтар мен орталық партиялармен бірге Паасикиви III коалициясында маңызды рөл атқарды, ал 1946 жылы ФХДЛ-дың Мауно Пеккала премьер-министр болды. Пеккала үкіметі 1948 жылдың жазына дейін мемлекетті басқарды, содан кейін ФХДЛ 1966 жылға дейін ешқандай коалицияға қатыспады. 1960-шы жылдардың соңындағы социал-демократтар басқарған және орталық партияны қамтыған үкіметтер ФХДЛ тарапынан «халық фронты» деп аталды. Партия 1971 жылдың көктемінде үкіметтен шығып, 1975 жылы қайта оралды. Калеви Сорсаның үшінші коалициясы ФХДЛ үшін 1982 жылдың желтоқсанына дейін соңғы коалиция болды.
Finnish People's Democratic League (, SKDL; Demokratiska Förbundet för Finlands Folk, DFFF) was a Finnish political organisation with the aim of uniting those left of the Finnish Social Democratic Party. It was founded in 1944 as the anti communist laws in Finland were repealed due to the demands of the Soviet Union, and lasted until 1990, when it merged into the newly formed Left Alliance. At its time, SKDL was one of the largest leftist parties in capitalist Europe, with its main member party, the Communist Party of Finland, being one of the largest communist parties west of the Iron Curtain. The SKDL enjoyed its greatest electoral success in the 1958 parliamentary election, when it gained a support of approximately 23 per cent and a representation of 50 MPs of 200 total, making it the largest party in the Eduskunta. SKDL joined several Finnish governments. The first SKDL minister was Yrjö Leino who took office in November 1944. After the 1945 parliamentary election SKDL was a major player in the Paasikivi III coalition with social democrats and parties of the centre, and in 1946 SKDL's Mauno Pekkala became the prime minister. The Pekkala government led the state until summer 1948, after which the SKDL didn't participate in any coalitions until 1966. The late 1960s governments, led by social democrats and including centre, were called popular front by the SKDL. The party left the government in spring 1971 but returned in 1975. Kalevi Sorsa's third coalition was the last one SKDL was in, until December 1982.
Ұйым
SKDL-ге адам оның негізгі ұйымдары арқылы немесе "қауымдастық мүшелері" ретінде қосылуы мүмкін, олар Финляндия Коммунистік партиясы (SKP), Suomen Naisten Demokraattinen Liitto (1944–1990), Akateeminen Sosialistiseura (1944–1965), fi (1946–1952), Социалистік Бірлік партиясы (SYP) (1946–1955), Sosialistinen opiskelijaliitto (1965–) және Финляндияның Демократиялық Жастар Лигасы (1967–1990) болды. Өзінің көп бөлігінде SKDL-де 50 000-нан астам "өз" мүшелері болды. Қоғам мүшелерінен басқа, ондаған түрлі жалпыұлттық ұйымдар SKDL мүшелерінің бақылауында болды, мысалы, Халықтың Арақатыналық Лигасын қараңыз. SKP жақтастары SKDL-де үнемі басымдыққа ие болды, сондықтан көптеген адамдар оны коммунистік фронт деп санады. SKP мүшелері бір мәселе бойынша шешім қабылдау үшін екі рет тікелей кезекті жиналысқа қатысты. Дегенмен, тіпті социализм партия бағдарламасында 1960 жылдардың соңына дейін айтылмады. 1945 жылдан бастап SKDL депутаттары арасында коммунистік партия мүшелерінің саны үздіксіз өсті, тіпті 1940 жылдары көптеген белгілі солшыл социалистер мен бұрынғы социал-демократтар одаққа қосылды. SKDL-дегі SKP-дан басқа ұйымдасқан күштердің бірі – 1946 жылы негізінен бұрынғы социал-демократтар құрған Социалистік Бірлік партиясы (SYP) болды. Шағын және ықпалсыз SYP 1955 жылы SKDL-ден шықты, бірақ SKDL ішіндегі көптеген социалистер партия төрағасы Атос Виртаненнің шешімін орындамай, SKDL-дің негізгі ұйымдары арқылы мүшелігін сақтады. 1970 жылдардың басында SKDL социалистерінің Бірлескен Комитеті құрылды, бірақ ол ұйымдық дамуға ие болмады және жай ғана коалиция болып қалды.
A person could be aligned to the SKDL through its basic organisations or as member of the "community members" which were the Communist Party of Finland (SKP), the Suomen Naisten Demokraattinen Liitto (1944–1990), Akateeminen Sosialistiseura (1944–1965), fi (1946–1952), the Socialist Unity Party (SYP) (1946–1955), the Sosialistinen opiskelijaliitto (1965–) and the Democratic Youth League of Finland (1967–1990). During most of its existence the SKDL had over 50 000 "own" members. In addition to the community members, tens of different nationwide organizations were controlled by the SKDL members, see for example the People's Temperance League. The supporters of the SKP constantly had a majority in the SKDL, thus it was regarded by many as a communist front. The SKP members often attended two consecutive meetings to decide on the same issues. However, not even socialism was mentioned in the party programme until the late 1960s. The number of communist party members amongst the SKDL MPs constantly increased from 1945 on, even though many prominent left wing socialists and former social democrats had joined the alliance in the 1940s. One of the few organized non SKP forces in SKDL was the Socialist Unity Party (SYP) which was founded mainly by former social democrats in 1946. The small and marginalized SYP left the SKDL in 1955 but most of the socialists inside the SKDL chose not to follow the decision made by the party chair Atos Wirtanen and they remained members of the SKDL through its basic organisations. In the early 1970s a Joint Committee of the SKDL Socialists was formed but it never developed an organisation and remained a loose coalition.
Жарияланымдар
Вапаа Сана 1944 жылдан 1956 жылға дейін СКДЛ партиясының бас органы болды. СКДЛ сонымен қатар көптеген аймақтық күнделікті газеттерді жариялады. 1957 жылы Вапаа Сана СКП органы «Тюёкансан Саноматпен» (1945) біріктіріліп, екі партияның да органы болған «Кансан Уутисет» газеті құрылды. «Кансан Уутисет» газеті бүгінге дейін шығып келеді және 2000 жылдан бері Солшыл Альянстың органы болып табылады.
lt=Vapaa Sana was SKDL's party organ from 1944 until 1956. SKDL also published many regional daily newspapers. In 1957 Vapaa Sana was merged with the SKP organ Työkansan Sanomat (1945) to launch Kansan Uutiset, which was the organ of both parties until 1990. Kansan Uutiset still appears and since 2000 it has been the organ of Left Alliance.