Кіріспе

Ghirardelli Square – Америка Құрама Штаттарының Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Марина ауданындағы дүкендер мен мейрамханалар және 5 жұлдызды қонақ үйі бар танымал алаң. 1982 жылы ауданның бір бөлігі Ұлттық тарихи орындар тізіміне «Пионер жүнді фабрикалары және Д. Жирардели компаниясы» деп енгізілген. Бұл алаңда бұрын 40-тан астам арнайы дүкендер мен мейрамханалар орналасқан. Алғашқы дүкендер мен мейрамханалардың кейбіреуі әлі де алаңда сақталып қалған.

Тарих

1893 жылы Доменико Жирардели оны «Ghirardelli Chocolate Company» шоколад компаниясының бас кеңсесі ету үшін бүкіл қалалық кварталды сатып алды. 1960 жылдардың басында «Ghirardelli Chocolate Company» компаниясын «Golden Grain Macaroni Company» сатып алып, бас кеңсесін Сан-Леандро қаласына көшіріп, алаңды сатуға шығарды. Сан-Францисколық Уильям М. Рот және оның анасы Лурлин Матсон Рот 1962 жылы алаңның тұрғын үйлермен ауыстырылуын болдырмау мақсатында жерді сатып алды. Роттар ландшафт сәулетшісі Лоуренс Халпринді және «Wurster, Bernardi & Emmons» фирмасын алаң мен оның тарихи кірпіш құрылыстарын біріктірілген мейрамхана және сауда кешеніне айналдыру үшін жалдады – бұл АҚШ-тағы алғашқы ірі бейімделу және қайта пайдалану жобасы болды. Ол 1964 жылы ашылды. 1965 жылы Бенджамин Томпсон және әріптестері «Сағат мұнарасының» төменгі қабатын жаңартты, қазіргі архитектуралық элементтерін сақтап, «Design Research» дүкені үшін пайдаланды. «Сағат мұнарасының» төменгі қабаттарында қазір «Ghirardelli Square» алаңының басты шоколад дүкені орналасқан. 1981 жылы «Ghirardelli Square» алаңын «Capital & Counties USA» және «Northwestern Mutual Life» серіктестігі сатып алды. «Ghirardelli Square» алаңын болашақ ұрпақтарға сақтау үшін 1982 жылы «Pioneer Woolen Mills» және «D. Ghirardelli Company» тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді. 2008 жылы бұрынғы «сағат мұнарасы» ғимаратының бір бөлігі «Fairmont Heritage Place» қонақ үйі ретінде ашылды. Қонақүй төрт қабаттан тұратын 53 резиденция стиліндегі бөлмелерді қамтиды және барлық 53 қонақ үй бөлмелері үшін үлестік меншікке ие болу мүмкіндігін ұсынады. Бұл Балықшылар кемежайы аймағындағы сирек кездесетін 5 жұлдызды қонақ үйлердің бірі. 2013 жылы «Ghirardelli Square» алаңын Атланта, Джорджия штатындағы «Jamestown L. P.» компаниясы сатып алды.

Дизайн және мұра

Плаза Алтын қақпа ұлттық ойын-сауық аймағының шығыс жағында орналасқан, Эмбаркадеро жағажайлық серуендемесін Марина Грин, Крисси Филд және Президио саябағының табиғи аймақтарымен байланыстырады. Лоренс Халприннің Жирарделли алаңына қатысты идеясы – қалалық ортадағы кеңістікті сақтап, АҚШ-тың басқа қалалары үшін үлгі жасау болды, мұндай жұмыс бұрын жасалмаған еді. Жирарделли алаңы құрылған кезде көптеген сирек нәрселерге толы болды. Мысалы, Халприн көше жиһаздарын және шамдарды өзі жобалаған, сол кезде көше жиһаздары кеңінен таралмаған. Сонымен қатар, мүгедек Уильям Вурстер үшін пандус орнатылды, бұл сол дәуірдегі ерекше дизайн шешімі болды. Сонымен қатар, Жирарделлидің жер асты гаражы жаңашылдық болды: гараж тікелей жолға емес, әлеуметтік қарым-қатынасты ынталандыру үшін дүкендер көше деңгейінде орналастырылды. Жирарделли алаңында орналасқан «Андреа» атты қоладан жасалған мүсінді 1968 жылы Сан-Франциско мүсіншісі Рут Асава орнатты. Онда екі су қызы бейнеленген, олардың біреуі су перісін емшегімен қоректік береді, ал оларды бақалар мен тасбақалар қоршап тұр. Мүсін көрермендерге мұхиттың кереметін көрсету және алаңды жақын маңдағы шығанақпен байланыстыру үшін жасалған. Алайда, фонтан американдық ландшафт сәулетшісі Лоренс Халприннің наразылығына тап болды, ол оны мәнсіз деп санап, алып тастауды талап етті. Көптеген Сан-Франциско тұрғындары, әсіресе әйелдер, Асаваны қолдап, мүсінді сақтауға шақырып, оның төңірегіне жиналды. Жобаның бір қиындығы – Жирарделли алаңының Пасифик Хайтс ауданының етегінде орналасқандығы еді. Пасифик Хайтс қауымы түнде тым жарқырап тұратын үлкен Жирарделли таңбасын алып тастауды қалады. Бірақ Халприн таңбаны алып тастамай, оны жағажайға қаратып бұрды. Бірнеше жылдан кейін жасалған бірқатар жөндеу жұмыстары Лоренс Халприннің бастапқы дизайн ниетінен ауытқып, Жирарделли алаңының сыртқы түрі нашарлап, қолжетімділігі төмендеді. 2017 жылға дейін қоғамдық қолжетімділікті жақсартуға, жыл бойы шаралар өткізуге, экологиялық тұрақтылықты арттыруға және алаңның эстетикасын жақсартуға бағытталған қайта жандандыру жобасы іске асырылды. Жоба Лоренс Халприннің дизайн архивтерін пайдаланып, Халприннің бастапқы өсімдіктерді отырғызу және дизайн тәсілдерін жергілікті өсімдік түрлерімен үйлестіру үшін Сан-Франциско қаласының тарихи сақтау комиссиясымен бірлесіп жұмыс істеді. Қайта жобалау жобасы Солтүстік Калифорнияның ASLA сыйлығымен «Тарихи сақтаудағы ең үздік жоба» деп танылды. Халприннің қайта қолданылған алаң дизайнының қаншалықты түпнұсқа екені туралы пікірлер әртүрлі. Жобаны бастапқыда қайта пайдаланылған ортада сауда жасауды қолдаған Кэри және Стюарт Роуз ұсынған, ал 1940 жылдары белсенді Жан және Карл Кортум жағалауды сақтап, оны мұра және сауда орталығына айналдыруды ұсынған.

Сәулетшілер

Лоренс Халприн мен Уильям Вурстер Жирарелли алаңының архитекторлары болды.