Висконсиндегі "Прария" мектеп стилі архитектурасы

Кіріспе

Архитектуралық стиль
Висконсин штатының Винд-Пойнт қаласындағы мектеп

Прерия мектебі – 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында АҚШ-тың орталық аймағында кең таралған архитектуралық стиль. Бұл стиль көбінесе көлденең сызықтармен, кең еңістері бар жалпақ немесе төбелі шатырлармен, көлденең жолақтарда топтастырылған терезелермен, ландшафтпен үйлесімділікпен, берік құрылыспен, шеберлікпен және әшекейлеудегі ұқыптылықпен ерекшеленеді. Көлденең сызықтар Американың туған далалық ландшафтының кең, жазық, ағашсыз кеңістіктерін еске түсіріп, олармен байланысты деп саналды. Прерия мектебі – бұл Солтүстік Американың өзіндік архитектуралық стилін дамытуға жасалған тытыру, ол Өнер және қолөнер қозғалысының идеалдарымен және дизайн эстетикасымен үндес келеді. Екеуі де жаппай өндірістің адамгершілікке зиян келтіретін әсеріне қарсы құрал ретінде қолөнерді және шеберлердің цехтарын қолдады.

Тарих

Прерия мектебі 19 ғасырдың соңында Англияда Джон Раскин, Уильям Моррис және басқалар бастаған Өнер және қолөнерлер қозғалысының идеалдарымен және дизайн эстетикасымен үндес дамыды. Америкалық қолөнер шеберлері қозғалысымен бірге, ол қолмен жасауды және шеберлердің гильдияларын қолдады. Бұл, жаңа конвейерлік жаппай өндіріс техникасына қарсы реакция ретінде, нашар сапалы өнімдерді жасау және жұмысшыларды адамгершіліксіздендіру деп есептелді. Прерия мектебі сонымен қатар Еуропа классикалық сәулетінің бұрынғы стильдерімен дизайн элементтері мен эстетикалық тілді бөліспейтін, Солтүстік Американың өзіндік сәулет стилін дамытуға ұмтылды. 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен туындаған құрылыс мүмкіндіктері көптеген талантты және амбициялы жас сәулетшілерді қызықтырды. 1893 жылғы Дүниежүзілік Колумбия көрмесі (Чикаго әлемдік жәрмеңкесі) Чикаго қаласының қайта жаралуын жариялауға тиіс болды. Бірақ, кейіннен Прерия мектебінің құрамына кіретін орта батыстың көптеген жас сәулетшілері көрменің әр ғимаратындағы грек және рим классицизміне наразылық білдірді. Олар реакция ретінде Чикаго және оның айналасында бірегей заманауи және шынайы американдық стильді көрсететін жаңа жұмыстар жасауға тырысты, ол Прерия деп аталды. Прерия атауының себебі – Прерия стиліндегі ғимараттардың басым көпшілігінің горизонтальды бағыты, ол АҚШ-тың орталық батысындағы кең, жазық және ағашсыз кеңістіктерді еске салады. Стильдің ең танымал жақтаушысы Франк Ллойд Райт «органикалық сәулет» идеясын ұсынды (53-бет), оның негізгі қағидасы – құрылыс табиғи түрде жерден өскендей көрінуі керек. Райттың сөздерімен айтқанда, ғимараттар «жерге үйленген» сияқты көрінуі керек. (53-бет)

Прерия мектебінің ғимараттары

Прайри мектебі сәулетінің мысалы – Висконсин штатының Расин қаласында орналасқан жекеменшік күндізгі мектеп «Прайри мектебі» (The Prairie School), оны Талиэсин Ассошиэйтс (Райт негізін қалаған архитектура фирмасы) жобалаған және Райттың Wingspread конференциялық орталығына тікелей іргелес орналасқан. Махони мен Гриффиннің Австралия мен Үндістандағы жұмыстары, әсіресе Кастлекрагтағы (Жаңа Оңтүстік Уэльс) үйлер жинағы, Прайри мектебінің Чикагодан қалай алысқа тарағанын көрсетеді. Флорида штатының Сент-Клауд қаласындағы Изабел Робертс атындағы Ардагерлер ескерткіш кітапханасы да осыған дәлел. Нью-Йорк штатының Локпорт қаласындағы 8 Беркли драйв үйі 2009 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Oak Circle тарихи ауданы – Иллинойс штатының Вилметте қаласындағы тарихи аудан. Ол негізінен 1917 және 1929 жылдар аралығында салынған Прайри мектебі және қолөнер стиліндегі архитектураның он бес жеке үйінен тұрады. Oak Circle тарихи ауданы 2001 жылғы 21 маусымда Ұлттық тарихи орындар тізіліміне қосылды; бұл Вилметтеде тағайындалған алғашқы тарихи аудан болды. Rock Crest–Rock Glen тарихи ауданы – Айова штатының Мейсон-Сити қаласында орналасқан ұлттық деңгейде танылған тарихи аудан. Ол 1979 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді. Барлық ғимараттар Прайри мектебі стилінде салынған үйлер және жоспарланған құрылыс бөлігі. Мейсон-Ситиде сонымен қатар Прайри мектебі стилінде салынған екі іргелес коммерциялық ғимарат – The Historic Park Inn Hotel және City National Bank орналасқан. 1910 жылы аяқталған Historic Park Inn Hotel – әлемдегі Франк Ллойд Райт жобалаған соңғы қонақ үй, өйткені ол оның жобалаған алты қонақ үйінің бірі. Доктор Г. С. Стокман үйі – Айова штатының Мейсон-Сити қаласындағы Франк Ллойд Райттың Прайри мектебі стиліндегі тағы бір мысалы. 1908 жылы салынған Стокман үйі – Айовада Райт жобалаған Прайри мектебі стиліндегі алғашқы үй болды. Бүгінде бұл үй бүкіл әлемнен келген қонақтар мен архитектура әуесқойларын қабылдайтын мұражай ретінде жұмыс істейді.

An example of Prairie School architecture is the aptly named "The Prairie School", a private day school in Racine, Wisconsin, designed by Taliesin Associates (an architectural firm originated by Wright), and located almost adjacent to Wright's Wingspread Conference Center. Mahony's and Griffin's work in Australia and India, notably the collection of homes at Castlecrag, New South Wales, are fine examples of how the Prairie School spread far from its Chicago roots. Isabel Roberts' Veterans' Memorial Library in St. Cloud, Florida, is another. The House at 8 Berkley Drive at Lockport, New York was listed on the National Register of Historic Places in 2009. The Oak Circle Historic District is a historic district in Wilmette, Illinois, United States. It primarily consists of fifteen single family homes representative of the Prairie School and Craftsman styles of architecture constructed between 1917 and 1929. The Oak Circle Historic District was added to the National Register of Historic Places on June 21, 2001; it was the first historic district to be designated in Wilmette. The Rock Crest–Rock Glen Historic District is a nationally recognized historic district located in Mason City, Iowa. It was listed on the National Register of Historic Places in 1979. All of the buildings are houses designed in the Prairie School style, and are a part of a planned development. Mason City is also home to The Historic Park Inn Hotel and City National Bank, two adjacent commercial buildings designed in the Prairie School style. Completed in 1910, the Historic Park Inn Hotel is the last remaining Frank Lloyd Wright designed hotel in the world, of the six for which he was the architect of record. The Dr. G. C. Stockman House is another example of Frank Lloyd Wright's Prairie School style found in Mason City, Iowa. Built in 1908, the Stockman House was the first Wright designed Prairie School style house in Iowa. Today, the house functions as a museum welcoming visitors and architectural enthusiasts from all around the world.

Қазіргі заманғы қызығушылық

1980 жылдардың соңынан бері Прерия мектебінің суретшілері мен сәулетшілерінің идеялары мен жобаларына қызығушылық артып келеді, бұл әсіресе танымал адамдардың коллекция жинау әдеттері мен сол дәуірдегі ғимараттардың әсемдік дизайндарының аукционда жоғары бағаға сатылуының нәтижесінде болды. Көптеген кітаптар, журналдардағы мақалалар, бейнежазбалар және осы қозғалысты насихаттауға арналған тауарлармен қатар, Прерия мектебінің бірнеше түпнұсқа құрылыс орындары қоғамдық мұражайларға айналып, экскурсиялар мен арнайы интерактивті шараларға есіктерін ашты. Прерия мектебінің қозғалысы туралы халықты біліммен қамту және оның дизайндарын сақтау мақсатында бірнеше коммерциялық емес ұйымдар мен онлайн-қоғамдастықтар құрылды. Осы ұйымдар мен сайттардың кейбіреулері төмендегі "Сілтемелер" бөлімінде тізімделген.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Брукс, Х. Аллен, Франк Ллойд Райт және Прайри мектебі, Бразиллер (Купер Хьюит мұражайымен бірлесіп), Нью-Йорк 1984; Брукс, Х. Аллен, Прайри мектебі, В. В. Нортон, Нью-Йорк 2006; Брукс, Х. Аллен (редактор), Прайри мектебінің сәулеті: "The Western Architect" журналы бойынша зерттемелер, Торонто университеті баспасы, Торонто, Буффало 1975; Брукс, Х. Аллен, Прайри мектебі: Франк Ллойд Райт және оның Орта Батыс өкілдері, Торонто университеті баспасы, Торонто 1972; Брукс, Х. Аллен (редактор), Райт туралы жазбалар: Франк Ллойд Райтқа арналған таңдалған пікірлер, МТИ баспасы, Кембридж, MA және Лондон 1981; Виссер, Кристин, Франк Ллойд Райт және Висконсин штатындағы Прайри мектебі: сәулеттік саяхат жолдары, Трейлс Медиа тобы; 2-ші қайта қарастырылған басылым (маусым, 1998).