Кіріспе

Шевен үйі (англ. Chevening House) – Англияның Кент графтығындағы Шевенинг шаруашылық округінде орналасқан үлкен ауылдық үй. 1617 және 1630 жылдар аралығында, әйгілі Иниго Джонс жобалаған және 1717 жылдан кейін кеңейтілген бұл үй I санаттағы архитектуралық ескерткіш. Айналасындағы бақтар, демалыс алаңдары және саябақ II санатқа* жатады. Бұрын Станхоуп графының негізгі резиденциясы болған үй мен жер Шевенинг мүлігінің трастының қаражатында ұсталады және 1959 жылғы «Шевенинг мүлігі туралы» заңға (1987 жылы өзгертілген) сәйкес, премьер-министр тағайындаған, Министрлер кабинетінің мүшесі немесе король Георг VI-ның ұрпағы болып табылатын адам үшін жабдықталған елдік резиденция ретінде пайдаланылады. Тағайындалған адам резиденцияда болған кезде жеке шығындарын өзі төлейді, ал мемлекеттік органдар мүлікте ресми істерді ұйымдастырып, жүзеге асырады. Шевенинг үйі ресми резиденция емес, бірақ дәстүрлі түрде Сыртқы істер министрі пайдаланады.

Тарих

Бұл жерде кем дегенде 1199 жылдан бері үй болған, ал егістік бастапқыда Отфорд архиепископтық иелігінің бір бөлігін құраған. Қазіргі 15 бөлмелі үй – үш қабатты, симметриялық қызыл кірпіштен тұрғызылған, Иниго Джонс салған, Солтүстік Даунс етегіндегі кең саябақта орналасқан. Оңтүстікке қарай созылған бақ, адам жасаған көлді қоршап тұр. 1717 жылдан бастап үйді Томас Форт симметриялық қанаттармен кеңейтті, ол шебер ағаш ұстасы және Хэмптон Кортта Кристофер Реннің басшылығымен жұмыс істеген патшалық кеңсе қызметкері болған. 18-шы ғасырдың соңында 3-ші граф Стэнхоп үйді қайта жаңғыртты, ал 1970-ші жылдары Chevening Estate сенімділер кеңесінің Дональд Инсалл Ассошиэйтс компаниясы оны толыққанды жаңартты. 250 жыл бойы, 1717 жылдан 1967 жылға дейін, үй Честерфилд графтарының негізгі резиденциясы болды, Стэнхоп графтары – бұл әулеттің екінші тармағы (соңғысы). Джеймс Стэнхоп, 1-ші граф Стэнхоп, Марлборо қол астындағы генерал және 1721 жылы қайтыс болғанға дейін король Георг I-нің бас министрі болған виг саясаткері. Ол неке арқылы Ұлы Уильям Питттің туысы болды. Филипп Стэнхоп, 2-ші граф Стэнхоп, 4-ші граф Честерфилдтің шәкірті болды және Ағарту дәуірінде ғылымның белгілі меценаты атанды. Чарльз Стэнхоп, 3-ші граф Стэнхоп, Уильям Питттің бірінші туысы және інісі-заң, жас өнертапқыш болды. Оның басты жетістіктері баспа, механикалық калькулятор жасау, бумен жүретін кемелер, оптика, музыкалық нотация және ғимараттарды өрттен қорғау сияқты алуан түрлі салаларда болды, бірақ сол кезде және кейіннен оның эксцентриктігі мен саяси радикализмімен байланысты "Citizen Stanhope" репутациясы осы жетістіктерін көлеңкеге түсірді. Леди Хестер Стэнхоп – саяхатшы, жазушы және ертедегі археолог. Оның жартылай інісі Филипп Генри Стэнхоп, 4-ші граф Стэнхоп, талантты әуесқой саябақшы және сәулетші, сондай-ақ Каспар Хаузердің заңды қамқоршысы болды. Филипп Стэнхоп, 5-ші граф Стэнхоп, Ұлттық портрет галереясы мен Тарихи құжаттар комиссиясын құрудың бастамашысы болды. Виконт Махон атымен жазған ол 19-ғасырдың белгілі тарихшысы болды және Оксфордта Стенхоп эссе сыйлығын орнатып, дамытты. Артур Стэнхоп, 6-шы граф Стэнхоп, мұрагерлікке дейін консерваторлық партиядан депутат болды және 1878 жылдан 1903 жылға дейін Бірінші шіркеулік мүлік комиссары қызметін атқарды. Оның екі інісі де саясатта мансап құрды. Эдвард Стенхоп (консерватор) – реформатор, соғыс жөніндегі мемлекеттік хатшы (1887–1892), ал 1-ші лорд Уэрдейл (либерал) – Парламентаралық одақтың (1912–22) және Save the Children қорының президенті болды. Джеймс Стэнхоп, 7-ші граф Стэнхоп (сонымен қатар 13-ші граф Честерфилд), консерваторлық саясаткер, 1924 жылдан 1940 жылға дейін үнемі мемлекеттік қызметте болды, 1936 жылдан бастап Болдуин мен Чемберлен басшылығымен министрлік лауазымдарда қызмет етті. Ол Гринвичтегі Ұлттық теңіз мұражайын құрды. Балалары жоқ және Ұлы соғыста жалғыз інісі қаза тапқан соң, соңғы граф Стэнхоп Чевенингте екі жарым ғасыр бойы саяси спектрдегі саясаткерлерді және Корольдік қоғамның бес мүшесін тәрбиелеген отбасына еңселі ескерткіш жасауды қалады. Сондықтан ол 1959 жылғы Chevening Estate заң жобасын жасады, бұл заң оның қайтыс болғаннан кейін мүлік бөлінбей, қоғамдық өмірде жеке үй ретінде маңызды рөл атқара беруін қамтамасыз етеді. Мүліктің меншік құқығы сенімділер кеңесіне беріледі, олар премьер-министр таңдаған лайықты білікті тұлға үшін жиһаздалған елдік резиденция ретінде сақтайды. Таңдалған тұлға жеке резиденция ретінде тұруға құқылы болады және жеке өмір сүру шығындарын өзі төлейді. Сенімділер кеңесі мүлікті және иемділікті өздері басқару арқылы ұстайды, үкіметтен ешқандай грант алмайды. Заң партияаралық қолдаумен қабылданды және 1987 жылғы Chevening Estate заңымен толықтырылды, ол осы күнге дейін мүлікті реттейді. Заңның алғашқы бенефициары 1967 жылы қайтыс болған 7-ші граф болды, содан кейін сенімділер кеңесі үйді, бақтар мен саябақтарды қалпына келтірудің ірі бағдарламасын іске қосты, ол ішінара оның қоржынынан, ішінара мүлкін өздері басқару арқылы қаржыландырылды. 1974 жылы Уэльс ханзадасы Чарльз мүлікте тұру мүмкіндігін қабылдады. Оның өмірбаянының авторы Джонатан Димблбидің айтуынша (принц Чарльз оған жарияланбаған патша күнделіктері мен отбасы хат-хабарларына қол жеткізуді ұйымдастырды), ол сол кезде Хонмен неке құру туралы ойланып жүрген. Аманда Кнатчбулл, оның үлкен ағасының немересі, Бирманың 1-ші графы Маунтбеттен: "1974 жылы, Маунтбеттенмен осы тақырыпта хат алысқаннан кейін, принц Аманданың анасымен (және оның құс анасы) Леди Браборнмен неке мәселесін көтерді. Ол жанашырлық танытты, бірақ қызының он жетіге толмағандықтан бұл мәселені талқылауды кейінге қалдыруға кеңес берді." Аманданың әкесінің әпкесі Леди Эйлин Браун болды, ол 6-шы маркиз Слигоның баласы болды, оның некесі граф Стэнхоптың соңғы ұрпағымен нәтижесіз аяқталды, нәтижесінде Чевенинг заң бойынша Ұлыбритания патшалық отбасының мүшесі үшін әлеуетті үй ретінде белгіленді. Егер Аманда неке арқылы Уэльс ханшайымы болса, принцтің Чевенингті қабылдауы отбасылық жағдайды түсіндіруі мүмкін еді. Бірақ бұлай болған жоқ, бірақ принц үйге бірнеше рет келді. 1978 жылғы 24 сәуірдегі жеке хатшысы, сэр Дэвид Чекеттске жолданған хатында принц Чарльз былай деп жазды: "Мен Чевенингтің құрылымында, әсіресе қаржылық тұрғыдан, бірнеше артықшылықтар бар екенін білемін, бірақ аяныштысы, олардың жалғыз артықшылықтар екеніне көз жеткізіп отырмын." 1980 жылдың маусымында принц Чарльз премьер-министр Маргарет Тэтчерге Чевенингте тұрудан бас тартты (оны бірде-бір рет баспаған). Бірнеше аптадан кейін ол Глостерширдегі Хайгровті сатып алды. Сол кезде, Димблбидің сөзіне сүйенсек, Аманда Кнатчбулл, оның жақын туыстарының бірнешесі жақында қаза тапқан, принцтің неке ұсынысын қабылдамады және ол незай Lady Diana Spencer-мен танысуды бастады.

Қазіргі қолданылуы

Шевенинг актісіне сәйкес, премьер-министр үйді жеке тұрғын ретінде пайдалануға болатын адамды тағайындау міндетіне ие. Бұл адам премьер-министр, Кабинет мүшесі, король Георг VI-ның тікелей ұрпағы немесе осындай ұрпақтың жұбайы, жесірі немесе күйеуі болуы мүмкін. Егер басқалардың ешқайсысы үйді талап етпесе, Chevening-те қалған мүдделері Канаданың жоғарғы комиссары, АҚШ елшісі және Ұлттық трастқа тиесілі. Әдеттегідей, Сыртқы істер министрі тағайындалады. "Chevening" атты бір эпизод, ішінара Chevening үйінің және оның қарсысындағы Сент-Ботольф шіркеуінің аумағында түсірілген. Кейде Шевенинг Джейн Остинге "Гордость и предубеждение" романындағы Розингс Парк суретін жасауда үлгі болған деген болжам бар. Бірақ, романист пен Шевенингті байланыстыратын жалғыз белгілі факт – оның екінші туысы және адвокат Фрэнсис Остиннің немересі Джон Остин, Севеноакстағы Қызыл үйден 1813 жылы Чевенингтің пасторы болды. Роман сол қаңтарда жарық көрді, алайда ол 1796 жылдың қазан айынан 1797 жылдың тамызына дейін жазылған. Джон Халперин сондай-ақ, Джейн Остиннің әкесінің туысы Фрэнсис Остин 18 ғасырдың соңғы үштен бірінде Шевенинг иелерінің адвокаты болғанын, Фрэнсис Остин аймақта мүлікке ие болғанын және Джейн Остин 1792 мен 1796 жылдар аралығында Кенттегі туыстарына бірнеше рет барып келгенін айтады.

Шевенинг стипендиялық бағдарламасы

Chevening Scholarship – Ұлыбритания үкіметінің 1983 жылы жаһандық лидерлерді дамыту мақсатында құрылған халықаралық марапаттау схемасы. Бағдарлама атын үйден алғанмен, марапаттарды Сыртқы істер, Достастық және даму кеңсесінің тапсыруымен Chevening хатшылығы басқарады. Хатшылық Лондондағы Woburn House-та орналасқан және Достастық университеттері қауымдастығының бөлігі болып табылады.