Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Джек Висдом (1953 жылы туған) – Массачусетс технология институтының планеталық ғылымдар профессоры. Ол 1976 жылы Райс университетінен B.S., ал 1981 жылы Калифорния технология институтынан Ph.D. дәрежесін алған. Оның ғылыми зерттеулерінің негізгі бағыты – Күн жүйесінің динамикасы. Висдом Күн жүйесіндегі хаосты зерттеуде алғашқылардың бірі болды. Оның 1981 жылғы диссертациясы алғаш рет астероид белдеуіндегі Кирквуд саңылауларының пайда болуының теориялық себебін көрсетті. Оның жұмысы Гиперионның хаотикалық айналуын, Плутонның орбиталық эволюциясындағы хаосты және Марстың хаотикалық еңістігін анықтады, бұл Марстың өткен климатына маңызды әсер етеді. Коллегасы Джеральд Суссманмен бірге арнайы құрылған компьютерді пайдалана отырып жасалған жұмыс, Күн жүйесінің шамамен төрт миллион жылдық уақыт аралығында хаотикалық екенін көрсетті, бұл Жақ Ласкардың нәтижелерін растады. Бұл зерттеу «планеталардың сағат механизмімен қозғалатындығы туралы ұзақ жылдар бойы сақталған көзқарасты жоққа шығарды» және Энцеладтың құбылмалы жылуы мен динамикасын анықтады. Сонымен қатар, Висдомға «қазіргі кездегі Күн жүйесі динамикасын интеграциялаудың барлық схемаларының негізін құрайтын» көптеген талдау және сандық әдістерді әзірлегені үшін құрмет көрсетіледі. Ол «ғарыш-уақыт жүзуі» деп аталатын жаңа геометриялық фазалық эффектіге назар аударды, бірақ бұл эффекттің практикалық пайдасы бар ма, әлде оны салыстырмалылық гравитациялық теорияларды тексеру үшін пайдалануға бола ма, әлі белгісіз.
Jack Wisdom (born 1953) is a Professor of Planetary Sciences at the Massachusetts Institute of Technology. He received his B. S. from Rice University in 1976 and his Ph. D. from California Institute of Technology in 1981. His research interests are the dynamics of the Solar System. Wisdom pioneered the study of chaos in the solar system. His 1981 dissertation demonstrated for the first time the theoretical reason for the clearing of the Kirkwood gaps in the asteroid belt. His work has also brought to light the chaotic rotation of Hyperion, chaos in the orbital evolution of Pluto, and the chaotic obliquity of Mars which has important implications for the past Martian climate. Work with colleague Gerald Sussman using a specially built computer demonstrated that the solar system as a whole is chaotic on a timescale of about four million years, confirming results from Jacques Laskar. This work was responsible for "shattering the long held view of the clockwork motion of the planets." and the tidal heating and dynamics of Enceladus. In addition, Wisdom is credited with developing "numerous analytical and numerical techniques" that are fundamental to modern celestial mechanics, which "now forms the core of nearly every solar system dynamics integration scheme in use today." on a new geometric phase effect which Wisdom calls "spacetime swimming" has attracted considerable attention, although it is not yet clear whether this effect has practical utility or even can be used to devise new tests of relativistic gravitation theories.