Кіріспе
Дала әскерін немесе лагерьдегі әскерді жабдықтаушы саудагер – әскерге азық-түлік сататын бейбіт азамат. Сатлерлер тауарларын арбаның артында немесе уақытша шатырда сатқан, әскермен бірге немесе алыс әскери бекеттерге баратын. Сатлер арбалары әскеримен байланысты болса, шүмектер азаматтық керуендер мен бекеттерге ұқсас қызмет көрсеткен.
A sutler or victualer is a civilian merchant who sells provisions to an army in the field, in camp, or in quarters. Sutlers sold wares from the back of a wagon or a temporary tent, traveling with an army or to remote military outposts. Sutler wagons were associated with the military, while chuckwagons served a similar purpose for civilian wagon trains and outposts.
Этимология
Бұл сөз ағылшын тіліне голланд тілінен келген, онда soetelaar немесе zoetelaar түрінде кездеседі. Бастапқыда ол "кір жұмыс істейтін, шаршаған, жумысшы" мағынасын білдірген, ал түбірі zoetelen (ластау, бүлдіру; қазіргі голланд тілінде bezoedelen) сөзінен шыққан. Бұл сөз "suds" (жылы сабынды су), "seethe" (қайнау) және "sodden" сөздерімен туыс.
Әскерлерді жабдықтаудағы рөлі
Бұл саудагерлер француздар мен үндістер соғысы, американдық төңкеріс, американдық азаматтық соғыс және үндістер соғыстары кезінде әскерлерді еріп жүріп, өз тауарларын сарбаздарға сататын. Әдетте, сальдерлер өз дүкендерін әскер бекетінің шегінде немесе қорғаныс сызығынан тыс жерде салып, құрылыс алдында командирден лицензия алуы керек еді. Олар оның ережелеріне де бағынды. Олар көбінесе майдан жебінің жанында жұмыс істеді және олардың жұмысы қауіпті болуы мүмкін; Азамат соғысы кезінде кем дегенде бір сальдер адасқан оқтан қаза тапты. Маккинлей Кантордың Пулитцер сыйлығын жеңіп алған "Андерсонвилл" (1955) романының үшінші тарауында сальдермен жасалған әдеттегі мәміле бейнеленген. Сальдерлер, көбінесе әскери емес тауарлардың жалғыз жергілікті жеткізушілері болғандықтан, алкоголь, темекі, кофе немесе қант сияқты маңызды тауарларға монополия құрып, ықпалды мәртебеге ие болды. Азамат соғысы кезінде мемлекеттік монеталар тапшы болғандықтан, сальдерлер көбінесе "сальдерлік белгі" деп аталатын Азамат соғысы кезеңінің белгісін қолданып, мәмілелер жасады. Сальдерлер 1865 және 1890 жылдар аралығында әскерді қайта құруда маңызды рөл атқарды. Әскери бекеттерден тыс орналасқан сальдер дүкендері әдетте әскери емес саяхатшыларға да ашық болды және құмар ойындары, ішімдік және жезөкшелік қызметтері ұсынылды. Қазіргі уақытта "сальдер" сөзі көбінесе кезеңдік киім-кешектер мен жабдықтарды қайта жаңғыртушыларға, әсіресе Америка Азамат соғысының қайта жаңғыртушыларына ұсынатын бизнес кәсіпорындарын сипаттау үшін қолданылады. Бұл кәсіпорындар көбінесе қайта жаңғырту шараларында тарихи сальдерлердің рөлін ойнап, кезеңдік және қазіргі заманғы тауарларды сатады.
Құрметті артиллерия ротасы
Құрметті артиллерия ротасы, Ұлыбритания армиясының полкі, әлі күнге дейін "сутлинг" сөзін "месс" немесе "тамақтану" дегенінен гөрі қолданады. Полктің ерекше мәдениетіне байланысты офицерлер мен қатардағы әскерлер арасында әлеуметтік жіктеу жасалмайды, сондықтан полкте офицерлерге, уоррант-офицерлерге, сержанттарға немесе қатардағы әскерлерге арналған жеке ішімдік және тамақтану орындары жоқ. Лондон қаласындағы полк штабындағы бөлме "Сутлинг бөлмесі" деп аталады, және ол барлық шендер кездесіп, әлеуметтесетін негізгі барды қамтиды. Көбінесе полк орналасқанда, бөлме, шатыр немесе көлік "Сутлинг бөлмесі", "Сутлинг шатыры" немесе "Сутлинг көлігі" деп белгіленеді және сол функцияны атқарады.