Кіріспе

Гидрографиялық және теңіздік геоақпараттық деректерді ұсынумен айналысатын Ұлыбританияның мемлекеттік агенттігі – Ұлыбритания Гидрографиялық Кеңсесі (UKHO). UKHO – әлемдегі теңізшілер мен теңіз ұйымдарына гидрографиялық және теңіздік геоақпараттық деректерді ұсынуға жауапты Ұлыбритания агенттігі. UKHO Қорғаныс министрлігінің коммерциялық қоры болып табылады және 900-ге жуық қызметкері бар Таунтон, Сомерсет қаласында орналасқан. UKHO Корольдік Әскери-теңіз күштеріне және басқа да қорғаныс клиенттеріне операциялық қолдау көрсетуге жауапты. Қорғаныс және коммерциялық теңіз тасымалы саласын қамтамасыз ету арқылы, олар теңіздегі адам өмірінің қауіпсіздігін (SOLAS) қамтамасыз етуге, теңіз ортасын қорғауға және жаһандық сауданың тиімділігін арттыруға көмектеседі. UKHO сонымен қатар Әмірлік кестелерін шығарады, халықаралық саудамен айналысатын кемелер үшін SOLAS талаптарына сәйкес кестелер, басылымдар және цифрлық қызметтер ұсынады.

Құрылысы және алғашқы жұмыс

Адмиралтействоның алғашқы гидрографы Александр Далримпл болды, ол 1795 жылы король Георг III-нің бұйрығымен тағайындалды, сондай-ақ қолданыстағы карталар біріктіріліп, тізімделді. Далримплдің гидрограф ретінде Адмиралтействоға жариялаған алғашқы картасы (Бретаньдегі Квиберон шығанағы) 1800 жылға дейін жарық көрген жоқ. Ол сонымен қатар теңізшілерге арналған нұсқаулықтар мен хабарламалар да шығарды. 1808 жылы Далримпл қайтыс болғаннан кейін капитан Томас Хёрд оның орнын басты, оның басшылығымен 1821 жылы халыққа карталар сатуға рұқсат берілді. 1819 жылы капитан Хёрд Даниямен өзара қызығушылық тақырыптарын қамтитын карталар мен басылымдарды алмасу туралы екіжақты келісім жасады. Бұл британдықтар мен кез келген шетелдік гидрографиялық кеңсе арасындағы ақпарат алмасудың алғашқы ресми келісімі деп есептеледі. Хёрд Корольдік теңіз күштерінің гидрографиялық зерттеушілерінің мамандығын дамытты. Контр-адмирал сэр У. Эдвард Пэрри 1823 жылы Солтүстік-Батыс жолын табуға жасаған екінші экспедициясынан кейін гидрограф болып тағайындалды. 1825 жылы Гидрографиялық кеңсе 736 карта мен жағалаудың суреттерін сатуға ұсынды.

Барлау жұмыстары

1828 жылы капитан Пэрри мен Корольдік қоғам Франция мен Испанияның гидрографтарымен бірлесіп, Оңтүстік Атлантикаға ғылыми сапар ұйымдастырды. 1829 жылы 55 жасында контр-адмирал сэр Фрэнсис Бофорт гидрограф болды. Гидрограф қызметін атқаратын кезінде ол осы атпен белгілі шкаланы жасады, 1833 жылы ресми толқын кестелерін енгізді және түрлі зерттеулер мен экспедицияларды бастады. Олардың бірнешеуі 1826 жылы Отты жер мен Патагонияға жасалды. 1831 жылы капитан Бофорт капитан Фицройға Оңтүстік Америкаға саяхаттауы үшін Чарльз Дарвинге тапқанын хабарлады. Оңтүстік Америкада ауқымды зерттеулер жүргізгеннен кейін ол 1836 жылы Жаңа Зеландия мен Австралия арқылы Корнуоллдың Фалмут қаласына оралды. Бофорт 1855 жылы зейнеткерлікке шыққан кезде, карта каталогында 1981 карта тіркелген еді және олардың 64 000 данасы Корольдік теңіз күштеріне таратылды. 1870 жылдары Корольдік теңіз зерттеу қызметі көптеген жаңалықтар ашқан, океанографияның негізін қалаған ғылыми экспедиция – «Челленджер» экспедициясын қолдады. Әлемді айнала саяхат еткен кезде 492 тереңдік өлшемі, 133 түпкі су сынамасы, 151 ашық су тралы және 263 су температурасының сериялық бақылаулары жүргізілді. «Челленджер» экипажы бұрынғы, кішкентай экспедицияларда жасалған бақылау әдісін пайдаланды. Теңіздің тереңдігін өлшеу үшін экипаж салмақ байланған арқанды теңіз түбіне жеткенше түсіретін. Арқан тереңдікті көрсететін тулармен 25 сағаттық интервалмен белгіленген. Осы себепті «Челленджерден» алынған тереңдік өлшемдері ең жақсы жағдайда 25 сағатқа (150 фут) немесе шамамен 46 метрге дейін дәлдікке ие болды. Алғашқы толыққанды океанографиялық экспедиция ретінде «Челленджер» экспедициясы академиялық және ғылыми-зерттеу саласын құрды. XIX ғасырдың соңында UKHO бірнеше халықаралық конференцияларға қатысты, соның ішінде халықаралық қолданыс үшін бастапқы меридианды анықтау мақсатында өткен Халықаралық меридиан конференциясы және гидрографиялық мәселелер бойынша тұрақты халықаралық комиссия құруға бағытталған басқа да конференциялар. Осы кезеңде Адмиралтейство кеңесінің гидрографтары: контр-адмирал Джон Вашингтон, контр-адмирал Джордж Генри Ричардс, капитан сэр Фредерик Дж.О. Эванс және контр-адмирал сэр Уильям Дж.Л. Уортон болды.

20 ғасыр

Контр-адмирал А. Мостин Филдтің Адмиралдық Кеңесінің гидрографы болған кезінде, Гидрографиялық кеңсе 1907 жылы Эрнест Шеклтон басқарған Британдық Антарктика экспедициясының «Нимрод» экспедициясына құрал-жабдықтар берді. 1912 жылы «Теңіздегі өмір қауіпсіздігі» (SOLAS) конвенциясы қабылданды, сондай-ақ мұз жағдайлары туралы хабарлау және болжам жасау жүйесі енгізілді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, контр-адмирал сэр Джон Ф. Пэрри Әскери-теңіз күштерінің гидрографы болғанда, Гидрографиялық кеңсе Корольдік Әскери-теңіз күштеріне қолдау көрсету үшін көптеген жаңа карталар мен өнімдер дайындады. Соғыстан кейін Лондонда Бірінші Халықаралық гидрографиялық конференция өтті. Оның нәтижесінде 1921 жылы Халықаралық гидрографиялық ұйым құрылды. 1930 жылдары мұхит және теңіз метеорологиялық деректерін жүйелі және тұрақты түрде жинау басталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, вице-адмирал сэр Джон А. Эджелл басшылығымен, 1941 жылдың маусым айында карта басып шығару Таунтон қаласындағы Крикбарроу үйіне көшірілді. Бұл – карта жасауға арналған алғашқы мақсатты құрылған фабрика болды және оны бас суретші, мырза Джоузи жобалаған. 1968 жылы жинақтау бөлімінің қызметкерлері Криклвудтан Таунтонға көшірілді, осылайша Гидрографиялық кеңсесінің негізгі бөлімдері біріктірілді. Александр Далримпл атымен аталатын, арнайы салынған кеңсе ашылды. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында контр-адмирал сэр Эдмунд Г. Ирвинг (1960–1966), контр-адмирал Джордж Стивен Ричи (1966–1971), контр-адмирал Джеффри П. Д. Холл (1971–1975) және контр-адмирал сэр Дэвид В. Хаслам (1975–1985) басшылығымен карталардың метрикалық жүйеге көшірілуі және компьютерлендірілуі басталды. Ғасырлар бойы деректер негізінен Корольдік Әскери-теңіз күштерінің қарапайым кемелері арқылы жиналды. 1953 жылы алғашқы мақсатты құрылған зерттеу кемесі суға түсірілді. 20 ғасырда эхолот және басқа да электрондық құралдарды пайдалану арқасында жиналған деректердің көлемі мен сапасы едәуір артты. Деректерді жинау технологиясы да жақсарды, 1977 жылы көп сәулелі зерттеу технологиясы алғаш рет коммерциялық мақсатта қолданылды; 1987 жылы Корнуолл, Маунт-Бей шығанайының алғашқы жақты сканерлеу сонарлық суреті жасалды. Бұл жұмысты «Гидрографиялық эскадрильяны» құрайтын «Булдог» класындағы зерттеу кемелері жалғастырып келеді. 1994 жылы Әскери-теңіз күштерінің гидрографы сондай-ақ UKHO бас директоры болды, бұл лауазымды контр-адмирал Найджел Р. Эссенхай (1994–1996) және контр-адмирал Джон П. Кларк (1996–2001) атқарды.

Жарияланымдар

UKHO гидрографиялық және геокеңістік деректерді жеткізу арқылы Корольдік теңіз күштеріне басты клиент ретінде қызмет көрсетуді жалғастыруда. UKHO өнімдері мен қызметтері сауда теңізшілеріне және демалыспен айналысатындарға коммерциялық бөлімшесі арқылы сатылады. Дәстүрлі қағаз теңіз карталары мен басылымдардан өзге, таңдауға бірнеше цифрлық өнімдер мен қызметтер қосылды. 1996 жылы UKHO электрондық карталар мен ақпараттық жүйелерге арналған ADMIRALTY Raster Chart Service растрлық навигациялық карта қызметін әзірледі. 2008 жылы ADMIRALTY Vector Chart Service, 15 750 толық векторлық электрондық навигациялық картаны (ENC) ұсынды. UKHO 200-ден астам теңіз басылымдарын шығарады, олар e Nautical Publications немесе Digital Publications жинағы түрінде қолжетімді. Ең танымал басылымдар: Кеме жүргізу нұсқаулары (Pilots), Кезендік кестелер, Радиосигналдар тізімі, Жарық және тұман сигналдары тізімі және Теңізші нұсқаулығы. UKHO сондай-ақ HM Nautical Almanac Office-тен шығарылатын астрономиялық басылымдарды ұсынады, оның ішінде The Nautical Almanac және The Astronomical Almanac сияқтылары бар. Бүгінде UKHO батиметрия, океанография, геодезия және деректер ғылымы салаларында сарапшылыққа ие. Ол Теңіз құқығының техникалық аспектілері бойынша кеңес береді, әсіресе теңіз шекаралары мен аумақтарына маманданған. Сондай-ақ, теңіз картографиясының негізгі дағдыларын дамытуға бағытталған картаграфиялық және ENC оқыту бағдарламаларын халықаралық деңгейде ұсынады. 2015 жылдан бері UKHO Cefas және NOC серіктестігімен Кемелдік теңіз экономикасы (CME) бағдарламасын іске асыруға қолдау көрсетуде, бұл бағдарлама шағын аралдық дамытушы мемлекеттерге (SIDS) теңіз экономикасын тұрақты дамытуға көмектеседі.

Адмиралтействоның жарық және тұман сигналдары тізімі

UKHO бүкіл әлемді қамтитын 12 томдық Жарықтар мен Тұман сигналдарының Адмиралтейство тізімін жариялайды. Ақпарат сондай-ақ цифрлық форматта да қолжетімді.

Деректерге қол жеткізу

UKHO – теңіздерді картографиялауға жауапты мемлекеттік департамент. Ол Қорғаныс министрлігінің құрамына кіреді және өнімдерді сату мен деректерді лицензиялау арқылы өзін-өзі қаржыландыруға мүмкіндік беретін сауда қоры ретінде жұмыс істейді. UKHO көптеген ақпаратты шетелдік үкіметтерден алады және оларға өзінің табысынан төленетін роялти жасайды. UKHO өнімнің қолданылуына қарай алты түрлі лицензия ұсынады. Ол көбінесе навигациялық емес, коммерциялық емес немесе төмен құнды мақсаттар үшін тегін пайдалануға рұқсат береді (лицензиялардың 80% астамы), бірақ егер лицензия коммерциялық өнімде пайдалану үшін болса, лицензиялық төлем қажет. UKHO Ақпараттық әділ саудагерлер схемасына мүше және қоғамдық міндетінің аясында жиналған, үшінші тараптың зияткерлік меншік құқықтарын қамтымайтын деректерді қайта пайдалануға қолжетімді етеді. 2011 жылғы сәуірдегі Ақпараттық әділ саудагерлер схемасының UKHO жөніндегі баяндамасында UKHO деректері мемлекеттік меншіктегі деректерді еркін қолжетімді ету мақсатымен Public Data Corporation-ға қосылмайтыны айтылады, бірақ "UKHO коммерциялық емес немесе төмен құнды пайдалану үшін тегін навигациялық лицензия енгізуді қарастыруы керек" деп ұсынылады, бұл навигациялық емес пайдалануға қатысты қолданылатын тәсілмен үйлеседі.