Кіріспе

Нейса Моран МакМайн (туған кезде Марджори Фрэнсис МакМайн; 24 қаңтар 1888 – 12 мамыр 1949) – Чикаго Өнер институтының мектебінде және Нью-Йорк Өнер студенттері лигасынде оқыған американдық иллюстратор және портрет суретшісі. Ол мансабын иллюстратор ретінде бастады, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әнита П. Уилкокс және Джейн Буллимен бірге Францияны аралап, әскерилерге ойын-сауық көрсетіп, соғысқа қолдау үшін плакаттар жасады. Соғысқа қосқан үлесі үшін АҚШ Теңіз корпусының құрметті офицері атанды. МакМайн «МакКлюр», «МакКолл», «The Saturday Evening Post» және «Collier’s» сияқты ұлттық басылымдардың журнал мұқабаларын, жарнамаларын және мақалаларын сәнді безендірген табысты иллюстратор болды. МакМайн «General Mills» компаниясы үшін «Бетти Кроккер» атты ойдан шығарылған үй шаруасымен айналысатын әйелдің портретін жасады. Ол сонымен қатар президенттердің, актерлердің және жазушылардың портреттерін салған табысты портрет суретшісі болды. Оның Батыс 57-ші көшедегі студиясында Алгонкин дөңгелек үстелінің мүшелері көңіл көтеріп, ол белсенді кештерімен танымал болды. «Life» журналы ересектерге арналған ойын-сауықтар туралы мақала жазды, онда МакМайнның кештері туралы әңгімелер келтірілді. Ол Джон Г. Барагванатпен ашық некеде болды, оның барысында Чарли Чаплин және Джордж Эбботтпен қарым-қатынаста болды. Барагванат олардың некесін терең достыққа негізделген сәтті неке деп сипаттады. 1984 жылы, қайтыс болғаннан кейін 35 жыл өткен соң, ол Иллюстраторлар қоғамының Даңқ залына енгізілді. 2001 жылы МакМайнның туындылары АҚШ Пошта қызметінің коллекциялық марка парағында жарияланған 20 суретшінің бірі болды.

Ерте өмір және білім

Марджори Фрэнсис МакМайн 1888 жылғы 24 қаңтарда Иллинойс штатының Куинси қаласында дүниеге келді. Ол Гарри Моран мен Изабел Паркер МакМайнның қызы. Гарри МакМайн отбасылық баспа компаниясында жұмыс істеместен бұрын журналист болған. Оның ішімдікке құмарлығы әйелімен қарым-қатынасын шиеленісті етті. МакМайн музыкалық, актерлік және суретшілік қабілетке ие болды. 1907 жылы Куинси орта мектебін үздік бітіргеннен кейін, ол Чикаго өнер институтының мектебінде оқыды. МакМайн ірі шляпа шеберханасында жұмыс істеді, онда ол жетекші дизайнер болды. 1911 немесе 1913 жылы ол Нью-Йорк қаласына барып, Пол Армстронгтың бірнеше пьесаларындағы актриса ретіндегі қысқа тәжірибесінен кейін коммерциялық өнерге көшті. Бір санды білушінің кеңесімен ол Нейса деген атты қабылдады. Оның күйеуі Джон Барагванат, ол Нейса есімін Гомер Дэвенпорттың жылқыларының бірімен танысқаннан кейін таңдағанын айтты. Есімді өзгертуге түрткіс болған себеп қандай болса да, МакМайн оның туған есімінен гөрі "коммерциялық құндылығы" жоғары деп ойлады. МакМайн 1914 жылы Нью-Йорктегі Көркемөнер студенттері лигасынан оқыды.

Мансап

1914 жылы МакМайн алғашқы суретін «Бостон Стар» газетіне сатты. 1915 жылы ол Герман Розентальды өлтіргені үшін жазаланған Гарри Хоровицтің портретін жасады. Сол жылы ол «The Saturday Evening Post» журналының мұқабасына сурет сатты, ал оның «Дизинформация» суреті 1915 жылдың 8 мамырында «Puck» журналының мұқабасында жарияланды. Ол «All American Girls» бейнесімен танылды. МакМайн Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз және АҚШ үкіметтері үшін, сондай-ақ Тельма Кудлипп, Хелен Хайд және Мэри Брюстер Хейзелтон сияқты плакаттар жасады. Оның жасаған плакаттарын Американың Қызыл Кресті қаржы жинау науқанында да пайдаланды. 1918 жылы ол Францияны аралап, әскерлерді көңіл көтерді. Батыс майданда болған уақытында МакМайн былай деді: «Әуе шабуылын бастан өткергенімнен кейін мен ешқашан жер бетіндегі ештеңеден қорықпаймын. Әуе шабуылының қорқынышын көзге елестету мүмкін емес. Олар сиренаның және шіркеу қоңырауларының дауысымен хабарланады, ал осы шудың арасында жарықтар сөндіріледі, содан кейін кенеттен бомбалар түседі, қайда түсетінін ешкім білмейді. Олардың шуы соғыстан да қаттырақ». МакМайн кейбір сарбаздардың портреттерін жасап, карикатуралар салды, сондай-ақ үнділік бас белгісінің дизайнын бояды, кейіннен 93-ші бомбалау эскадрильясы оны үнділік басына тағылған әшекейдегі аю тістерінің біріне неміс қара кресін салу арқылы неміс ұшақтарының санын көрсету үшін қолданды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол анасына қамқорлық ету үшін АҚШ-қа оралды. Куинсиде ол екі қаржы жинау науқанында сөз сөйледі. «[МакМайн] басты тартымдылық болды. Театр толып кетті. Ол өте жақсы сөйлейтін, өте тапқыр және епті әйел еді», – деді Сара Карни. АҚШ-тың соғыс күшін қолдағандығы үшін МакМайн АҚШ Теңіз жаяу әскерінің құрметті офицері болып тағайындалды, бұл құрметке ие болған үш әйелдің бірі ғана. Оның суреттері 1919 жылы «McClure’s» журналының мұқабасында және мақалаларында пайда болды. 1920-жылдары МакМайн мен Джесси Уилкокс Смит замандастарының ең танымал әйелдер журналының суретшілері болды. Олар бірге «McCall’s» және «Good Housekeeping» журналдарының жүздеген мұқабаларын жасады. «Журнал мұқабасындағы қыз: американдық бұқаралық ақпарат құралдарындағы визуалды стереотиптердің шығу тегі» мақаласының авторы Джозеф Бернт 1920-1930 жылдары әйелдер де, Норман Роквелл да әйелдерді әдетте мұқабаларда және иллюстрацияларда аналар ретінде бейнелегенін, көріністер балаларға орталықтанған екенін анықтады. Журналдың мұқабасында үш суретшінің Orange Crush, Ivory сабын, Chesterfield темекі және Holeproof Hosiery сияқты тұтыну тауарларын сату үшін жасаған суреттері болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін әйелдердің сайлау құқығы мен «Жаңа әйел» бейнесі Бернттің айтуынша, 1800-жылдардың соңындағы басылымдарда бейнеленгеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында отбасылық өмірге көбірек мән берілді. Алайда, «Журнал мұқабасындағы қыз» кітабының авторы Кэролин Китч МакМайн өзінің журнал мұқабалары үшін сенімді, заманауи «Жаңа әйелдердің» суреттерін жасағанын, ал Джесси Уилкокс Смит балаларға көбірек назар бөлгенін айтады. 1923 жылдан 1937 жылға дейін МакМайн «McCall’s» журналының барлық мұқабаларын жасады. Ол сондай-ақ «National Geographic», «Woman’s Home Companion», «Collier’s» және «Photoplay» журналдарына жұмыс істеді. МакМайн әрбір мұқабалық суреті үшін 2500 долларға дейін (шамамен) табыс тапты. Ол Cadillac, Lucky Strike темекі және Palmolive сабын үшін жарнамалық графика жасады. Суретшілер Говард Чандлер Кристи және Харрисон Фишермен бірге МакМайн 1921/1922 жылдардағы «Motion Picture Classic» журналының «Fame and Fortune» байқауының қазылар алқасын құрды, ол «It Girl» Клара Боуды таныстырды. Басқа жарнамалық іс-шаралар, соның ішінде Кони-Айленд сұлулық сайыстарында төрешілік жасау немесе кинотеатрларды ашу. МакМайн 1920-жылдардың ортасында жібек маталарды жобалады, оның үш үлгісі Метрополитен өнер мұражайының коллекциясында сақталады. 1929 жылдың желтоқсанында ол басқа бес әйел суретші мен декоратормен бірге Studebaker дизайн бөлімімен кеңес өткізді. «General Mills» компаниясы оған 1936 жылы ойдан шығарылған үй шаруасымен айналысатын әйел Бетти Кроккердің бейнесін жасауды тапсырды. Ол компанияда жұмыс істейтін үй шаруашылығы мамандарының ерекшеліктерін біріктіре отырып, Бетти Кроккердің ресми портретін жасады, бұл Кроккердің нағыз адам екенін нығайтуға көмектесті. «Жасы жоқ» 32 жастағы әйелдің бейнесі жарнамада және қаптамада 1955 жылға дейін қолданылды, ол кезде Хилда Тейлор жаңарып, қызыл және ақ киім киген Беттиді суреттеді. Бетти Кроккердің бейнесі сияқты, «Мисс МакМайн өзі американдық жартылай құдайдың бір түрі болды: коммерциялық суретшілердің ең ізделістісі, Нью-Йорк студиясында «Алгонкин зиялылары» – Бенчли, Паркер, Франклин П. Адамс – және өзі де тапқыр әйел. Оның мұқабасындағы қыздарының тұлғасындағы әсемдік қызыл түспен терең бойына сіңген, ал оның астында денсаулық пен адалдыққа сендіретін куәліктер жатыр», – деді Джеймс Грей, «Шексіз бизнес: General Mills тарихы» кітабының авторы. 1942 жылы МакМайн Алисия Паттерсон Гуггенхайммен бірлесіп «Deathless Deer» комиксін жасады. Комиксте ежегіт египеттік ханшайым, қазіргі Нью-Йорк қаласында оянған. МакМайн талантты болғанымен, комикстерді дайындау және конвенциялармен таныс болмады, ал Гуггенхаймның жазуы форматтан зардап шекті. Комикс коммерциялық және сындық сәтсіздікке ұшырады; ол 1943 жылы тоқтатылды. 1938 жылдың сәуір айында «McCall’s» журналы МакМайнмен журнал үшін иллюстрациялар жасау туралы келісімді жаңартпады. Ол кезде журналдар төрт түсті машиналарды пайдаланып тиімді түрде түсті фотосуреттерді жариялай алатын. МакМайн портреттер саласына енді, бастапқыда Дороти Паркер, Эдна Сент-Винсент Миллей және Хелен Хейс сияқты суреттерді пастельмен салды. Ол президенттер Герберт Гувер мен Уоррен Г. Гардингтің, автор Энн Морроу Линдбергтің және актерлер Чарли Чаплин мен Беатрис Лиллидің портреттерін салды. МакМайн сондай-ақ Катарин Корнелл, Кей Фрэнсис, Жанет Фланнер, Дороти Томпсон, Анатоль Франс, Чарльз Эванс Хьюз және граф Фердинанд фон Цеппелиннің портреттерін салды. Ол фотограф Ли Миллерге тәлімгерлік жасады.

Жеке өмір

1918 жылы оның әкесі қайтыс болды, ал МакМайн шетелде әскерлерді көңілдіретін болды. Ол анасы Беллді Куинсиден, Иллинойс штатынан Нью-Йоркке көшірді. Ол әйелдердің саяси, сексуалдық және экономикалық құқықтарын "күшті қолдады". 1920 жылы МакМайн сайлау құқығы үшін өткен шерулерге қатысып, шетелге кең саяхат жасады және граф Цеппелиннің дирижабліне отырды. Ол араб шөлінде әйел журналист және досымен бірге саяхаттап, Алжирде араб шейхынан ұсыныс алды. МакМайн, өте талантты музыкант болғандықтан, сол кезде опера да жазған еді. 1921 жылы МакМайн Люси Стоун Лигасына қосылған алғашқылардың бірі болды, бұл ұйым әйелдердің некеден кейін Луси Стоун сияқты туған есімдерін сақтау үшін күресті. Биік, денелі, қабақты және әдемі қызыл шашты МакМайн соғыс аяқталғаннан кейін құрылған Алгонкин дөңгелек үстелінің тұрақты мүшесіне айналды. Нью-Йорктегі оның 57-ші көшедегі студиясы "Алгонкин" қонақ үйінің "алғы шебіне" айналды, ол мүшелерінің – Дороти Паркер, Александр Вулкотт, Эдна Фербер, Ирвинг Берлин, Роберт Шервуд, Франклин Пирс Адамс, Роберт Бенчли, Элис Дюер Миллер, Харпо Маркс және Джаша Хайфецтің – "богемдік" табиғатына сай келді. Ол қонақтарымен көңілді әңгімелер мен фортепианода ойнап, шапан киіп жұмыс істеуге бейім еді. Берлин "What'll I Do" әнін МакМайнның пианиносында дөңгелек үстел кештерінің бірінде аяқтады. МакМайн Александр Вулкотттың Берлиннің өмірбаянының мұқабасының суретін салған еді. Уолт Дисней, Этель Бэрримор, Коул Портер, Джордж Гершвин, Г.Г. Уэллс және Джордж Бернард Шоу оның достары болды. Дороти Паркер 1920 жылы МакМайнмен бірге көшіп, сол ғимараттағы пәтерді жалға алды. МакМайнның анасы 1923 жылы қайтыс болды. Сол жылы МакМайн Джон Г. Барагванатқа, ол Ирен Каслдың берген кешінде танысқан тау-кен инженері және жазушыға үйленді. Барагванат билеп, ән айтып жатқандардың арасында фортепианода ойнаған әдемі әйелге қызығушылық танытты. МакМайн мен Барагванат 1924 жылы қыздары Джоанды дүниеге әкелді. Олардың некесі ашық болды, және әдетте әдеп сақталса да, ерекшеліктер болды. Лирик және жарнамашы Говард Диц өзінің естеліктерінде бірде Нейсаның сол күнгі моделінің кетуге асығып жатқанын байқағанда: "Сенің кездесуің маңызды ма?" - деп сұрағанын есіне алады. Модель: "Иә, Джек Барагванатпен кездесуім бар". Осы арада Нейса бірнеше жыл Бродвей режиссері Джордж Эбботтпен қарым-қатынаста болды, бұл Александр Вулкоттты "енді біз Нейсаның Порт-Вашингтондағы үйін "Абботоир" деп атаймыз" деп айтуға итермеледі. Сондай-ақ, оның Роберт Бенчлимен, Чарли Чаплинмен, оның Порт-Вашингтондағы коттеджінің жанында үйі болған және Ирвинг Берлинмен платондық қарым-қатынасы болды. Бұл "[әйелдер алғаш рет тыйым салынған тәжірибені тікелей бастан өткеруге және осы негізде қорытынды жасауға талаптанған" кезеңде болды, - деп Беатрис Хинкл The Nation журналында жазған. МакМайн көңіл көтеру іздеп, сан алуан өмір сүрді. Ол суретші ретіндегі өмірін парадта пілдің арқасында жүру, кездейсоқ суға түсу және кештерге қатысумен үйлестірді. Ол суретшілер, жазушылар, актерлер және басқа да танымал тұлғаларды көңіл көтеру үшін ересектерге арналған ойындармен кештер ұйымдастырды. Оның қонақтары – Бинг Кросби, Энн Ширли, Роберт Янг және Беннетт Серф – "Ойын" деп аталатын, кейде МакМайнға тиесілі деп есептелетін, жылдам, көп командалық шарада сияқты ойындар ойнады. Ойынның әр мүшесі бір әріпті жазып, басқа командамен ойнайтын, кім сөзді дұрыс орналастыра алатынын анықтау үшін, оның кештерінде ойналатын әріптерден сөз құрау ойыны болды. МакМайн мен оның кештерінде қолданған ойындары туралы 1946 жылы "Life" журналында мақала жарияланды. МакМайн сонымен қатар Лонг-Айлендтің солтүстік жағалауындағы Сандс-Пойнт қаласында Барагванатпен бірге сатып алған үйде де тойлар өткізді. 1942 жылы ұйқыда жүріп, есіктен құлап, арқасын сындырды. Кейін МакМайн омыртқасына жамбас сүйегінің бір бөлігін трансплантациялау үшін операция жасады.

Өлім

МакМайн 1949 жылғы 12 мамырда Нью-Йорк қаласында рактан қайтыс болды. Ол қызы Джоан мен оның күйеуі Джон Барагуаннатты қалдырды. Өсиеті бойынша МакМайн Уитни Америка өнер мұражайына жыл сайын өнер туындыларын сатып алуға қаражат бөлді. Мұражай 1956 жылдан бастап 72 туынды сатып алды, олардың ешқайсысы МакМайннің жұмыстары емес. Басқа иллюстраторлардың туындылары сияқты, оның суреттері де жоғары өнер санатына жатпады. 1984 жылы МакМайн Иллюстраторлар қоғамының Даңқ залына енгізілді. 2001 жылдың ақпан айында АҚШ почтасы 20 маркадан тұратын коллекцияны шығарды, ол 20 Иллюстраторлар қоғамының суретшілерінің, оның ішінде МакМайн, Роквелл Кент, Аль Паркер, Говард Пайл, Джесси Смит және Джозеф Лейендекердің туындыларына негізделген.

Танымал мәдениетте

МакМайн рөлін актриса Ребекка Миллер "Миссис Паркер және қатыгез айналым" (1994) фильмінде сомдады.