Кіріспе

Грехам аралы (Graham Bank немесе Graham Shoal; ; ) – Сицилия аралының оңтүстігінде орналасқан Жерорта теңізіндегі су асты жанартауы. Ол бірнеше рет вулкандық әрекетінің нәтижесінде Жерорта теңізінің бетінен көтеріліп, кейін толқындармен жуылып кеткен. Б.з.д. 300 жылдан бері осы цикл төрт рет қайталанды. Аралдың ең жоғарғы нүктесі қазір теңіз деңгейінен 6 метр төменде жатыр. Аралдың соңғы "көрінуі" 1831 жылдың шілдесінде болды, бірақ 1832 жылдың қаңтарына қарай, теңіз деңгейінен жоғары көтерілген бөлігі жел мен Жерорта теңізінің толқындарымен толығымен жуылып кетті. 1831 жылғы аралға алғаш рет 17 шілдеде Сицилия кеден қызметкері Микеле Фиорини келді және жаңадан пайда болған аралды Екі Сицилия Корольдігі үшін иелену мақсатында елік отырғызды. 1831 жылдың 2 тамызында Корольдік Әскери-теңіз күштерінің бірінші дәрежелі кемесі «Сент-Винсенттің» капитаны Хамфри Флеминг Сенхаус аралды Адмиралтействоның бірінші лорды, сэр Джеймс Грэмнің құрметіне атап, оны Ұлыбританияның иелігі деп жариялады. 1831 жылы, аралдың өмір сүрген қысқа алты ай ішінде, оның егемендігіне қатысты төрт тарапты дау туды, ол 1832 жылдың басында арал қайтадан толқындар астында қалғанда шешілмей қалды. Арал Сицилияның оңтүстігіндегі су асты жанартауы Empedocles-тің бөлігі болып табылады, ол Campi Flegrei del Mar di Sicilia деп аталатын су асты жанартауларының бірі. Теңіз тауларының атқылаулары нәтижесінде ол бірнеше рет теңіз деңгейінен жоғары көтерілген, бірақ кейін эрозияға ұшырап су астында қалды. 1831 жылы оның қысқа ғұмырында француз геологы Констант Превост суретшімен бірге шілде айында оны куәландырды; ол оны шілдеде пайда болғандығы үшін Île Julia деп атады және бұл туралы Bulletin de la Société Géologique de France басылымында жариялады. 17 ғасырдан бері бірнеше атқылаулар тіркелген. Арал Сицилия мен Тунис арасындағы Жерорта теңізінде орналасқан, Сіцилия теңізінің Флегрей даласы (Campi Flegrei del Mar di Sicilia) деп аталатын жанартаулы аймақта жатыр. Бұл аймақта көптеген су асты жанартаулары (теңіз таулары), сондай-ақ Пантеллерия сияқты жанартау аралдары бар.

1831 жылғы атылу және егемендікке қарсы талаптар

Грехам аралы арал ретінде соңғы рет 1831 жылдың шілде айында пайда болды. Жоғары сейсмикалық белсенділік және/немесе жанартаулық атқыштар туралы алғашқы хабарлар 1831 жылдың 28 маусымынан 10 шілдесіне дейінгі кезеңде түсті. Бұл хабарлар жақын орналасқан Сьякка қаласынан келді. Екі тарап та аралды Жерорта теңізі сауда жолындағы тиімді орны үшін (Англия мен Францияға қарайтын) және Испания мен Италияға жақындығы үшін иеленгісі келді.

Дипломатиялық даулар

1831 жылдың тамызында жанартау теңіз деңгейінен жоғары көтерілді. Бұл жер, әлі де бірнеше тас ғана болса да, Патшалық флотқа Жерорта теңізіндегі кемелер қозғалысын бақылау үшін өте ыңғайлы база болып көрінді, себебі ол Мальта аралынан гөрі Еуропа құрлығына жақын еді. Дегенмен, бұл жоспарлардың ешқайсысы іске аспады, өйткені арал көп ұзамай қайтадан суға батып кетті. 1831 жылдың 17 желтоқсанына дейін шенеуніктер оның қалдықтарын таба алмады. Осы тау сондай динамикалық түрде пайда болғанмен, сол сияқты тез жоғалып, туындаған дауды реттеді.

Соңғы сейсмикалық белсенділік

1863 жылдан кейін жанартау көптеген онжылдықтар бойы жатты, оның шыңы теңіз деңгейінен сәл төмен болды. 2000 жылы Грэм аралы маңындағы сейсмикалық белсенділіктің қайта жандануы вулканологтарды жаңа ұстаманың алдында тұрғанымызды болжауға итерді, және тау астындағы массив қайтадан аралға айналуы мүмкін. 2002 жылдың қараша айында Римдегі Геофизика және вулканология институты ұсақ сейсмикалық белсенділік пен газ шығаруды тіркеді.

2000 жыл Италияның егемендігі туралы талап жазылған сицилиялық тақташа

Егемендік дауларының жаңаруын алдын алу үшін 2000 жылдың қараша айында итальяндық су астында жүзушілер жанартаудың беті қайтадан көтерілуі күтілген жеріне сицилиялық туды орналастырды.

Ғылыми зерттеу

Көптеген ғалымдар кенеттен пайда болған геологиялық құбылысты байқап, зерттеді. Немістердің арасында Хоффман, Шульц және Филиппи болды. Ағылшындардың арасында Эдвард Дэви мен Уоррингтон Уилкинсон Смит болды. Француздардың арасында Констант Превост болды. Итальяндықтардың арасында Скина Доменико (1765–1837) болды, ол өзінің байқауларын "Effeméridi Sicilians" (1832, 2-том) журналында, ал Карло Джеммелларо (1787–1866), Катания университетінің геология және минералогия кафедрасының профессоры, "Катанияның Джиоения академиясының еңбектері" (1831, 8-том) жинағында жариялады. Кейбіреулер Грэхамдағы кішкентай қозғалыс себепкер болды деп санайды. 1831 жылғы түс өзгерісіне не себеп болды дегеніне қарамастан, бұл оқиға АҚШ тарихында маңызды орынға ие, себебі Вирджиния штатының Саутгемптон округінде құл болған Нат Тернер көкшіл жасыл күннің өзіне берілген құдайлық белгі деп сеніп, құлдардың көтерілісін бастады. Көтеріліс 200-ден астам адамның қазасына әкеліп соқты және оңтүстік штаттарда құлдардың бостандықтарын одан әрі шектейтін жаңа заңдар қабылдануына себеп болды, соның ішінде олардың білім алуына тыйым салу және діни бостандықтарын шектеу де болды.

Құмшайыр таңбалары мен өнер монеталары

Бірнеше жыл бойы Күншашар маркалары мен көркем монеталар Poste Isola Ferdinandea сияқты ойдан шығарылған аттармен шығарылды. 2000 жылы сицилиялық суретші бір жағында бұрынғы аралдың суреті, екінші жағында Елизавета II-нің бюсті бейнеленген ресми емес бір теңге соқты. Монетаның авторы Дэвид Маннуччи газеттен "көрінетін аралдың бар екенін" білгеннен кейін оны жасауға шабыттанды. Ол мыстан жасалған монетадан басқа, күмістен, "қорғаныш эмальмен" жабылған мыстан және күмістен жасалған монеталарды да соқты. Бұл итальяндық монета бұрынғы аралдың итальянша аталуымен сәйкес келеді, бірақ көркем монетада "Елизавета II Д. Г. Р." бюсті де бейнеленген және британдық номиналы бар.

Танымал мәдениетте

Оның пайда болуы кезінде Сэр Уолтер Скотт оны барып көрді, және ол Джеймс Фенимор Купердің "Кретер" немесе "Вулкан шыңы", Александр Дюманың "Сперонара", Жюль Верннің "Капитан Антифер" және "Канцлердің аман қалғандары", сондай-ақ Терри Пратчеттің "Джинго" романдарына шабыт берді. Арал британдық контент жасаушы Том Скотт жүргізген "Citation Needed" атты ойын-сауық шоуының бір бөлігі болды.