Күлімдес бүркіт (Herpetotheres cachinnans) туралы мәліметтер
Laughing falcon
Күліп тұратын бүркіт (Herpetotheres cachinnans) – Орталық және Оңтүстік Америкада кездесетін жыртқыш құс. 1758 ж. Карл Линней сипаттаған, фалькондар тұқымдасының өкілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Күлкілі сойқа (Herpetotheres cachinnans) – Falconidae тұқымдасына жататын, Herpetotherinae кіші тұқымдасының орташа өлшемді жыртқыш құсы. Ол Мексикадан бастап Орталық Америка арқылы және Чили мен Уругвай елдерін қоспағанда, Оңтүстік Американың барлық құрлықтағы елдерінде таралған.
The laughing falcon (Herpetotheres cachinnans) is a medium sized bird of prey in subfamily Herpetotherinae of family Falconidae, the falcons and caracaras. It is found from Mexico south through Central America and in every mainland South American country except Chile and Uruguay.
Таксономия және жүйелеу
Күлкілі сойқанды 1758 жылы швед натуралисі Карл Линней өзінің "Systema Naturae" кітабының оныншы басылымында ресми түрде сипаттады. Ол оны соқырлар мен бүркіттермен бірге Falco туысына қосты және Falco cachinnans деген екі атауды берді. Линней есебін өзінің студенті Даниэль Роландерден алған ақпаратқа негіздеді, ол Оң Америкадағы Суринамның голланд колониясын зерттеген болатын. Қазір күлкілі сойқан 1817 жылы француз орнитологы Луи Вьейо енгізген Herpetotheres туысының жалғыз түрі болып табылады. 2015 жылы Жером Фукс және оның әріптестері жүргізген молекулалық филогенетикалық зерттеу күлкілі сойқанның Micrastur туысындағы орман соқырларымен туыс екенін көрсетті. Басты таксономиялық жүйелер күлкілі сойқанды орман соқырларымен бірге Herpetotherinae қосалқы туысына жатқызады. Алдында ол "нағыз" соқырлармен бірге Falconinae қосалқы туысына жатқызылған еді. Күлкілі сойқанның туыс атауы Herpetotheres оның таңдаған тағамымен байланысты; бұл латыншаланған ежелгі грек тілінен алынған, [h]ерпетон (ἑρπετόν, "жылқы") + therizein (θερίζειν, "қию") сөздерінен құралған. Оның ағылшынша атауы оның дауысының күштілігінен, ал түрлік атауы cachinnans латын тілінде "қатты күлу" немесе "құмарлықпен күлу" деген мағынаны білдіреді.
The laughing falcon was formally described in 1758 by the Swedish naturalist Carl Linnaeus in the tenth edition of his Systema Naturae. He placed it with the falcons and eagles in the genus Falco and coined the binomial name Falco cachinnans. Linnaeus based his account on information from one of his students, Daniel Rolander, who had visited the Dutch colony of Surinam in South America. The laughing falcon is now the only species placed in the genus Herpetotheres that was introduced in 1817 by the French ornithologist Louis Vieillot. A 2015 molecular phylogenetic study by Jérôme Fuchs and collaborators found that the laughing falcon was sister to the forest falcons in the genus Micrastur. Major taxonomic systems place the laughing falcon in the subfamily Herpetotherinae with the forest falcons. Earlier it had been placed in the subfamily Falconinae with the "true" falcons. The laughing falcon's generic name Herpetotheres refers to its preferred food; it is Latinized Ancient Greek, derived from [h]erpeton (ἑρπετόν, "reptile") + therizein (θερίζειν, "to mow down"). Its English name comes from its loud voice, as does the specific epithet cachinnans, Latin for "laughing aloud" or "laughing immoderately".
Сипаттама
Күліп тұрған сойқы ұзын. Әйелдер еркектерге қарағанда сәл ірілеу және салмағы айтарлықтай көп. Атаулы түрдің еркектерінің салмағы ал эми әйелдерінің салмағы H. c. fulvescens түршесінен сәл жеңіл. Күліп тұрған сойқының екі жынысы да бірдей түсті. Атаулы түрдің ересектерінің кеудесі кремі түсті ақ болады, бірақ оның түсі жекелеген құстарда, маусымға қарай және қауырсындарының тозуына байланысты өзгеріп тұрады. Олардың мойнына тар жағасы бар қара қоңыр бет "маскасы" бар. Басының үстіңгі жағында қара түсті қауырсын тамырлары жіңішке жолақтар түрінде көрінеді, ал басының артқы бөлігінде шағын, бұталы шошасы болады. Қанаттары мен арқасы қара қоңыр. Құйрығы да қара қоңыр, төрт немесе бес ақ жолақтары бар, бірақ кейбір құстарда ақ дақтар кездеседі. Үстіңгі құйрық қауырсындары ақшылдан қаймақ түсқа дейін болады. Қанаттарының асты ақшыл, кейде қанат астындағы қауырсындарында қараңғы дақтар болады, ал ұшу қауырсындарының түбі қызыл қоңыр, ал жолақтары қараңғырақ. Көздері қара қоңыр немесе жаңғақты түсті, тұмсығы қара, ал тұмсық үсті бөлігі сарыдан қызғылт сарыға дейін, ал аяқтары көбінесе күлгіш сары болады. Халық арасында бұл түрдің жаңбырды болжауға қабілетті деген әңгімелер бар.
The laughing falcon is long Females are slightly larger than males and significantly heavier. Males of the nominate subspecies weigh and females Subspecies H. c. fulvescens is slightly smaller than the nominate. The sexes of the laughing falcon have the same plumage. Adults of the nominate subspecies have creamy white underparts that vary somewhat among individuals, seasonally, and with feather wear. They have a broad dusky black face "mask" that continues around the neck as a narrow collar. Their crown has dusky black feather shafts that show as narrow streaks, and the rear of the crown has a small bushy crest. Their wings and back are dusky black. Their tail is also dusky black, with four or five white bands, though some individuals have white spots instead. The uppertail coverts are pale buff to cream. The underside of their wing is pale buff, sometimes with some dusky spotting on the underwing coverts, and the flight feathers have cinnamon rufous bases and darker bars. Their iris is dark brown or hazel, their bill is black with a pale yellow to orange yellow cere, and their feet are usually dull yellow. Some folklore says that the species is capable of predicting rain.
Мәртебе
IUCN күлкілі сойқанының қауіп деңгейін ең төменгі деңгейге бағалады. Оның таралу ареалы өте кең, ересек жекелерінің саны кем дегенде жарты миллионға жетеді деп есептеледі, бірақ олардың саны азайып бара жатыр деген болжам бар. Қазіргі уақытта тікелей қауіп-қатерлер анықталған жоқ. "Бұзылған орманды жерлерде, табиғи орманды жерлерге қарағанда, популяциясы көп болады".
The IUCN has assessed the laughing falcon as being of Least Concern. It has an extremely large range and an estimated population of at least a half million mature individuals, though the latter is believed to be decreasing. No immediate threats have been identified. "Populations are larger in disturbed forests than they [are] in primary forest."