Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Архикортекс немесе архипаллий – ми қабығының (паллийдің) филогенетикалық жағынан ең көне бөлігі.
Phylogenetically oldest part of the cerebral cortex or pallium
Архикортекс, немесе архипаллий, мидың ми қабығының филогенетикалық жағынан екінші ең көне аймағы (ең көнесі – палеокортекс). Ол көбінесе иіс сезу қабығымен байланысты, бірақ оның мөлшері түрлерге қарай өзгереді. Балықтар сияқты көне түрлерде архипаллий мидың көп бөлігін құрайды. Амфибияларда архипаллий және палеопаллий дамиды. Адамда архикортекс гиппокамптың үш қабықша қабатынан тұрады. Оның қабықша қабаттары неокортекске (алты қабат) және палеокортекске (төрт немесе бес қабат) қарағанда аз. Архикортекс, палеокортекс және периаллокортекспен бірге аллокортекстің бір түрін құрайды. Қабықша қабаттарының саны кортикаль тіндердің ақпаратты өңдеу қабілетіне және олардың филогенетикалық жасына тікелей байланысты болғандықтан, архикортекс кортикаль тіндердің ең көне және ең қарапайым түрі деп есептеледі.
The archicortex, or archipallium, is the phylogenetically second oldest region of the brain's cerebral cortex (the oldest is the paleocortex). It is often considered contiguous with the olfactory cortex, but its extent varies among species. In older species, such as fish, the archipallium makes up most of the cerebrum. Amphibians develop an archipallium and paleopallium. In humans, the archicortex makes up the three cortical layers of the hippocampus. It has fewer cortical layers than both the neocortex, which has six, and the paleocortex, which has either four or five. The archicortex, along with the paleocortex and periallocortex, is a subtype of allocortex. Because the number of cortical layers that make up a type of cortical tissue seems to be directly proportional to both the information processing capabilities of that tissue and its phylogenetic age, the archicortex is thought to be the oldest and most basic type of cortical tissue.
Орналасқан жері
Архикортекс иіс сезу қабығында және гиппокампта ең көп кездеседі, олар тиісінше иістерді өңдеуге және жадты қалыптастыруға жауапты. Иіс сезудің филогенетикалық тұрғыдан ең ежелгі сенсорлық қабілет екені және гиппокамп құрамына кіретін лимбикалық жүйе мидың ең көне жүйелерінің бірі болғандықтан, архекортекс алғашқы нерв жүйелерінде дамыған алғашқы тіндердің бірі болған болуы мүмкін.
The archicortex is most prevalent in the olfactory cortex and the hippocampus, which are responsible for processing smells and forming memories, respectively. Because olfaction is considered to be the phylogenetically oldest sensory modality, and the limbic system, of which the hippocampus is a part, is one of the oldest systems in the brain, it is likely that the archicortex was one of the first types of tissue to develop in primitive nervous systems.
Құрылымы
Архикортекстің көп бөлігі екі түрлі афференттік синапсқа ие жад жасушаларынан тұрады: оңтайлы және өзгертілмейтін тежегіш синапстар. Жад жасушаларының тежелуі екі функцияны атқарады: бірі – оқу кезінде жад жасушаларының дендриттеріндегі синаптық өзгеріс шарттарын бақылау, екіншісі – еске түсіру кезінде жасушалық шекті бақылау. Архикортексте кодондық жасушалар да кездесуі мүмкін. Неокортекстен өзгеше, архикортексте өрмелеу талшықтары жоқ (неокортекстік жіктеудің кластерлеу бөлігіне қатысатын талшықтар). Осының салдарынан архикортекстің осы типтегі жіктеуге бейімделуі мүмкін емес.
The archicortex is largely made up of memorizing cells with two types of afferent synapses: excitatory and unmodifiable inhibitory synapses. Memorizing cell inhibition serves two functions: one is controlling synaptic modification conditions in the memorizing cell dendrites during learning, and the other is controlling cell thresholds during recall. The archicortex may also contain codon cells. Unlike the neocortex, the archicortex lacks climbing fibers (fibers involved in the clustering part of neocortical classification). Consequently, the archicortex is not adapted for this type of classification.
Жады
Неокортекстен өзгеше, қазіргі архикортекстің теориялары оның кіріс ақпаратты күрделі өзгерістерге ұшыратпай, қарапайым жаттау функциясын атқаратынын көрсетеді. Архикортекс кіріс ақпаратты жіктеуге қабілетсіз. Оның екі негізгі мақсаты бар: бос қарапайым жад және бағытталған қарапайым жад.
Unlike the neocortex, current theories of the archicortex argue that it performs simple memorization without changing the input's format in any complex manner. The archicortex is unable to classify inputs. It has two main uses: free simple memory and directed simple memory.