Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық математик (1900–1998)
British mathematician (1900–1998)
Мэри Люси Картрайт (17 желтоқсан 1900 – 3 сәуір 1998) – британдық математик. Ол кейін хаос теориясы деп аталатын саланың алғашқы зерттеушілерінің бірі болды. Дж. Э. Литтлвудпен бірге Картрайт кейін көбелек эффектісінің мысалы ретінде қарастырылатын бір мәселенің көптеген шешімдерін тапты.
Dame Mary Lucy Cartwright (17 December 1900 – 3 April 1998) was a British mathematician. She was one of the pioneers of what would later become known as chaos theory. Along with J. E. Littlewood, Cartwright saw many solutions to a problem which would later be seen as an example of the butterfly effect.
Ерте өмір және білім
Мэри Картрайт 1900 жылдың 17 желтоқсанында Нортгемптонширдегі Айнхо қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі Уильям Дигби дін қызметкері болған. Әжесі Джейн Холбех арқылы ол ақын Джон Донн мен Эямның дін қызметкері Уильям Момпесонның ұрпағы еді. Оның төрт бауырласы болды: екеуі үлкен – Джон (1896 жылы туған), Найджел (1898 жылы туған), және екеуі кіші – Джейн (1905 жылы туған) мен Уильям (1907 жылы туған). Картрайт Оксфордтағы Сент-Хью колледжінде математиканы оқыды және 1923 жылы үздік дипломмен бітірді. Ол соңғы дәрістерге қатысқан және үздік диплом алған алғашқы әйел болды. Ол қысқа мерзімге Вустердегі Элис Оттли мектебінде және Букингемширдегі Уайкомб аббат мектебінде сабақ берді, содан кейін 1928 жылы Оксфордқа оралып, D. Phil. дәрежесін алу үшін оқуын жалғастырды. Картрайттың докторлық диссертациясын Г. Х. Харди жетекшілік етті. 1928–1929 оқу жылында Харди Принстон қаласында болғандықтан, бақылаушы міндетін Е. С. Тичмарш атқарды. Оның "Арнайы типтегі интегралдық функциялардың нөлдері" атты диссертациясын J. E. Littlewood тексерді, ол оны алғаш рет 1930 жылы D. Phil. емтиханында сыртқы сарапшы ретінде кездестірді.
Mary Cartwright was born on 17 December 1900, in Aynho, Northamptonshire, where her father William Digby was vicar. Through her grandmother Jane Holbech, she descended from poet John Donne and William Mompesson, Vicar of Eyam. She had four siblings, two older and two younger: John (born 1896), Nigel (born 1898), Jane (born 1905), and William (born 1907). Cartwright studied mathematics at St Hugh's College, Oxford, graduating in 1923 with a first class degree. She was the first woman to attain the final degree lectures and to obtain a first. She briefly taught at Alice Ottley School in Worcester and Wycombe Abbey School in Buckinghamshire before returning to Oxford in 1928 to read for her D. Phil. Cartwright was supervised by G. H. Hardy in her doctoral studies. During the academic year 1928–9 Hardy was at Princeton, so it was E. C. Titchmarsh who took over the duties as a supervisor. Her thesis "The Zeros of Integral Functions of Special Types" was examined by J. E. Littlewood, whom she met for the first time as an external examiner in her oral examination for that 1930 D. Phil.
Өлім
Картрайт 1998 жылы Кембридждегі Мидфилд Лодж мұрттық үйінде қайтыс болды.
Cartwright died in Midfield Lodge Nursing Home in Cambridge in 1998.