Дат астрофизигі Йенс Мартин Кнудсеннің өмірі мен ғылыми еңбектері

Кіріспе

Даниялық астрофизик, Йенс Мартин Кнудсен (12 қазан 1930 – 17 ақпан 2005) – даниялық астрофизик. Ғылыми қызметінің барысында Кнудсен 100-ден астам ғылыми мақаланың авторы немесе бірлескен авторы болды және ұзақ жылдар бойы NASA-ға кеңес берді.

Алғашқы жылдар

Кнудсен Данияның Орхус қаласына жақын Хаурумда дүниеге келген. Кнудсен Хаурумдағы дүкеншілердің ұлы болды және үш інісімен бірге дүкенде өсті, Кнудсен олардың үлкені еді. Барлық ағалары физиктер болды.

Физика

Ол бастапқыда мектеп мұғалімі болып оқыған, бірақ 1962 жылы Копенгаген университетінде физика және математика мамандығы бойынша диплом алған. Диплом алғаннан кейін Кнудсен MIT-ге жұмысқа шақырылды, онда келесі екі жылды қонақ лекторы ретінде өткізді. 1966-1967 жылдары Түркияның Анкара қаласындағы Таяу Шығыс техникалық университетінде физика пәнін оқытты. 1970 жылдан 1973 жылға дейін ол ЮНЕСКО-да Түркияда, кейін Бразилияда математика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. Бразилия университетінде Кнудсен Мёссбауэр спектроскопиясымен айналысты. Бразилияда Кнудсенге түнгі аспандағы Марстың түсін жергілікті жердің түсімен салыстыру мүмкіндігі туды. Бұл оны осыған ұқсас түстердің себептерін анықтауға жетеледі. Кнудсен Данияға оралғаннан кейін зерттеулерін метеориттерге, әсіресе Мёссбауэр спектроскопиясының тиімді болатын темірге бай метеориттерге шоғырландырды. 1990 жылы Кнудсен Венгрияда өткен "Марстың экологиялық моделі" атты семинарға қатысты. Бір күні семинардың таңғы асылында ол екі бейтаныс адаммен Марсты зерттеудің маңыздылығы туралы ынталы әңгіме бастады. Кейін олардың ЕКА-ның Күн жүйесін зерттеу жобасының ғалымы және жетекшісі Агустин Чикарро және ЕКА-ның орбиталық зондтарының бас дизайнері Джордж Скоун екені белгілі болды. Екеуі де Кнудсеннің сөздеріне риза болды және оны Еуропалық Марс зондының ғылыми тобына қосылуға шақырды. Осы кездесулердің бірінде JPL-ден екі адам Кнудсеннің Мёссбауэр спектроскопиясы туралы айтқанын естіді. Одан кейін олар оны JPL-ге шақырып, болашақ Марс миссиясында Мёссбауэр спектроскопиясын қолдану туралы пікір алмасты. Калифорниядағы конференцияда Кнудсен баяндамасының соңғы бес минутының 45 секундында Викинг қондырғыларында жүргізілген магниттік эксперименттің жалғасы ретінде, азаятын магниттік өріс күшіне ие магниттер массивін пайдалану идеясын ұсынды. Бұл идея конференция қатысушыларын қызықтырды және олар Кнудсеннен мұндай экспериментті жүзеге асыру үшін кіммен байланысу керектігін сұрады. Кнудсен Викинг миссиясының "Магниттік қасиеттер эксперименті" бойынша бас зерттеушісі болған Роберт Б. Харгрейвсті атады. Кнудсеннің арқасында магнит массиві экспериментін дамыту құқығы Копенгаген университетіне берілді. 1993 жылы Кнудсен НАСА-ның Марс тобының құрамына кірді, одан кейін Лизе Вистисен және Мортен Бо Мадсенмен бірге Данияның Марс тобын құрды. Кнудсен 1996 жылы Марс Pathfinder миссиясындағы Данияның магниттік экспериментін әзірлеуге қатысты, ол Марс шаңының магниттік қасиеттерін зерттеуге бағытталған.

He was originally educated as a school teacher, but in 1962 got his degree in physics and mathematics from the University of Copenhagen. Immediately after his degree, Knudsen received a job invitation to MIT where he spent the next two years as a guest teacher. During 1966 1967 he taught physics at Middle East Technical University in Ankara Turkey. From 1970 to 1973, he worked for UNESCO as a teacher of mathematics in Turkey and later in Brazil. In Universidade de Brasília Knudsen worked with Mössbauer spectroscopy. There in Brazil Knudsen got a direct opportunity to compare the color of Mars in the night sky with the color of the local terrain. It made him wonder if there were common reasons for the near matched color. After Knudsen returned to Denmark, he concentrated his studies on meteorites, especially iron rich meteorites where Mössbauer spectroscopy is especially effective. In 1990 Knudsen participated in a workshop called "The Environmental Model of Mars" in Hungary. One morning Knudsen had sat down at the morning table at the workshop and started an enthusiastic conversation about why Mars exploration is especially important with two people unknown to him; it turned out that they were Agustin Chicarro, who was ESA's Solar System Research Project Scientist and leading and George Scoon, the chief designer of ESA's orbiter probes. Both were thrilled about Knudsen's rhetoric and invited him to join a science team for a European probe to Mars. In one of these meetings, two people from JPL heard Knudsen talk about Mössbauer spectroscopy. Shortly after, they invited him to JPL to talk about Mössbauer spectroscopy in a future Mars mission. At that conference in California, Knudsen used the last five minutes and 45 seconds of his talk to present the idea of using an array of magnets with decreasing field strength as a sort of continuation on the magnetic experiment carried out on the Viking lander missions. This idea intrigued the conference and Knudsen was asked whom they should talk to implement such an experiment: Knudsen said that he would call Robert B. Hargraves, who had been Principal Investigator in the "Magnetic Properties Experiment" on the Viking mission. Thanks to Knudsen the development, of the magnet array experiment was granted to the University of Copenhagen. In 1993, Knudsen became part of NASA's Mars team and shortly thereafter Knudsen established the Danish Mars Group together with Lise Vistisen and Morten Bo Madsen. Knudsen had a part in the development of the Danish magnet experiment carried on the Mars Pathfinder mission in 1996 which was meant to examine the magnetic properties of the Martian dust.