Гарольд Олдройд: Британдық энтомолог және шыбындар зерттеушісі

Кіріспе

Британдық энтомолог (1913–1978)

Харольд Олдройд (24 желтоқсан 1913 – 3 қыркүйек 1978) – британдық энтомолог. Ол шыбықтардың биологиясына маманданған және көптеген кітаптар жазды, әсіресе ғылымды кең жұртшылыққа жеткізуге көмектескен танымал ғылыми еңбектерді. Оның «Шыбықтардың табиғи тарихы» еңбегі «Шыбықтар туралы қасиетті кітап» деп есептеледі. Оның мамандығы диптера болғанымен, ол олардың аса танымал тақырып емес екенін мойындады: «Қылжыңдақ, өлік, канализация және тіпті тірі етте көбейетін шыбықтар – әдепті қоғамда талқыланбайтын жиренішті жандар». Шын шыбықтарды (Diptera) басқа «шыбық» деген сөз бар жәндіктерден ажырату үшін олардың аттарын тырнақшамен белгілеу идеясын Олдройд ұсынды. Осылайша, «үй шыбығы», «кран шыбығы» және «көк шыбығы» – шын шыбықтар, ал «дракон шыбығы», «қарға шыбығы» және т.б. басқа топтарға жатады. Ол сондай-ақ, егер бір жұп үй шыбығы шектеусіз көбейсе, тоғыз ай ішінде 5,6×1012 жеке тұлғаға жететіні, бұл Жерді 14,3 м (47 фут) қалыңдықпен жабуға жеткілікті деген есептеуді жоққа шығарды. Олдройд мұндай қабаттың тек Германияны ғана жабатынын есептеп шығарды, бірақ «бұл әлі де көп шыбық» деп атап өтті. Төмендегі тізімдердің барлығы толық емес болуы мүмкін. Егер сіз басқа да мәліметтер білсеңіз, оларды қосыңыз.

Олдройдтың еңбектері

Куксон Х. А. және Олдройд Х. 1937: Дронның личинкаларымен ішек жұқтыруы. Lancet 2: 804. Олдройд, Х. 1940: Hoplistomerus Macquart туысы (Diptera: Asilidae). 5 сурет, 12 бет. Trans. R. ent. Soc. Lond. Олдройд, Х. 1947а: Армстронг колледжінің Сива оазисіне (Ливия шөлі) экспедициясының нәтижелері, 1935 жыл. Bulletin de la Société Fouad Ier d'Entomologie 31: 113–120, Каир. Олдройд, Х. 1947b: Жаңа Гвинея территориясының Diptera. XIV. Tabanidae тұқымдасы. 2-бөлім. Pangoniinae, Chrysops туысынан басқа. Proc. Linn. Soc. N. S. W. 72: 125–142. Олдройд, Х. 1949а: Тасманиядан қанатсыз Empid (Diptera). Entomol. Mon. Mag. 84: 278–279. Олдройд, Х. 1949b: Жаңа Гвинея территориясының Diptera. XIV. Tabanidae тұқымдасы. 3-бөлім. Tabaninae. Proc. Linn. Soc. N. S. W. 73: 304–361. Олдройд, Х. 1952: Британдық Камеруннан жаңа Chrysops (Diptera, Tabanidae). Ann Trop Med Parasitol. 1952 қыркүйек;46(2):155–157. Олдройд, Х. 1952: Эфиопия аймағындағы жылқы құстары (Diptera: Tabanidae). 1-том. Haematopota және Hippocentrum. British Museum (Natural History), Лондон. ix + 226 бет. Олдройд, Х. 1954: Эфиопия аймағындағы жылқы құстары (Diptera: Tabanidae). 2-том. Tabanus және туысқан тұқымдар. British Museum (Natural History), Лондон. x + 341 бет. Олдройд, Х. 1955: Окленд және Кэмпбелл аралдарындағы Diptera. 4-бөлім. Кемпбелл аралынан қанатсыз Dolichopodid (Diptera). Rec. Dominion Mus. 2: 243–246. Олдройд, Х. 1956: Малайзиядан Dolichopodidae (Diptera) жаңа туысы мен түрі. Proc. R. Entomol. Soc. Lond. (B) 25: 210–211. Олдройд, Х. 1957: Эфиопия аймағындағы жылқы құстары (Diptera: Tabanidae). 3-том. Кіші тұқымдар. Олдройд, Х. 1958: Ираннан Asilidae-лер. Stuttg. Beitr. Naturk., № 9:1–10. Олдройд, Х. 1963: Африкалық Asilidae (Diptera) тайпалары мен туыстары. Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde aus dem Staatlichen Museum für Naturkunde in Stuttgart. № 107. Олдройд, Х. 1964: Непалдан Diptera. Asilidae. Bull. Br. Mus. (Nat. Hist.) Entomol. 15: 237–254. Олдройд, Х. 1969: Leptogastridae (Diptera) тұқымдасы. Proc. R. ent. Soc. Lond. (B) 38: 27–31. Олдройд, Х. 1970: Африкалық Asilidae (Diptera) туралы зерттеулер. Bulletin of the British Museum. Олдройд, Х. 1972: Филиппин аралдарындағы ұрықшы құстар (Diptera: Asilidae). Pac. Insects 14: 201–237. Олдройд, Х. 1972: Ерекше құрылымы бар екі ұрықшы құс (Diptera, Asilidae). Journal of Natural History 6: 635–642, Лондон. Олдройд, Х. 1974: Оңтүстік Африкадағы ұрықшы құстарға (Diptera: Asilidae) кіріспе. Annals of the Natal Museum 22: 1–171.

Cookson H. A., and Oldroyd H. 1937: Intestinal infestation by larvae of a drone fly. Lancet 2: 804. Oldroyd, H. 1940: The genus Hoplistomerus Macquart (Diptera: Asilidae). 5 figs., 12 pp. Trans. R. ent. Soc. Lond. Oldroyd, H. 1947a: Results of Armstrong College expedition to Siwa Oasis (Libyan desert), 1935. Bulletin de la Société Fouad Ier d'Entomologie 31: 113 120, Kairo. Oldroyd, H. 1947b: The Diptera of the Territory of New Guinea. XIV. Family Tabanidae. Part II. Pangoniinae, except the genus Chrysops. Proc. Linn. Soc. N. S. W. 72: 125 42. Oldroyd, H. 1949a. A wingless empid (Diptera) from Tasmania. Entomol. Mon. Mag. 84: 278 79. Oldroyd, H. 1949b. The Diptera of the Territory of New Guinea. XIV. Family Tabanidae. Part III. Tabaninae. Proc. Linn. Soc. N. S. W. 73: 304 61. Oldroyd, H. 1952: A new Chrysops (Diptera, Tabanidae) from the British Cameroons. Ann Trop Med Parasitol. 1952 Sep;46(2):155 7. Oldroyd, H. 1952. The horseflies (Diptera: Tabanidae) of the Ethiopian Region. Volume I. Haematopota and Hippocentrum. British Museum (Natural History), London. ix + 226 pp. Oldroyd, H. 1954. The horseflies (Diptera: Tabanidae) of the Ethiopian Region. Volume II. Tabanus and related genera. British Museum (Natural History), London. x + 341 pp. Oldroyd, H. 1955. The Diptera of Auckland and Campbell islands. Part 4. A wingless dolichopodid (Diptera) from Campbell Island. Rec. Dominion Mus. 2: 243 46. Oldroyd, H. 1956. A new genus and species of Dolichopodidae (Diptera) from Malaya. Proc. R. Entomol. Soc. Lond. (B) 25: 210 11. Oldroyd, H. 1957: The horseflies (Diptera: Tabanidae) of the Ethiopian Region. Volume III. Subfamilies
Oldroyd, H. 1958, Some Asilidae from Iran. Stuttg. Beitr. Naturk., No. 9:1–10
Oldroyd, H. 1963: The Tribes and genera of the African Asilidae (Diptera). Stuttgarter Beiträge zur Naturkunde aus dem Staatlichen Museum für Naturkunde in Stuttgart. Nr. 107. Oldroyd, H. 1964: Diptera from Nepal. Asilidae. Bull. Br. Mus. (Nat. Hist.) Entomol. 15: 237 54. Oldroyd, H. 1969: The family Leptogastridae (Diptera). Proc. R. ent. Soc. Lond. (B) 38: 27 31. Oldroyd, H. 1970: Studies of African Asilidae (Diptera). Bulletin of the British Museum. Oldroyd, H. 1972. Robber flies (Diptera: Asilidae) of the Philippine Islands. Pac. Insects 14: 201 37. Oldroyd, H. 1972: Two robber flies (Diptera, Asilidae) of unusual structure. Journal of Natural History 6: 635 642; London. Oldroyd, H. 1974. An introduction to the robber flies (Diptera: Asilidae) of South Africa. Annals of the Natal Museum 22: 1 171.

Олдройдтың кітап тараулары

1964 (O. Theodor және H. Oldroyd): Hippoboscidae. Линднер, Э. [Ред.]: Палеарктика аймағының шыбықтары. Штутгарт, 12: 1–70. 1973 (Oldroyd H, және Smith KGV): Диптералар: Шыбықтардың жұмыртқалары мен дернәсілдері. Смит KGV (ред.) Медициналық маңызы бар жәндіктер және басқа да буынтық аяқтылар. Бірінші басылым. Британдық мұражайының (Табиғи тарих) қамқоршылары, Лондон, 1973; 289–323 б. 1975: Asilidae тұқымдасы. "Шығыс аймағының диптераларының каталогы", 2 том, Brachycera кіші тобынан Aschiza бөліміне дейін, Cyclorrhapha кіші тобы" (M. D. Delfinado және D. E. Hardy, ред.). Гавай университетінің баспасы, Гонолулу. 459 бет.

Аудармашы: Олдройд

Ұшудағы жәндіктер: Биофизикалық зерттеулердегі көрініс сырты / Вернер Начтагалл; Аудармашылар: Гарольд Олдройд, Роджер Х. Эбботт [және] Маргарита Бидерман Торс, 1974. Реми Шовиннің «Жәндік әлемі». Француз тілінен аударған. Дүниежүзілік университет кітапханасы/Макгроу, Нью-Йорк, 1967, Trade Paperback, 256 бет.