Кіріспе

Батыс Сиккимдегі көл, Үндістан

Кхечеопалри көлі, бастапқыда Ха Чот Палри (Падмасамбхаваның жұмағы деген мағынаны білдіреді) деп аталған, Үндістанның солтүстік-шығыс штаты Сиккимдегі Батыс Сикким ауданында, Гангтоктан батысқа қарай орналасқан Кхечеопалри ауылының жанындағы көл. Көл "Демазонг" аңғарының – яғни күріш аңғарының – ажырамас бөлігі болып табылады. Бұл ландшафт сонымен қатар Гуру Падмасамбхаваның құдіретімен нұрланған жасырын қазыналардың мекені ретінде де белгілі. Көлдің ерекшелігі – жапырақтардың көл бетінде қалқып жүруіне рұқсат етілмейді, оны құстар үнемі көлге түскен жапырақтарды жылдам жинап алып, қамтамасыз етеді.

Этимология

Халықтық морфометрия бойынша Кечеопалри екі сөзден тұрады: Кечео және палри. "Кечео" – "ұшатын йогинилер" немесе "Тара" (Авалокитешвараның, Мейірімділік Бодисатвасының әйелдік көріністері), ал "палри" – "сарай" деген мағынаны білдіреді. Тағы бір халық аңызы бар (Сикким үкіметінің Діни істер департаменті көлдің кіреберісіне орнатылған тақтада осы аңыз туралы мәліметтер келтірілген), бұл жер бұрын қызыл иеге азап шеккен мал жайылымы болған (жергілікті тайпа халқы қызыл иенің қабығын түрлі мақсаттар үшін пайдаланған). Содан кейін бір күні лепша жұбайы қызыл иенің қабығын қабылдап жатқанда, аспаннан екі қабық түсіп жатқанын көрді. Бұған жердің қатты дірілдеуі және төменнен судың атуы ілесіп, осылайша көл пайда болды. Қасиетті Несол мәтініне сүйенсек, көл "Тшомен Гьялмо, яғни Тара Девиінің құдайылық нығматымен Дхарманың бас қорғаушы нимфасының" мекені деп түсіндірілді. Фитопланктон түрлері әртүрлі отбасылардан құралған, атап айтқанда, Хлорофицеялар (18) – басты топ, Хризофицеялар (15), Цианофицеялар (11), сондай-ақ Шарофицеялардың, Эвгленофицеялардың, Динофицеялардың және Криптофицеялардың бір-бір түрі.

Мекемелер

Көлге дейін созылатын пантон бар, одан дұғалар мен құрбандықтар шалынады. Пантон бойында дұға дөңгелектері мен тибет жазулары бар дұға тулары орнатылған, бұл орынның қасиеттілігін арттырады. Көлде Сиккимнің пайда болу тарихын баяндайтын және бірнеше тантрикалық құпия дұғаларды қамтитын Найсул дұға кітабынан оқылған жылдық буддалық рәсімдер өткізіледі.

Діндарлық

Кейхеопалри көлін бір кездері анимистік Лепха тайпасы рухани күштің орны деп құрметтеген. 1700 жылдар шамасында Кхечеопалри монастырының салынуымен бұл көл қасиетті буддалық орынға айналды, қазір көлде буддалық және анимистік амалдардың араласуы байқалады. Көлге саяхат жасаушылар ем іздеп және балалы болу ниетімен келеді. Әр күн сайын адамдар көлдегі дакиниге гүлдер мен тағам сыйлайды. Дакинидің көптеген аттары бар, ал Бутия Лепча ауылдықтары мен буддалық қажылар көлді оның аяғы деп есептейді. Кхечеопалри монастырының монахтары мен төңіректегі аймақтардың дін қызметкерлері жыл сайын көлге арналған бірнеше рәсімдер өткізеді.

Фестиваль

Киелі Кешеопалри көлі "тілектерді орындалатын көл" деп танылғандықтан, оған байланысты көптеген халық аңыздары мен әңгімелер бар. Халық мұндағы аңызға терең қызығушылық танытып, нәтижесінде көл суын тек қана қасиетті обрядтар мен рәсімдерді орындау үшін пайдалануға рұқсат етіледі. Осыдан келіп, жыл сайын наурыз/сәуір айларында екі күнге созылатын, ең ірі фестивальдердің бірі – діни жәрмеңке өткізіледі. Оған Сикким, Бутан, Непал және Үндістанның түкпір-түкпірінен көптеген қажылар келеді. Олар көлге тағамдық сыйлықтар сыйлап, көл суын Прасад (құдайға арналып, содан кейін желінетін нәрсе) ретінде алады. Халық Шиваның "көлдің ішінде терең ойға шомып отырғанына" сенеді. Мереке кезінде қажылар кешке қарай, көлде бамбук қайықтарға байланған хадалармен (қасиетті шарфтармен) май шамдарын жарыққа жіберіп, құрмет көрсету үшін дұға оқиды, сондай-ақ көптеген тағамдық сыйлықтар ұсынады. Кардамон жиналымынан кейін, қазан айында Чхо-Тшо фестивалі де тойланады, ол халықты азық-түлікпен қамтамасыз еткені үшін алғыс айту мақсатында өткізіледі.