Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Археологияда сақина тәрізді ор – тау жынысына қазылған, дөңгелек немесе жартылай сақина пішіндес ор. Олар көбінесе әуе суреті арқылы топырақ іздері немесе егін іздері ретінде танылады. Қазба жұмыстары кезінде сақина тәрізді орлар көбінесе дөңгелек қоршаудың араланған қалдықтары болып табылады, онда қоршау төбесі толығымен жойылып, тек бұрынғы карьерлік ор қана қалған. Неолит және қола дәуіріне жататын сақина тәрізді орлар да табылған. Бұл термин көбінесе қазба орнының мақсаты туралы нақты мәліметтер болмаған жағдайларда, жалпы сипаттама ретінде қолданылады: мысалы, ор тегіс араланған және тек егін іздері немесе геофизикалық аномалия ретінде белгілі болғанда. Сақина тәрізді орлармен көрсетілетін ең көп кездесетін ескерткіш түрлері – дөңгелек үйлер (ондағы "ор" негіз ойысы немесе шатырдан тамшылайтын арық) және дөңгелек жерлеу орны. Бұл термин әдетте одан ірі нысандарға қолданылмайды. Олардың орнына ірі нысандар "дөңгелек қоршаулар" деп сипатталады. Сақина тәрізді орларға байланысты, орталық бөлігіне кесіп өтетін бірнеше жолдары бар сақина тәрізді ор да бар. Жолды сақина тәрізді ор – сақина тәрізді ордың бір түрі.
In archaeology, a ring ditch is a trench of circular or penannular plan, cut into bedrock. They are usually identified through aerial photography either as soil marks or cropmarks. When excavated, ring ditches are usually found to be the ploughed‐out remains of a round barrow where the barrow mound has completely disappeared, leaving only the infilled former quarry ditch. Both Neolithic and Bronze Age ring ditches have been discovered. The term is most often used as a generic description in cases where there is no clear evidence for the function of the site: for instance where it has been ploughed flat and is known only as a cropmark or a geophysical anomaly. The two most frequent monument types represented by ring ditches are roundhouses (where the 'ditch' is actually a foundation slot or eaves drip gully) and round barrows. The term is not normally used for larger features than these. Larger features would instead be described as 'circular enclosures'. Also related to ring ditches, is the causewayed ring ditch, which is a roughly circular ditch with a central area and multiple causeways which cross it. The causewayed ring ditch is a subcategory of the ring ditch.
Контекст
О. Г. С. Кроуфорд осы егін және контур белгілерінің құпиясын зерттеуші алғашқы адам болды. Бұл 1931 жылы қос сақиналы ордың қазба жұмыстарын жүргізуге әкелді, бірақ көптеген орлар бір ғана ормен нағыз шеңбер болып табылады. Дегенмен, орлардың бірімен-бірі қабаттасқан жағдайлары да кездеседі, және екі рет үш концентрлі шеңбер табылды.
O. G. S. Crawford was the first to contemplate the secrets of these crop and contour marks in the ordnance survey. This resulted in the exploration of a double ring ditch in 1931, although most ring ditches are true circles with only one ditch. However, ditches have been known to overlap and, in two cases, three concentric circles have been discovered.
Кәсібі
Сақина тәрізді орлар – адамдар қоныстанған жерлермен байланысты жер жұмысының бір түрі. Мұндай жер жұмыстарының биіктігі мен ені орналасқан жеріне және оларды салған мәдениетке қарай өзгеріп отырады.
Ring ditches are a form of earthwork that are associated with human occupation of a place. These height and width of these earthworks vary depending on where they're located and the culture that was responsible for their creation.
Колумбқа дейінгі сақиналы арықтар
Боливияның шығысында табылған Колумбтан бұрынғы сақина тәрізді орлар Амазония археологиясында мәдени даму мен халықтардың қозғалысын көрсететін дәлел ретінде жиі қарастырылады. Осы аймақтағы сақина тәрізді орлар көтерілген егістіктердің жанынан табылды, бұл оларды алғаш сипаттаған Шығыстағы ұқсас құрылымдардан ерекшелендіреді.
Found in eastern Bolivia, the pre Columbian ring ditches have often been interpreted as evidence of cultural development and population movement in Amazonian archaeology. Ring ditches in this area were found near raised fields, unlike their counterparts in the East, where they were first described.
Өлшеу және есепке алу
Сақиналы арықтарды өлшеу және тіркеудің бірнеше тәсілі бар. Санта-Ана-дель-Якума (Якума өзенінің жанында) аймағындағы бір жобада сақиналы арықтарды өлшеу және тіркеу үшін келесі әдістер қолданылды:
There are multiple ways to measure and record ring ditches. One such project, centered on Santa Ana del Yacuma (near the Yacuma River) used the following methods to measure and record ring ditches:
Біріншіден, ASTER, Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer, спутниктік термоэмиссиялық және рефлексиялық радиметр, GPS деректерімен бірге далалық зерттеулерге бағыт беру үшін пайдаланылды. Екіншіден, бұл жер жұмыстары GPS арқылы жеке-жеке картаға түсірілді. Үшіншіден, осы жер жұмыстарының бетіндегі көрінетін керамикалық бұйымдар жинақталды. Соңында, жиналған керамикалық бұйымдар модальді талдау көмегімен сипатталды.
First, ASTER, Advanced Spaceborne Thermal Emission and Reflection Radiometer, was used in combination with GPS data to help guide field survey. Second, these earthworks were individually mapped using GPS. Third, visible ceramics on the surface of these earthworks were collected. Finally, the collected ceramics were described using a modal analysis.
Кавказдық сақиналы арықтар
CORONA спутнигінен алынған суреттерді, сондай-ақ 1970-ші және 1980-ші жылдардағы спутниктік және әуе суреттерін талдау нәтижесінде отыздан астам сақина тәрізді құрылымдар анықталды. Бұл құрылымдардың көп бөлігі Кавказдың солтүстік-батысында, Ставрополь мен Пятигорск арасында орналасқан. Бұл орындар үлкен орталыққа айнала орналасқан дөңгелек орларды еске алады, бірақ кіреберіс белгілері жоқ. Құрылымдардың мөлшері мен пішіні Словакия, Австрия, Оңтүстік Бавария және Англиядағы белгілі неолиттік сақина тәрізді орларға ұқсас.
The analysis of CORONA satellite images, as well as satellite and aerial photos of the 1970s and 1980s, revealed more than thirty ring shaped structures. Most of these structures are located between Stavropol and Pyatigorsk in northwestern Caucasus. The sites resemble circular ditches around a large central place without any sign of an entrance. The structures resemble the size and shape those of the well known Neolithic ring ditches from Slovakia, Austria, Southern Bavaria and England.
Уолтон-корт шаңғысы
2009 жылдың қыркүйегінде қазба тобы Раднорширдің Уолтон бассейнінде, Уолтон Корт фермасының жанында орналасқан сақина тәрізді арықтың сипатын анықтады. Ол әуе суреті арқылы егістік белгісі ретінде анықталған. Сақина тәрізді арықтың өлшемдері 100 метр диаметрлі және салыстырмалы түрде тар арықтан тұрады. Бұл сақина тәрізді арық Уэльстің орталық және солтүстік-шығыс бөліктеріндегі бүгінгі күнге дейін табылған ең ірі объекті. Жүргізілген қазба жұмыстары арықтың жасалу уақытын анықтауға мүмкіндік берді, бірақ негізінен табылған көмірдің (2570-2300 жж. б.з. дейін) ерекшелігін қоспағанда, ешқандай артефакт немесе археологиялық куәліктер табылмады.
An excavation team determined the nature of the ring ditch located in Radnorshire's Walton Basin, near Walton Court Farm in September 2009. It was identified as a crop mark via aerial photography. The measurements of the ring ditch include a 100m diameter and a somewhat narrow ditch. This ring ditch is the largest site in mid and northeast Wales to date. The sections excavated allowed dating of the ring ditch but did not reveal any artifacts or archaeological evidence, with the exception of charcoal recovered from the base which was dated at 2570 2300 cal. BC.