Канар аралдарындағы Roque de los Muchachos обсерваториясы – Еуропаның солтүстік аймағындағы ең үздік астрономиялық орталық. Үлкен телескоптар мен жақсы көріну жағдайлары!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Roque de los Muchachos обсерваториясы (lang es, ORM) – Испанияның Канар аралдарындағы Ла-Пальма аралындағы Гарафия муниципалитетінде орналасқан астрономиялық обсерватория. Обсерваторияны жақын орналасқан Тенерифедегі Instituto de Astrofísica de Canarias басқарады. ORM Еуропалық солтүстік обсерваториясының бөлігі болып табылады. ORM-дегі көру шарты оны Мауна-Кеа обсерваториясынан кейін Солтүстік жарты шардағы оптикалық және инфрақызыл астрономия үшін екінші ең жақсы орынға қояды. Бұл орында Солтүстік жарты шардағы ең кең ауқымды астрономиялық құрылғылар да бар; телескоптар паркіне 10,4 метрлік Gran Telescopio Canarias (2009 жылдың шілдесіне дейін әлемдегі ең үлкен бір линзалы оптикалық телескоп), Уильям Гершель телескопы (Еуропадағы екінші ірі телескоп) және адаптивті оптикамен жабдықталған шведтік 1 метрлік Күн телескопы кіреді. Обсерватория 1985 жылы 15 жылдық халықаралық жұмыс пен бірнеше елдің ынтымақтастығының нәтижесінде құрылды. Арал Ұлыбритания, Нидерланды, Испания және басқа елдерден келген көптеген телескоптарды қабылдады, сонымен қатар Корольдік Гринвич обсерваториясы Херстмонсеуге көшірген телескоптар үшін де жақсы көру шартын ұсынды, олардың ішінде 98 дюймдік линзалы Исаак Ньютон телескопы (сол кездегі Еуропадағы ең үлкен рефлектор) болды. Аралға көшірілгеннен кейін оның линзасы 100 дюймге дейін жетілді, және әртүрлі елдерден келген одан да үлкен телескоптар да осы жерде орналастырылды.
Roque de los Muchachos Observatory (lang es, ORM) is an astronomical observatory located in the municipality of Garafía on the island of La Palma in the Canary Islands, Spain. The observatory site is operated by the Instituto de Astrofísica de Canarias, based on nearby Tenerife. ORM is part of the European Northern Observatory. The seeing statistics at ORM make it the second best location for optical and infrared astronomy in the Northern Hemisphere, after Mauna Kea Observatory, Hawaii. The site also has some of the most extensive astronomical facilities in the Northern Hemisphere; its fleet of telescopes includes the 10.4 m Gran Telescopio Canarias, the world's largest single aperture optical telescope as of July 2009, the William Herschel Telescope (second largest in Europe), and the adaptive optics corrected Swedish 1 m Solar Telescope. The observatory was established in 1985, after 15 years of international work and cooperation by several countries, with the Spanish island hosting many telescopes from Britain, The Netherlands, Spain, and other countries. The island provided better seeing conditions for the telescopes that had been moved to Herstmonceux by the Royal Greenwich Observatory, including the 98 inch aperture Isaac Newton Telescope (the largest reflector in Europe at that time). When it was moved to the island it was upgraded to a 100 inch (2.54 meter), and many even larger telescopes from various nations would be hosted there.
Тарих
Обсерваторияның құрылысы 1969 жылы, Солтүстік жарты шар обсерваториясы жобасының басталуымен басталды. Жерде он жылдық зерттеулерден кейін, Ла-Пальмада халықаралық обсерватория құру бойынша бірнеше ел арасында маңызды халықаралық келісімге қол жеткізілді. Обсерватория 1984 жыл шамасында Исаак Ньютон телескопымен жұмысын бастады, ол Англияның Шығыс Сассекс графтығындағы Герстмонс залындағы Корольдік Гринвич обсерваториясынан Ла-Пальмаға көшірілді. Көшу қиындықтарға толы болды, және көптеген мамандардың пікірінше, қолдағы телескопты жылжытудың орнына, жаңа телескопты сол жерде салу арзанрақ болар еді. Обсерваторияға алғашқыда Испания, Швеция, Дания және Ұлыбритания өкілдері кірді. Кейіннен Германия, Италия, Норвегия, Нидерланды, Финляндия, Исландия және АҚШ та қатысты. Обсерватория 1985 жылдың 29 маусымында Испания корольдік отбасысы және алты еуропалық мемлекет басшыларының қатысуымен ресми түрде ашылды. Қонақтардың ыңғайлы келуі үшін обсерватория аумағында төрт тікұшақ алаңы салынды. Обсерватория уақыт өте келе кеңейді, 1987 жылы 4,2 метрлік Уильям Гершель телескопы, 1988 жылы Солтүстік оптикалық телескопы және бірнеше кішкентай күн немесе арнайы телескоптар ашылды. 1998 жылы Галилео ұлттық телескопы, ал 2006 жылы Гран Телескопио Канариас ашылды, оның толық апертурасы 2009 жылы пайдалануға берілді. 1997 жылы тау беткейінде болған өрт гамма-сәулелік телескоптардың біреуіне зақым келтірді, бірақ 2005 жылдың қыркүйегінде және 2009 жылдың тамызында болған өрттер ғимараттарға немесе телескоптарға елеулі зиян тигізбеді. 2016 жылы Канар аралдары астрофизика институты мен Черенков телескоптар массиві обсерваториясы Черенков телескоптар массивінің солтүстік жарты шар массивін ORM-де орналастыру туралы келісімге келді. 2016 жылы Мауна-Кеа орны мүмкін болмаған жағдайда, обсерватория Отыз метрлік телескоп үшін екінші балама орны ретінде жарияланды.
The building of the observatory goes back to 1969, with the start of the Northern Hemisphere Observatory project. After ten years of research on the site there was a big international agreement between several nations to establish an international Observatory at La Palma. The observatory began operation around 1984 with the Isaac Newton Telescope, which was moved to La Palma from the Royal Greenwich Observatory site at Herstmonceux Castle in East Sussex, England. The move was troubled, and it is widely recognized that it would have been cheaper to build a new telescope on site rather than to move an existing one. The observatory was first staffed by representatives from Spain, Sweden, Denmark and the United Kingdom. Other countries which became involved later include Germany, Italy, Norway, the Netherlands, Finland, Iceland, and the United States. The observatory was officially inaugurated on 29 June 1985 by the Spanish royal family and six European heads of state. Four helicopter pads were built at the observatory to allow the dignitaries to arrive in comfort. The observatory has expanded considerably over time, with the 4.2m William Herschel Telescope opened in 1987, the Nordic Optical Telescope in 1988 and several smaller solar or specialized telescopes; the Galileo National Telescope opened in 1998 and the Gran Telescopio Canarias opened in 2006, with its full aperture in 2009. A fire on the mountainside in 1997 damaged one of the gamma ray telescopes, but subsequent fires in September 2005 and August 2009 did no serious damage to either the buildings or the telescopes. In 2016, the Instituto de Astrofísica de Canarias and Cherenkov Telescope Array Observatory signed an agreement to host Cherenkov Telescope Array’s northern hemisphere array at the ORM. In 2016, the observatory was announced as the second choice location for the Thirty Meter Telescope, in the event that the Mauna Kea site is not feasible.