Кіріспе

Телекоммуникацияға трафик инженерлік теориясын қолдану

Телетрафик инженерлігі, телекоммуникация трафик инженерлігі немесе контекстке қарай жай ғана трафик инженерлігі – бұл көлік трафигі инженерлік теориясының телекоммуникацияға қолданылуы. Телетрафик инженерлері статистикалық білімдерін, оның ішінде кезек теориясын, трафик сипатын, олардың практикалық модельдерін, өлшемдерін және симуляцияларын қолданып, телекоммуникациялық желілерді, мысалы телефон желісі немесе Интернетті болжау және жоспарлау үшін пайдаланады. Бұл құралдар мен білім қызметтің сенімділігін төмен құнмен қамтамасыз етуге көмектеседі. Бұл сала А.К. Эрлангтың тізбектік коммутациялық желілер үшін жасаған жұмысының нәтижесінде пайда болды, бірақ ол пакеттік коммутациялық желілерге де қолданылады, себебі олардың екеуі де Марковтық қасиеттерге ие және, мысалы, Пуассон келу процесі арқылы модельделуі мүмкін. Трафик инженерлігіндегі маңызды тұс – үлкен жүйелерде үлкен сандар заңы қолданылып, жүйенің ұзақ мерзімді жиынтық қасиеттерін жүйенің жеке бөліктерінің мінез-құлқынан әлдеқайда болжамды етуге болады.

Шақыру орталықтарында

Телекоммуникациялық теорияны тәжірибеде қолданудың жақсы мысалы – колл-орталықтардың жобалауы мен басқаруы. Колл-орталықтар өз қызметтерінің тиімділігін және жалпы табыстылығын арттыру үшін, тәуліктің әр уақытында қанша оператор қажет екенін есептеу арқылы телекоммуникациялық теорияны пайдаланады. Колл-орталықтарда қолданылатын кезекке тұру жүйелері ғылыми тұрғыдан зерттелген. Мысалы, қоңыраулар оператор бос болғанша кезекте күтіп тұрады. Егер шалушылар тым ұзақ күтсе, олар шыдамдылықтарын жоғалтып, кезектен шығып қалуы (қоңырауды аяқтауы) мүмкін, нәтижесінде қызмет көрсетілмейді.

Кең жолақты желілерде

Телетрафик инженериясы дәстүрлі дауыс желісінде жақсы зерттелген сала болып табылады, онда трафик схемалары белгілі, өсу деңгейін болжау мүмкін, және талдау үшін көптеген толыққанды тарихи деректер қолжетімді. Дегенмен, қазіргі заманғы кеңжолақты желілерде дауыс желілері үшін қолданылатын телетрафик инженериясы әдістемелері тиімсіз.

Ұзын құйрықты көлік

Құбылыстың сирек кездесуіне қарамастан, оның күтілгеннен көп болу мүмкіндігі маңызды. Бұл жағдай "ұзақ құйрықты трафик" деп аталады. Кейбір жүйелерде желі күтпеген трафикке төтеп беруге тиіс болуы мүмкін.

Телеөткiзiм экономикасы және болжау

Кіріспеде айтылғандай, телетрафик теориясының мақсаты телекоммуникациялық желілердегі шығындарды азайту болып табылады. Осы мақсатқа жетудің маңызды құралы – болжам жасау. Болжам жасау желі операторларына жоспарлау және жобалау кезеңінде белгілі бір қызмет сапасы (QoS) үшін жаңа желінің/қызметтің күтілетін құнын есептеуге мүмкіндік береді, соның арқасында шығындар ең төмен деңгейде ұсталады. Болжам жасауда қолданылатын маңызды әдіс – модельдеу, ол бүгінгі таңдағы ең көп қолданылатын сандық модельдеу техникасы ретінде танылады. Бұған себеп – есептеу қуатының қолжетімділігі артуы, нәтижесінде математикалық жолмен шешу қиын мәселелерді талдау үшін модельдеу әдісі басымдыққа ие болды. Кез келген бизнес ортасындағыдай, желі операторлары өз қызметтері үшін тарифтер белгілеуі тиіс. Бұл тарифтер ұсынылған қызмет сапасымен сәйкес болуы керек. Операторлар халықаралық деңгейде қызметтер ұсынғанда, бұл қызметтер саудасы деп аталады және Қызметтер саудасы туралы жалпы келісім (GATS) арқылы реттеледі.