1790-1830 жылдардағы Күннің белсенділігінің төмендеуі
Dalton Minimum
Далтон минимум: 1790-1830 жылдардағы төмен күн белсенділігі. Күн дақтарының азаюы, температураның төмендеуі, климат өзгерісі. Күн айналымдары, аспан құбылысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1790–1830 жылдар аралығындағы күн белсенділігінің төмендеуі
Period of low solar activity from 1790 to 1830
Далтон минимумы – күн дақтарының азаю кезеңі, төмен күн белсенділігін көрсететін, ағылшын метеорологы Джон Далтонның есімімен аталатын және шамамен 1790–1830 немесе 1796–1820 жылдар аралығында, 4-ші және 7-ші күн циклдарына сәйкес келетін кезең. Далтон минимумы жиі Маундер минимумымен салыстырылса да, оның күн дақтарының саны аздаған дәрежеде жоғары болды және Маундер минимумынан өзгеше, екі күн жарты шарында да таралып орналасқан. 1806 жылғы Езра Эймс пен Хосе Хоакин де Феррердің күн тұтылуының суреттерінде короналық шоғырлар көзбен байқалып, оның магнит өрісі Маундер минимумына емес, қазіргі күн циклдарына ұқсас екенін көрсетеді.
The Dalton Minimum was a period of low sunspot count, representing low solar activity, named after the English meteorologist John Dalton, lasting from about 1790 to 1830 or 1796 to 1820, corresponding to the period solar cycle 4 to solar cycle 7. While the Dalton Minimum is often compared with the Maunder Minimum, its sunspot number was slightly higher and reported sunspots distributed in both solar hemispheres unlike the Maunder Minimum. The coronal streamers are visually confirmed in Ezra Ames and José Joaquin de Ferrer’s eclipse drawings in 1806 and indicates similarity of its magnetic field not with that of the Maunder Minimum but with that of the modern solar cycles.
Температура
Маундер минимумы мен Спорер минимумы сияқты, Дальтон минимумы да әлемдік температураның орташа көрсеткіштен төмен болған кезеңімен сәйкес келді. Осы кезеңде Германияда температура шамамен 1°C-қа өзгерді. Орташадан төмен температураның себептері және олардың күндегі дақтар санының азаюымен байланысы толыққанды түсініксіз. Жақында жарияланған зерттеулерде салқындаудың басты себебі вулканизмнің күшеюі болды деген пікір айтылуда. 1816 жылғы «Жазсыз жыл» Дальтон минимумы кезінде болғанымен, сол жылғы суық температураның негізгі себебі – өткен жылы Индонезиядағы Тамбора тауының өте күшті жарылысы болды. Бұл жарылыс соңғы 2000 жылдағы ең ірі екі жарылыстың бірі саналады. Сондай-ақ, күн сәулесінің әлсіреуі вулканизмнің белсенділігін арттыруы мүмкін екенін де ескеру қажет, себебі күн сәулесінің төмендеуі мен вулканизмнің күшеюі арасында әлсіз болғанымен, статистикалық тұрғыдан маңызды байланыс бар.
Like the Maunder Minimum and Spörer Minimum, the Dalton Minimum coincided with a period of lower than average global temperatures. During that period, there was a variation of temperature of about 1 °C in Germany. The cause of the lower than average temperatures and their possible relation to the low sunspot count are not well understood. Recent papers have suggested that a rise in volcanism was largely responsible for the cooling trend. While the Year Without a Summer, in 1816, occurred during the Dalton Minimum, the prime reason for that year's cool temperatures was the highly explosive eruption the previous year of Mount Tambora in Indonesia, which was one of the two largest eruptions in the past 2000 years. One must also consider that the rise in volcanism may have been triggered by lower levels of solar output as there is a weak but statistically significant link between decreased solar output and an increase in volcanism.