Питер Фой: Сахнадағы ұшу эффектілерінің шебері

Кіріспе

Питер Фой (11 маусым 1925 – 17 ақпан 2005) – «Flying by Foy» атты театрлық ұшу эффектілерін жасаушы компанияның негізін қалаушы, «Питер Пэн» пьесасындағы актерлерді ұшыру жұмыстарымен ең көп танылған маман. Лондон қаласында туған ол шоу-бизнеске бала актер ретінде қадам шегіп, бір рөлінде («Көңілдік аяқталатын жерде» теңіз сиқырышысы рөлінде) ұшуға шақырылды. Корольдік әуе күшінде навигатор және ойын-сауық офицері болып қызметтенгеннен кейін, ол өзін ұштырған британдық компанияда, Кирбидің ұшу балеттерінде жұмыс істей бастады және 1950 жылы Нью-Йоркке сапар шегіп, Жан Артурдың қатысуымен «Питер Пэн» қойылымының ұшу сахналарын дайындады. Ол оның көптеген ізбасарларын, соның ішінде Мэри Мартин, Сэнди Дункан және Кэти Ригбиді де сол рөлге ұшырды. Ол ұшу сахналарын жасаған басқа да қойылымдарға «Мен Люсиді жақсы көремін», «Көңілдікке ерлер», «Гарри Мур шоуы», Ханна Барбераның «Джек және бұршақ бұтасы» Джин Келлимен және «Ұшқан монах» телешоуы; «Құтты саяхат», «Күлкілі қыз», «Вилли Вонка және шоколад фабрикасы», «Шырақ» және «Сиқыршы» фильмдері; «Бұл құс, бұл ұшақ, бұл Супермен», «Жером Роббинстің» Бродвейі, «Томми», «Жабысқан әйелге сүйіс», «Америкадағы періштелер», «Арыстан патша», «Диснейдің» «Аида» және «Дракула» Бродвейдегі музыкалық қойылымы, сондай-ақ «Боз капедасының» гастрольдік қойылымдары кірді. Фой – инноватор болғандықтан, ол үнемі жақсартулар жасап, қозғалыс еркіндігі мен қауіпсіздігін арттыру үшін жаңа ұшу жүйелерін ойлап тапты. Жан Артурдың «Питер Пэн» қойылымында 100 жылдан астам уақыт бойы актерлерді ұшырудың стандартты әдісі болған, құрама барабанмен бірге Кирбидің маятник жүйесі қолданылды. Бірақ Фой ұшу жабдықтарының жұмысына наразы болып, ол ұшуды «нервтік трюктер немесе статикалық кескіндер сериясынан» асып кеткенімен шектелгенін сезінді. Ол ұшу сахналарын табиғи етіп көрсеткісі келді және актерлердің қозғалыстарын музыкамен оңай үйлестіруге және пьесаның іс-әрекетіне үйлесімді түрде енгізуге мүмкіндік беретін жаңа жабдықтарды әзірлеуге кірісті. Төрт жылдан кейін Нью-Йоркке қайтып келгенде, Питер Пэннің жаңа музыкалық нұсқасында Мэри Мартинді ұшыруға, Фой жаңа жүйені ойлап тапты, ол «Аралас маятник» деп аталды, ол екі ілмек нүктесін пайдаланды, әрқайсысын жеке оператор басқарды. Аралас маятник керемет, жоғары бақыланатын еркін ұшуды мүмкін етті, бірақ орындаушының салмағы бір ілмектен екіншісіне ауысқанда, жоғары дәрежедегі шеберлік пен дәлдік қажет болды. Сондай-ақ, жүйеде табиғи көрінетін, тиімді маятник тербелісін жасау үшін кемінде 40 фут тор биіктігі қажет болды. Ол 1957 жылы «Flying by Foy» компаниясын құрды; 1960 жылдары ол Бродвейден Лас-Вегас шоуларына қарай кеңейді. Өмірі бойы Фой өзінің механикалық тапқырлығын әр түрлі және көбінесе қиын жағдайларда орындаушыларды қауіпсіз ұшыру міндетіне қолданды. Ол 1958 жылы «Жүзбелі ілмек» өнертабысымен төменгі биіктіктегі жағдайларда (мысалы, кішкентай театрлар мен шатыр шоулары) ұшқан актерлердің мәселесін шешті. Бұл тәсіл өте тиімді болғанмен, құрылғы көбінесе көрерменге көрініп тұрды. Оның театрлық ұшудың «сиқырын» сақтау ниеті 1962-63 жылдары «Track On Track» жүйесін енгізуге әкелді, бұл екі операторға орындаушының көтерілуін және ұшу кезіндегі қозғалысын тәуелсіз басқаруға мүмкіндік берді. 1966 жылы «Fantastic Voyage» фильміндегі жүзу сахналары үшін әзірленген Фойдың «Көп нүктелі тепе-теңдік арматурасы» бейімделетін бекіту нүктелерін ұсынды, бұл актерлерге ұшу кезінде кез келген позаны сақтауға мүмкіндік берді. Фой АҚШ пен Ұлыбританияда бірнеше ұшу құрылғылары мен ұшу жүйелеріне патент алған, соның ішінде Ice Capades үшін арнайы әзірленген Track On Track жүйесінің жетілдірілген түрі, ол «Inter Reacting Compensator» деп аталды. Бұл жүйе 1977 жылы Ice Capades «Flying Ballet» үшін салынған алғашқы толық моторлы, интеграцияланған гастрольдік ұшақ жүйесінде қолданылды. Ол Невада штатының Лас-Вегаста қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде «Flying by Foy» екі Бродвей шоуының ұшу эффекттерін жасап жатты: «Spamalot» және «Chitty Chitty Bang Bang». «Flying by Foy» сериясы бойынша соңғы Бродвей жобалары: «Мэри Поппинс», «Билли Эллиот Музыкалық», «Экус», «Сізді құттықтаймыз Америка Джордж Бушпен соңғы түн», «Американдық ақымақ» және «Шөлдің Присцилла патшайымы».

Peter Foy (11 June 1925 – 17 February 2005) was the stage flying effects specialist who founded "Flying by Foy", most widely known for its work flying actors in the play Peter Pan. Born in London, England, he began in show business as a child actor, and in one of his roles (as a Sea Witch in Where the Rainbow Ends) was called upon to fly. After serving in the Royal Air Force as a Navigator and Entertainment Officer, he began working for the British company that had flown him, Kirby's Flying Ballets, and sailed to New York in 1950 to stage the flying sequences for Peter Pan starring Jean Arthur. He flew many of her successors in the role, including Mary Martin, Sandy Duncan, and Cathy Rigby. Other productions for which he created flying sequences included I Love Lucy, Men into Space, The Garry Moore Show, Hanna Barbera's Jack and the Beanstalk with Gene Kelly and The Flying Nun on television; Fantastic Voyage, Funny Girl, Willy Wonka & the Chocolate Factory, Hair and The Wiz in movies; It's a Bird It's a Plane It's Superman, Jerome Robbins' Broadway, The Who's Tommy, Kiss of the Spider Woman, Angels in America, The Lion King, Disney's Aida, and Dracula, the Musical on Broadway; and touring productions of the Ice Capades. An innovator, Foy constantly tinkered with improvements and invented new systems of staged flight for both greater freedom of movement and greater safety. Jean Arthur's Peter Pan was flown on a Kirby pendulum system with a compound drum, the standard method of flying actors for more than 100 years. But Foy became increasingly dissatisfied with the performance of the flying equipment, which he felt limited stage flight to little more than "nervous stunts or a series of static tableaus". He wanted to create flying sequences that looked more natural and soon began to develop new equipment that would allow actors' movements to be more easily synchronized with music and seamlessly integrated into the action of the play. By the time he returned to New York, four years later, to fly Mary Martin in the new musical version of Peter Pan, Foy had invented a new system, the "Inter Related Pendulum", which utilized two suspension points, each controlled by a separate operator. The Inter Related Pendulum made possible spectacular, highly controlled, free flight, but required operators with a high degree of skill and precision, as the performer's weight passes from one suspension point to the other. The system also required a minimum 40 feet of grid height to produce a natural looking, effective pendulum swing. He founded Flying by Foy in 1957; in the 1960s he branched out from Broadway to Las Vegas shows. Throughout his lifetime, Foy applied his mechanical ingenuity to the challenge of safely flying performers in a variety of different and often difficult circumstances. He solved the problem of flying actors in low height situations (such as little theatres and tent shows) with his invention of the Floating Pulley in 1958. While this development was highly effective, the device was often visible to the audience. His determination to preserve the "magic" of theatrical flight led to his introduction of the "Track On Track" system in 1962 63, which allows two operators to independently control the performer's lift and travel in flight. Foy's "Multi Point Balance Harness", developed for the swimming sequences in the 1966 film Fantastic Voyage, featured adjustable points of attachment, enabling the actors to maintain any position in flight. Foy holds patents, in both the United States and the United Kingdom, for a number of flying devices and flying systems, including an advanced form of Track On Track developed specifically for the Ice Capades, which he called the "Inter Reacting Compensator". This system was utilized in the first fully motorized, integrated touring truss flying system, built for the 1977 Ice Capades' "Flying Ballet". He died in Las Vegas, Nevada. At the time of his death, "Flying by Foy" was producing the flight effects for two Broadway bound shows: Spamalot and Chitty Chitty Bang Bang. Recent Broadway projects involving "Flying by Foy" include: Mary Poppins, Billy Elliot the Musical, Equus, You're Welcome America A Final Night with George W Bush, American Idiot, and Priscilla Queen of the Desert.