Кіріспе
Бақыланатын бағалар
Телекоммуникациялық тариф – бұл телекоммуникациялық қызметтерді ұсынатын провайдер мен қоғам арасындағы ашық шарт, ол мемлекеттік және қалалық коммуналдық қызметтер комиссиялары сияқты реттеуші органға, сондай-ақ Федералды байланыс комиссиясы (FCC) сияқты федералдық мекемелерге ұсынылады. Мұндай тарифтерде телекоммуникациялық қызметтерді қоғамға ұсыну шарттары, бағалары, төлемдері және алымдары көрсетілген.
A telecommunications tariff is an open contract between a telecommunications service provider and the public, filed with a regulating body such as state and municipal Public Utilities Commissions and federal entities such as the Federal Communications Commission (FCC). Such tariffs outline the terms and conditions of providing telecommunications service to the public including rates, fees, and charges.
Тарифтердің себептері
Тарифтер ең болмағанда тұтынушыға қызмет көрсетуге кеткен шығындарды қамтуға тиіс. Тұтынушы соңғы пайдаланушы немесе қызмет провайдері сияқты делдал болуы мүмкін. Егер телекоммуникация операторы шығындарын қайтарып ала алмаса, ол зиянға ұшырайды және компания банкротқа келуі мүмкін. Тарифтер қызмет көрсетумен байланысты техникалық қызмет көрсету, қосымша зерттеулер және басқа да жанама шығындарды жабу үшін де қолданылуы тиіс. Дегенмен, телекоммуникация қызметін ұсынатын компаниялар әрбір қызметтің бағасын тым жоғары қоймауы керек, себебі бағалар сол қызметке деген сұранысқа тікелей әсер етеді (сұраныс және ұсынысқа қараңыз). Мұндай оператор үнемі клиенттерге қанағаттанарлық, ең жақсы сапада қызмет көрсетуді сақтау шығындарымен, әсіресе бәсекелестік күшті болған жағдайда, арзан тарифтер ұсыну қажеттілігін теңестіруі керек. Оператор тым жоғары баға белгілесе, клиенттерін жоғалту қаупі туындайды, нәтижесінде трафик және табыс азаяды; ал тым төмен баға белгілесе, желінің қызмет сапасын сақтауға жеткілікті қаржы болмайды. Ұзақ мерзімде бұл клиенттердің азаюына әкеледі.
Тарифтердің құрамдас бөліктері
Тарифтік жүйелер елдер мен компаниялар бойынша әртүрлі болады, бірақ жалпы алғанда олар бірнеше қарапайым принциптерге негізделген. Тарифтер әдетте екі компоненттен тұрады:
Тұрақты төлемдер: бұл жақын жердегі стансаға қосылу және клиенттің телефон желісін немесе қызмет байланысын бақылауға арналған жабдықтың құнын төлеуге арналған белгілі бір төлемдер. Олар әдетте ай сайын төленеді және жалдау ақысы деп аталады. Қоңырау ақысы: бұл ақылар өзгермелі және қоңырау шалушының стансасынан алушының стансасына қоңырауды бағыттауға арналған жабдықтың құнын төлеуге қолданылады. Бұл қоңырау ақысын бір қоңырау үшін белгіленген мөлшерде, қоңыраудың уақытына немесе қашықтығына байланысты өзгермелі мөлшерде немесе екеуінің комбинациясында есептеуге болады. Күннің әртүрлі уақыттарында қоңырау шалу бағасы да өзгеруі мүмкін. Көптеген жергілікті қоңыраулар үшін төлем нөлдік болады; біржолғы тариф қараңыз. Бұл компоненттер тарифтік жүйенің негізін құрайды, бірақ телекоммуникацияның дамуымен тарифтік құрылымдар күрделене түседі. Әдетте, қоңырауды қабылдау опциясы бар (Ұлыбританияда – төлемді кері қайтару), онда шалушы төлейтін ақыны алушы қабылдайды. Тарифтер ұсынылатын жолақтың еніне де байланысты. Мысалы, модемді қоңырау арқылы қосылыстар үшін қалыпты телефондық тарифтер қолданылады, бірақ DSL сияқты қосылыстар әдетте олардың үнемі қосылғандығына байланысты мүлдем басқа есептеу жүйесі бойынша тарифаланады.
Standing charges: these are fixed charges that are used to pay for the cost of the connection to the nearest exchange and the equipment to monitor that customer's phone line or service connection. They are usually paid on a monthly basis, and called rental. Call charges: these charges are variable and are used to pay for the cost of the equipment to route a call from the caller's exchange to the recipient's exchange. These call charges can be calculated on a fixed per call basis, a variable basis depending on the time or distance of the call, or a combination of the two. Call charges can even vary at different times of the day. For many local calls the charge is zero; see flat rate. These components form a basic tariff system but, as telecommunication advances, tariff structures become increasingly more complex. Usually there is the option of calling collect (in the UK known as reversing charges), where responsibility for charges normally paid by the caller is accepted by the recipient. Tariffs also depend on the bandwidth provided. For example, dial up modem connections are charged at normal telephone costs, but connections such as DSL are usually charged using a completely different accounting system due to their always on nature.
Арнайы тарифтер
Кейбір елдерде телефон арқылы сөйлесу ақысы ай сайынғы тарифпен белгіленеді және тұрақты төлемге қосымша ретінде беріледі, бұл «қосымша шалулар» деп белгілі. Төтенше жағдайлардағы шақырулар міндетті түрде ақысыз жасалады. Көптеген елдерде шалушыға ақысыз шалуға мүмкіндік беретін нөмірлер тізбегі бар, олар кейде «ақысыз шалулар» немесе «ақысыз телефон» деп аталады, компаниялар оларды көбінесе өздерінің сату желілері үшін пайдаланады (Ұлыбританияда бұл 0800 және 0808 нөмірлері, ал АҚШ-та 800, 888, 877, 866, 855 және 844 нөмірлері). Ақпараттық қызметтер, бәйгелерге қатысу және эротикалық шақырулар үшін қалыпты тарифтен едәуір жоғары тарифтер қолданылады. Бұл телекоммуникациялық тарифтер қоғамдық телефон байланысының пайда болуымен қатар пайда болды. Сол кезде ұсынылатын қызметтердің күрделілігі төмен болды және клиенттер тарифтерді оқып, әрбір шалу түрі үшін қанша төлейтінін түсіне алды. Сонымен қатар, нарықта небары бірнеше телекоммуникациялық компания қатысып, шешім қабылдауды жеңілдетті. Нарықтағы бәсекелестік күшейген сайын, реттеу қажеттілігі азайды. 2001 жылы АҚШ Федералды байланыс комиссиясы (FCC) телекоммуникация нарығын АҚШ-та толыққанды бәсекеге қабілетті деп жариялады және тарифтерді федералды реттеуші органдарға ұсыну қажеттілігін жойды. Дегенмен, көптеген штаттар мен жергілікті билік органдары телекоммуникациялық тарифтерді талап етуді жалғастыруда.
Тарифтердің көлік қозғалысына әсері
Шақыру минуттары бағаға өте сезімтал, яғни шақыру минуттарына деген сұраныс бағаға қарай күрт өзгереді. Бағаның шамалы төмендеуі шақыру минуттарының көп көлеміне алып келеді. Бұл әсер баға жоғарылағанда, халықаралық немесе жергілікті қоңыраулар бойынша бизнес және жеке тұтынушылар үшін де анық байқалады. Демек, көбінесе төмен бағада, яғни E < 1, көбірек кіріс табуға болады. Интернет-трафик бойынша жүргізілген зерттеулер клиенттерді Интернет-провайдерге (ISP) қосу тарифтері трафик қарқындылығына тікелей әсер ететінін көрсетті. Мысалы, коммутациялық желі провайдері күнінің әртүрлі уақыттарында әртүрлі тарифтер қолданады. Тарифтер төмендеген кезде ISP тіркеген трафик қарқындылығы күрт өскені және кейіннен экспоненциалды түрде төмендегені байқалды. Зерттеу қорытындысы бойынша, телекоммуникациялық қызмет көрсетуші бағаны уақыт бойынша өзгерту арқылы трафик қарқындылығының жоғары деңгейдегі кезеңдерін азайта алады, бұл жабдықтың құнын төмендетіп, ең жоғары сұранысты қанағаттандыру үшін қажетті ресурстарды азайтады, соның нәтижесінде ұзақ мерзімді кіріс пен пайдалылық артады. Уақыт бойынша баға белгілеу туралы қараңыз.