Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сомерда – Германияның Тюрингия жерінде, Эрфурт қаласына жақын, Унструт өзенінің жағасында орналасқан қала. Ол Сомерда ауданының орталығы.
Sömmerda is a town near Erfurt in Thuringia, Germany, on the Unstrut river. It is the capital of the district of Sömmerda.
Тарих
Қазіргі Зөммерда, бұрынғы Лейбинген аймағындағы археологиялық қазбалар кезінде шамамен б.з.д. 2000 жылға дейінгі уақытқа жататын, ерекше көзге түсетін жерленген адам қалдықтары табылды. "Лейбинген патшасы" деп аталған адамның осындай жерленген жері – Лейбинген обасы. Зөммерда алғаш рет ресми құжаттарда 876 жылы тілге алынған. Шамамен 1350 жылы қалаға айналған, бірақ осы оқиғаға қатысты жазба деректер жоқ. 1395 жылға дейін салынған қала қақпасының бірі мен ескі қала қабырғасының алты мұнарасы бүгінге дейін сақталған. Отыз жылдық соғыс (1618–1648) кезінде Зөммерда әскери оқиғалардың орталығы болды, екі тараптың сарбаздары қаланы тонап, халық санын екі есеге азайтты. 1840 жылы Иоганн Николаус фон Дрейзе инелі мылтықты ойлап тапты және қалада атыс қаруын шығаратын зауыт құрылды. 1919 жылы Rheinmetall компаниясы зауытты, кейін Rheinmetall Borsig деп аталды, алдымен автомобиль бөлшектерін өндіру үшін иелігіне алды. Бастапқыда карбюраторларға ден қойғанмен, үлкен табысқа жете алмады. 1925 жылы амбициялық жаңа менеджер, инженер Фриц Фауди басқаруды өз қолына алып, өте танымал болған кардан білігінің жаңа түрін жасады. Rheinmetall Faudi жүйесі кеңінен танымал болды, ал Зөммерда зауыты Германиядағы ең ірі өндіруші болып саналды. 1921 жылдың сәуір айында зауыт соғыстан кейінгі ережелерге қайшы келіп, қару-жарақ өндірісіне қайта оралды. 1922 жылдың қазан айынан бастап зауыт одақтастар Германияда рұқсат еткен оқшаулаулардың барлық санын өндірді және Луи Шмейссердің басшылығымен жаңа MG30 пулеметін шығара бастады. 1944 жылдың қыркүйегінде Rheinmetall Borsig Бухенвальд концлагерінің сыртқы бөлімшесіне айналды. Онда 1294 әйел тұтқын мәжбүрлі еңбекке тартылды, олардың көпшілігі 16 мен 60 жас аралығындағы, көбінесе Венгриядан келген еврейлер еді. Кардан біліктерін өндіруді жалғастырған әйелдер соғыста қолданылатын бронетранспорттық құралдардың бөлшектерін жасауға, сондай-ақ қару-жарақ өндіруге көмектесті; 1944 және 1945 жылдары бұл мақсатта екі жаңа цех салынды. 1945 жылдың сәуір айының басында СС лагерьді эвакуациялады, тұтқындар мен СС күзетшілерін Пилзен, Чехословакияға дейін өлім жорығына жіберді. Бүгінде Зөммердадағы арнайы зиратта лагерь тұтқындары, мәжбүрлі еңбекшілер мен соғыс тұтқындарының қабірлері мен ескерткіші орналасқан. 1945 жылдың 11 сәуірінде Зөммердаға келген американдықтар Rheinmetall зауытын бомбадан зардап көрмеген, бірақ басшылары тастап кеткен күйде тапты. Бірнеше күннен кейін Тюрингияны ресейлік әскерлер басып алды және келесі айда өндірісті қайта бастады, 1000 мен 1500 жұмысшыны жұмысқа алды. Өндіріс 1950 жылға дейін автомобиль бөлшектерін жасауға қайта оралды, содан кейін кеңсе машиналарын шығара бастады. Кейін Rheinmetall Borsig қазіргі Rheinmetall DeTec AG болып өзгерді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Зөммерда зауыты жаңадан құрылған Шығыс Германияда қалды, даму мен өндіріс мемлекеттік басқарудағы кәсіпорын ретінде жалғасты, бірақ соғысқа дейінгі Rheinmetall атауы мен логотипін сақтап қалды. 1957 жылы Хайнц Сколаудтың басшылығымен жас инженерлер тобы Volkseigener Betrieb Büromaschinenwerk Sömmerda компаниясын құрып, оны электронды техника дәуіріне енгізді. 1960 жылы атау "Supermetall" деп өзгертілді, ал 1962 жылы "Soemtron" деп өзгертілді, сол жылы Лейпциг сауда жәрмеңкесінде электрондық Fakturierautomaten (автоматты шот-фактура машинасы) EFA 380 үлгісін көрсетті. 1963 жылы келесі модель EFA 381 магниттік ядролық жадымен жабдықталды. 2018 жылдың шілдесінде бұрынғы Шиллингштедт муниципалитеті Зөммердаға қосылды.
Archeological digs in the area that is now Sömmerda, formerly Leubingen, have uncovered prominently buried human remains dating to around 2000 BCE. One such burial of an individual, dubbed the "king of Leubingen" is the Leubingen tumulus. Sömmerda was first mentioned in official documents in 876 CE. It probably became a town in about 1350 but there are no existing records of the event. One town gate, dating from 1395, and six towers from the old town walls are still standing. During the Thirty Years' War (1618–1648) Sömmerda was at the heart of military activity, and soldiers from both sides ransacked the town, halving the population. In 1840, Johann Nikolaus von Dreyse invented the needle gun and a firearms factory was founded in the town. In 1919 the Rheinmetall company took over the factory, later called Rheinmetall Borsig, at first to produce automotive parts. Initially it concentrated with only little success on carburettors, then in 1925 an ambitious new manager, the engineer Fritz Faudi, took over and a new type of cardan joint was developed, which became extremely popular. The Rheinmetall Faudi system was a well known name, and the Sömmerda works were the largest producer in Germany. In April 1921 the factory returned to arms production, going against the post war regulations which banned it from producing fuses. From October 1922 the factory produced the total quantity of fuses allowed in Germany by the Allies and also began producing the new MG30 machine gun under the direction of Louis Schmeisser. In September 1944 Rheinmetall Borsig became an external camp for Buchenwald concentration camp. As many as 1,294 female prisoners were made to do forced labour there, most of them aged between 16 and 60, many Jews from Hungary. As well as continuing to produce cardan shafts, the women also helped make parts for armoured vehicles used in the war, as well as manufacturing arms; two new workshops were built for this in 1944 and 1945. The SS evacuated the camp in early April 1945, sending its prisoners and SS overseers on a death march, which ended near Pilsen, Czechoslovakia. Today a special cemetery in Sömmerda contains graves and a memorial to the camp inmates, forced labourers and war prisoners. On April 11, 1945, Americans arriving in Sömmerda found the Rheinmetall plant still untouched by bombs, but abandoned by its managers. Days later Thuringia was occupied by the Russians, who recommenced production by the next month, employing between 1,000 and 1,500 workers. Production went back to automotive parts until the 1950s when office machinery began to be produced. Later Rheinmetall Borsig became today's Rheinmetall DeTec AG. Following the Second World War, the Sömmerda factory then found itself in the newly formed East Germany, with development and production now continuing as a state run enterprise, but using the pre war Rheinmetall name and logo. In 1957, a group of young electronics engineers under the collective direction of Heinz Skolaude brought Volkseigener Betrieb Büromaschinenwerk Sömmerda into being and into the age of electronics. In 1960 the name was changed to "Supermetall" and then in 1962 to the "Soemtron" name, when they exhibited at the Leipzig trade Fair of that year an electronic Fakturierautomaten (Automatic Invoicing machine) the model EFA 380. 1963 saw the next model the EFA 381 with magnetic core memory. In July 2018 the former municipality of Schillingstedt was merged into Sömmerda.
Көлік байланыстары
Sömmerda станциясы Sangerhausen–Erfurt темір жолында орналасқан.
Sömmerda station lies on the Sangerhausen–Erfurt railway.
Елтаңба
Қаланың гербі – көлденең бөлінген өрісі бар қалқан; жоғарғы өрісте оңға қарап тұрған, қызыл тілі бар қара бүркіт бейнеленген. Төменгі өрісі күміс түсті алты спицалы дөңгелекпен қызыл.
The town coat of arms is a shield with the field divided horizontally; the upper field has a black eagle with a red tongue, looking to the right. The lower field is red with a silver six spoked wheel.