Кіріспе

Usonia (/j//uː/'s//oʊ//n//i//ə/) – американдық сәулетші Франк Ллойд Райттың Америка Құрама Штаттарын (Америкадан гөрі артықшылықпен) атау үшін және оның елдің ландшафты, қала құрылысы және ғимараттар архитектурасы туралы көзқарасын білдіру үшін қолданған сөзі. Райт американдық ландшафттың Жаңа дүние ерекшелігін, бұрынғы архитектуралық қағидалардан өзгеше және азат деп сипаттау үшін "усониялық" деген сөзді қолдануды ұсынды.

Усония үйлері

"Usonian" әдетте Франк Ллойд Райттың 1934 жылы Вилли үйінен бастап жобалаған, шамамен 60 орта табысты отбасылық үйлер тобын білдіреді. Көпшілігі Герберт пен Кэтрин Джейкобстың 1937 жылғы бірінші үйін нағыз "Usonian" деп санайды. "Usonian үйлері" әдетте гаражсыз немесе көп сақтау бөлмесіз, кішкентай, бір қабатты үйлер болып табылады. Олар көбінесе L пішіндес келіп, ерекше және арзан жерлерге орналасқан бақша террасасына ыңғайлы болады. Олар жергілікті материалдармен, жалпақ шатырлармен және пассивті күн жылыту мен табиғи салқындату үшін үлкен консольді төбелермен сипатталады. Жарықтандыру терезелер арқылы табиғи болады, сондай-ақ радиациялық еден жылыту жүйесі қарастырылған. Тағы бір ерекшелігі – олардың алдыңғы/"қоғамдық" жағы көрінбейді, ал артқы/"жеке" жағы сыртқы ортаға толық ашық болады. Ішкі және сыртқы кеңістіктердің берік визуалды байланысы барлық Usonian үйлерінің маңызды қасиеті. Райт тұраққа қойылған көлікке арналған жабынды сипаттау үшін "карпорт" деген сөзді ойлап тапқан. Usonia тарихи ауданы – бұл 1950 жылдары осы концепция бойынша салынған Нью-Йорктің Плезантвилл қаласындағы жоспарланған қалашық. Райт 47 үйдің 3-ін өзі жобалаған. Джейкобс үйі дизайнының түрлері бүгінге дейін сақталған. Usonian дизайны 1950 жылдары американдық батыста танымал болған ранчо стилі үйлерінің эстетикалық бастауы саналады.

FSC Usonian үйі

2013 жылы Флорида Оңтүстік колледжі 1939 жылы Фрэнк Ллойд Райт жасаған, жиырма профессорлық тұрғын үйдің бірі үшін арналған түпнұсқа жоба бойынша "Усониан үйі" деп аталатын ғимаратты салды. Кампуста Фрэнк Ллойд Райт салған ғимараттардың жиынтығы бар, ал 2013 жылғы құрылыс – Райттың жобалаған он үшінші ғимараты, бұл жиынтық "Күн баласы" деп белгілі. Бұл жаңа ғимаратта текстильді блоктан тұрғызылған конструкция, перфорацияланған бетон блоктарындағы түрлі түсті шынылар және Райттың өзі жобалаған жиһаз орналасқан. Онда Sharp Family Tourism and Education Center – Райт салған ғимараттарды көруге келген қонақтарға арналған ақпараттық орталық та орналасқан, сондай-ақ Райттың суреттері мен архитектордың колледждегі жұмысы туралы деректі фильм көрсетіледі.

Сөздің шығу тегі

Усониялық деген сөзді 1865 жылы туған шотланд жазушысы Джеймс Дафф Лоу ойлап тапқан сияқты. "Екі жарты шардағы мұнда және сол жерде" (1903) атты әртүрлі жинағында Лоу өзінің 1903 жылғы 18 маусымдағы хатынан келтірме жасайды, ол хат былай басталады: "Біз, Америка Құрама Штаттарының азаматтары, канадалықтар мен мексикалықтарға әділеттілік таныту үшін, тек қана бізге қатысты мәселелер туралы айтқанда 'американдықтар' деген атауды қолдануға құқығымыз жоқ". Ол сондай-ақ кейбір автордың "Усона" (Солтүстік Америка Құрама Штаттары) деген атауды ұсынғанын, бірақ ол "Усония" түрін ұнататынын мойындады. Райттың бұл сөзді алғаш рет жариялаған қолданылуы 1927 жылға дейін жетеді деп есептеледі:

Дегенмен, бұл қате болуы мүмкін, өйткені Батлер бұл сөзді қолданғандығын көрсететін басқа жарияланған деректер әлі табылмады. Хосе Ф. Бускалья Усония терминін Америка Құрама Штаттарының халқына, ұлттық идеологиясына және неоимпериалистік дәстүріне қатысты қолдануды жақтайды. Мигель Торрес Кастро "Усониялық" терминін балалар кітабы "Юпу пуффин: Усониялық оқиғада" қолданылған Атлантикалық пуффиннің тегін көрсету үшін пайдаланады. Бұл құс – АҚШ-тың Мэн штатынан шыққан пуффин.